Strombocactus

Zakres rodzaju i nazwy w literaturze

Plants of the World Online przyjmuje Strombocactus disciformis i S. corregidorae. Pierwszy gatunek obejmuje podgatunki disciformis i esperanzae. Rodzaj został opublikowany przez Brittona i Rose’a w 1922 r. Dawny opis jako rodzaju jednogatunkowego odnosi się do ujęcia sprzed rozpoznania S. corregidorae. [2-WWW] [2-WWW] [Arias i Sánchez-Martínez 2010, POWO, stan 11 października 2026. Arias i Sánchez-Martínez, s. 619–620]

Bárcenas i współautorzy w 2021 r. zaproponowali wyłączenie S. corregidorae do rodzaju Chichimecactus. Analiza trzech regionów chloroplastowego DNA, obejmująca 46 końcowych jednostek drzewa, wskazała odmienną pozycję tego gatunku względem S. disciformis. POWO zachowuje obecnie oba gatunki w Strombocactus, a Chichimecactus corregidorae traktuje jako synonim. Ta druga nazwa wskazuje więc odmienną klasyfikację tego samego taksonu. [Bárcenas i wsp. 2021, Bárcenas i wsp., abstrakt. POWO, stan 11 października 2026] [2-WWW]

Pęd, brodawki i uzbrojenie

Brodawki nakładają się na siebie, tworząc spiralne szeregi o łuskowatym wyglądzie. Pędy mogą być spłaszczone, kuliste, szerokie u góry i zwężone u podstawy lub wydłużone. U S. disciformis cienkie, giętkie ciernie z czasem opadają. S. corregidorae zachowuje znacznie dłuższe, grubsze ciernie na dużej części pędu. Wielkość korpusu oraz trwałość uzbrojenia ułatwiają odróżnienie tych gatunków. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, s. 619–621, tabela 1]

Opis S. corregidorae obejmuje korzenie włókniste, powierzchniowe i rozrastające się na boki, nieco zgrubiałe przy pędzie. U S. disciformis opisywano silny korzeń rzepowaty. Różnica dotyczy organów podziemnych, dlatego charakterystyka jednego gatunku nie wyczerpuje budowy całego rodzaju. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, Arias i Sánchez-Martínez, s. 620. Ivannikov i wsp., s. 2] [Ivannikov i wsp. 2022, Arias i Sánchez-Martínez, s. 620. Ivannikov i wsp., s. 2]

Skalne siedliska

Naturalne stanowiska tworzą system kanionów w Querétaro, Hidalgo i Guanajuato. Rośliny zakorzeniają się w szczelinach z drobnym materiałem glebowym, na stromych stokach i prawie pionowych ścianach z wapiennymi łupkami. Otoczenie bywa niemal pozbawione roślinności, a część osobników rośnie przy osłaniających krzewach. Warunki poszczególnych mikrosiedlisk obejmują zatem zarówno odsłoniętą skałę, jak i lokalną osłonę. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, s. 89–90]

W badaniu rozwoju nasion z lat 2014–2017 materiał S. corregidorae i nominatywnego podgatunku S. disciformis pochodził z pojedynczych lokalizacji w Querétaro. Materiał subsp. esperanzae uzyskano z kolekcji ogrodów botanicznych, ponieważ autorzy nie odnaleźli go na sprawdzanym stanowisku naturalnym. Zakres tej obserwacji dotyczy konkretnej kwerendy terenowej. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, s. 90, sekcja 2.1]

Kwiaty i wydzielanie nektaru

Kwiaty rozwijają się w górnej części pędu i otwierają w dzień. Mają lejkowaty kształt. Okwiat nominatywnego S. disciformis jest biały lub żółtawobiały, subsp. esperanzae intensywnie magentowy, a S. corregidorae żółty. U wszystkich trzech badanych taksonów nektarnik tworzy pierścień wokół nasady szyjki słupka, poniżej przyczepu najgłębiej położonych pręcików. Wydzielina wydostaje się przez zmodyfikowane aparaty szparkowe, nazywane nektarostomami. [Camacho-Velázquez i wsp. 2019, s. 101–104, ryc. 1–3]

Układ kwiatu, dzienna pora otwierania oraz obecność pyłku i nektaru uzasadniają hipotezę zapylania przez pszczoły. Praca anatomiczna nie mierzyła skuteczności ich wizyt. Budowę tkanki wydzielniczej i sposób pomiaru nektaru wyjaśnia artykuł o nektarnikach i zapylaniu Strombocactus. [Camacho-Velázquez i wsp. 2019, s. 106–107]

Drobne nasiona i początki siewki

W badaniu porównawczym nasiona wszystkich trzech taksonów miały średnią długość poniżej 0,5 mm bez dodatkowej osnówki. U obu podgatunków S. disciformis osnówka powstaje ze sznureczka, który łączy zalążek z łożyskiem. Jej tkanka zawiera rozległe przestwory powietrzne. S. corregidorae rozwija nasiona pozbawione tej struktury. Wszystkie trzy taksony utrzymywały się na powierzchni wody w doświadczeniu laboratoryjnym. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, s. 91–94, ryc. 2–7]

Na wilgotnej bibule, przy 25°C i dwunastogodzinnym fotoperiodzie, średnie kiełkowanie wynosiło 92,08–97,08%, zależnie od taksonu. Dla każdego z nich użyto ośmiu powtórzeń po 30 nasion. Taki wynik dokumentuje zdolność określonych partii do kiełkowania. Kolejny etap obejmuje utrzymanie małej siewki w jej mikrosiedlisku. Pełny opis rozwoju i warunków doświadczeń zawiera artykuł o osnówce, pływaniu i kiełkowaniu nasion. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, s. 91, 94–95, 100]

Rozmnażanie i ochrona kolekcji

Dane laboratoryjne wskazują, że w badanych partiach siew może dostarczać licznych siewek bez nacinania lub ścierania okrywy. Osobne doświadczenie z S. disciformis wykazało możliwość regeneracji nowych pędów z fragmentów młodych roślin w kulturze in vitro. Procedury tej nie badano na S. corregidorae, a podgatunku materiału S. disciformis autorzy nie określili. Siew i regeneracja tkanek stanowią odrębne, udokumentowane drogi rozmnażania. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, Camacho-Velázquez i wsp., s. 91, 100. Ivannikov i wsp., s. 2–4] [Ivannikov i wsp. 2022, Camacho-Velázquez i wsp., s. 91, 100. Ivannikov i wsp., s. 2–4]

Badanie ogłoszeń sprzedaży z lat 2014–2015 ujawniło szeroki obieg nasion i roślin pod nazwami kilku taksonów Strombocactus. Część sprzedawców podawała naturalne lokalizacje pochodzenia. Opracowanie ukazuje nacisk kolekcjonerski na rośliny o ograniczonym zasięgu oraz znaczenie udokumentowanych kolekcji rozmnożeniowych. Jego wyniki opisują historyczny stan badanych ofert. [Olmos-Lau i Mandujano 2016, s. 3–7]

Powiązane artykuły