Pokrój krzewiasty

Poglądowa ilustracja AI wilczomlecza o ciernistych pędach, zielonych liściach i czerwonych podsadkach.
Wilczomlecz o ulistnionych, ciernistych pędach i czerwonych podsadkach. Ilustracja poglądowa AI przekazana przez autora, bez oznaczenia gatunku.

Pokrój kulisty

Poglądowa ilustracja AI wilczomlecza o kulistym, żebrowanym pędzie w doniczce.
Wilczomlecz o kulistym, żebrowanym pędzie. Ilustracja poglądowa AI przekazana przez autora, bez oznaczenia gatunku.

Pokrój kolumnowy

Poglądowa ilustracja AI wilczomlecza o rozgałęzionych, kolumnowych pędach i zielonych liściach.
Wilczomlecz o rozgałęzionych, kolumnowych pędach i zielonych liściach. Ilustracja poglądowa AI przekazana przez autora, bez oznaczenia gatunku.

Wspólna budowa i różne formy życia

Euphorbia L. należy do rodziny wilczomleczowatych i ma niemal światowy zasięg. Cechą charakterystyczną rodzaju jest cyjacjum, niewielki kwiatostan, w którym silnie zredukowane kwiaty męskie i żeński otacza wspólna okrywa. Gruczoły na jej brzegu mogą różnić się kształtem i dodatkowymi wyrostkami. W obrębie rodzaju występują formy zielne, krzewy i drzewa. Sukulencja, czyli zdolność gromadzenia wody w mięsistych tkankach, dotyczy części tej różnorodności [2-WWW] [Lee i wsp. 2024].

Badania molekularne rozpoznają cztery podrodzaje, Esula, Euphorbia, Chamaesyce i Athymalus. W analizie plastomów opublikowanej przez Lee i współautorów w 2024 roku każdy z nich tworzył odrębną grupę. Drzewo obejmowało 42 gatunki rodzaju, a więc wybrane przykłady jego różnorodności. Szczegółowe porównanie genomów i oszacowania zmienności wykonano na mniejszym zbiorze, obejmującym 18 akcesji należących do dziewięciu gatunków. Tych dwóch zakresów badania nie należy utożsamiać [Lee i wsp. 2024].

Co obejmowało porównanie plastomów

Nowe sekwencje z 2024 roku uzyskano dla zielnych gatunków Euphorbia nutans, Euphorbia humifusa i Euphorbia maculata z podrodzaju Chamaesyce. W dziewięciogatunkowym porównaniu aż sześć gatunków należało do tej grupy. Zestaw obejmował również Euphorbia tirucalli, Euphorbia smithii i Euphorbia pekinensis. Wyniki zmienności wewnątrzgatunkowej oparto na gatunkach Chamaesyce, reprezentowanych przez dwie do czterech akcesji. Nie wyznaczają one automatycznie zakresu zmienności sukulentów z innych podrodzajów [Lee i wsp. 2024].

Długość porównanych plastomów wynosiła od 162 002 do 164 773 par zasad. Zachowywały one układ dwóch odcinków jednokopiowych rozdzielonych parą odwróconych powtórzeń. Większa zmienność sekwencji występowała zwykle poza regionami kodującymi białka, a różnice dotyczyły także położenia granic powtórzeń. Przed analizą autorzy sprawdzili opisy genów w sekwencjach pobranych z bazy i skorygowali ich adnotacje. Rozbieżność podawanej liczby genów może zatem wynikać zarówno z cech genomu, jak i ze sposobu jego opisania [Lee i wsp. 2024].

Markery DNA i ostrożność w rekonstrukcji pokrewieństwa

Gen rpoB dał w badaniu z 2024 roku drzewo najbardziej podobne do drzewa z całych plastomów spośród ocenianych pojedynczych regionów. Autorzy wskazali go jako kandydata do dalszych badań systematycznych. Kryterium stanowiła zgodność dwóch rekonstrukcji opartych na chloroplastowym DNA. Nie jest to niezależny sprawdzian całej historii gatunków ani gwarancja rozpoznania każdego wilczomlecza za pomocą jednego genu. Identyfikacja okazów, dobór badanych gatunków i dane jądrowe pozostają istotnymi elementami takiego sprawdzianu [Lee i wsp. 2024].

Praca Taha i współautorów z 2026 roku uzupełniła te zasoby o plastom sukulentowego Euphorbia resinifera, pozyskany z DNA cierni. Autorzy badali także gen rpl22 i powtarzalne fragmenty plastomu. Analizy podkreślają, że przydatność markera zależy od porównywanych roślin i pytania badawczego. W tym materiale rpl22 miał identyczną sekwencję u E. resinifera i Euphorbia ampliphylla. Takie podobieństwo jednego fragmentu DNA współistnieje z odrębnymi, obecnie akceptowanymi nazwami gatunków [Taha i wsp. 2026] [2-WWW].

Powiązane artykuły

Synonimy i nazwy w literaturze

Chamaesyce · Monadenium · Pedilanthus [2-WWW]

Powiązane karty roślin

Data utworzenia

Ostatnia modyfikacja