Acanthocalycium

Pokrój i kwiaty

Wśród przedstawicieli rodzaju występują pędy spłaszczone, kuliste i krótko kolumnowe. Powierzchnia pędu jest podzielona na żebra, na których rozmieszczone są areole, czyli wyspecjalizowane miejsca powstawania cierni oraz kwiatów. U Acanthocalycium spiniflorum żebrowany, zielony pęd nosi silne ciernie, a latem rozwijają się kwiaty różowe, jasnofioletowe lub białe. U Acanthocalycium rhodotrichum kwiat ma długą rurkę i białe listki okwiatu, pozostając otwarty także rano po nocnym rozpoczęciu kwitnienia. [1-WWW] [Ferreira i wsp. 2018]

Pokrewieństwo odczytane z DNA

Schlumpberger i Renner porównali trzy regiony DNA chloroplastowego. W drzewie rodowym materiał określony jako Echinopsis leucantha znalazł się wewnątrz grupy obejmującej tradycyjnie wyróżniane Acanthocalycium. Taki wynik oznacza, że małe, dzienne kwiaty i długie, nocne kwiaty mogą występować w obrębie blisko spokrewnionej linii. Kształt kwiatu wiąże się z kontaktami ze zwierzętami przenoszącymi pyłek i może zmieniać się szybciej niż niektóre cechy dziedziczone po wspólnym przodku. [Schlumpberger i Renner 2012]

Klasyfikacja de Vosa i współpracowników z 2025 roku zachowuje Acanthocalycium w podplemieniu Trichocereinae. Analiza genów jądrowych wskazała bliską relację z Setiechinopsis, różniącą się od części szczegółów wcześniejszego drzewa chloroplastowego. Autorzy podkreślili znaczenie gęstszego próbkowania tej grupy. Wynik obejmujący przedstawicieli rodzaju wyjaśnia jego pozycję w rodzinie, a rozstrzygnięcie granic poszczególnych gatunków wymaga także danych populacyjnych i morfologicznych. [de Vos i wsp. 2025]

Siedliska i rytm rozrodu

Rodzaj obejmuje rośliny górskich dolin północnozachodniej Argentyny, suchych zarośli Monte oraz niżej położonych terenów Chaco. W populacjach Acanthocalycium thionanthum koło Angastaco pierwsze deszcze po długiej porze suchej poprzedzały zsynchronizowane otwieranie kwiatów. W brazylijskim Chaco badane Acanthocalycium rhodotrichum kwitły przez wiele miesięcy, ze wzrostem intensywności w porze wilgotnej. Różne środowiska i odmienne okna aktywności kwiatów tworzą w obrębie rodzaju kilka sposobów organizacji sezonu rozrodczego. [Eggli i Giorgetta 2017] [Ferreira i wsp. 2018] [Almirón i Martínez Carretero 2010]

Zgodność pyłku i powstawanie nasion

Badane populacje rodzaju różniły się również systemem rozrodczym. U Acanthocalycium leucanthum doświadczenia wykazały samoniezgodność, czyli ograniczenie skutecznego zapłodnienia własnym pyłkiem. U Acanthocalycium rhodotrichum ręczne przeniesienie własnego pyłku prowadziło do powstania owoców, natomiast izolowane kwiaty pozostawione bez takiego zabiegu nie zawiązywały owoców. Oddziela to zgodność pyłku z tkankami słupka od możliwości jego samoczynnego dotarcia na znamię. W kolekcji samo otwarcie kilku kwiatów na jednej roślinie może więc mieć różne następstwa zależnie od gatunku i badanego materiału. Wyniki tych doświadczeń pozostają przypisane do ich populacji źródłowych. [Gorostiague i Ortega-Baes 2017] [Ferreira i wsp. 2018]

Rozpoznawanie nazw w kolekcji

Nazwy Echinopsis leucantha i Echinopsis rhodotricha odpowiadają obecnie przyjętym Acanthocalycium leucanthum i Acanthocalycium rhodotrichum. W przypadku Acanthocalycium spiniflorum POWO łączy także dawne Acanthocalycium violaceum, Acanthocalycium klimpelianum i Acanthocalycium peitscherianum. Etykieta z miejscem pochodzenia oraz numerem polowym pozostaje cenna, ponieważ zachowuje informację o konkretnym materiale także po zmianie nazwy rodzaju. [2-WWW] [2-WWW] [2-WWW]

Powiązane artykuły