Strombocactus corregidorae

Nazwa i historia odkrycia

Strombocactus corregidorae S.Arias & E.Sánchez opisano w 2010 r. z kanionu Infiernillo, w systemie rzeki Moctezuma przy granicy Querétaro i Hidalgo. Różniące się rośliny odnaleziono w 2008 r. podczas działań towarzyszących budowie systemu doprowadzania wody do Querétaro. Epitet upamiętnia Josefę Ortiz de Domínguez, znaną jako Corregidora de Querétaro. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, s. 620–621]

W 2021 r. zaproponowano nazwę Chichimecactus corregidorae, opierając wydzielenie rodzaju na trzech markerach chloroplastowych. POWO przyjmuje obecnie Strombocactus corregidorae, a tę drugą kombinację ujmuje jako synonim. Nazwa Chichimecactus w etykiecie lub publikacji odnosi się zatem do tego samego gatunku w odmiennej klasyfikacji. [Bárcenas i wsp. 2021, Bárcenas i wsp., abstrakt. POWO, stan 11 października 2026] [2-WWW]

Pęd, brodawki i trwałe ciernie

Opis gatunku obejmuje młode pędy spłaszczone lub szerokie u góry i zwężone u podstawy oraz dorosłe kuliste do długocylindrycznych. Dorosłe korpusy miały 18–23 cm wysokości i 8–12 cm średnicy, przy barwie szarozielonej lub sinozielonej. Brodawki długości 7–13 mm i szerokości 9–20 mm przy podstawie układały się w 8–13 spiralnych szeregach. Były nieregularnie rombowate i skórzaste. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, s. 620]

Areole miały około 4,2–4,9 mm długości i 2,9–3,1 mm szerokości. Włoski występowały przede wszystkim przy młodych areolach blisko wierzchołka. Z jednej areoli wyrastało 3–5 cierni długości 2–3,5 cm. Górne były krótsze i cieńsze, środkowe dłuższe, grubsze i sztywniejsze. Początkowo szare, z wiekiem stawały się szaroczarne. U opisanych roślin trwałe ciernie pokrywały co najmniej dwie trzecie pędu. Ta kombinacja wyraźnie różni gatunek od wcześnie tracącego giętkie ciernie S. disciformis. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, s. 620–621, tabela 1]

Korzenie i skalne mikrosiedlisko

Korzeń opisano jako włóknisty, z niewielkim zgrubieniem przy pędzie. Cały układ pozostaje powierzchniowy i rozrasta się na boki. Jest to opis właściwy S. corregidorae, różniący się od rzepowatego korzenia podawanego dla S. disciformis. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, s. 620]

Pierwotny opis dotyczył trzech niewielkich lokalizacji w niższych partiach kanionu Moctezuma, z materiałem typowym z około 1500 m n.p.m. Rośliny zajmowały wychodnie wapiennych łupków, bardzo strome stoki zwrócone na południe i pionowe ściany. Podłoże bywało nagie lub skąpo porośnięte. Wśród towarzyszących kaktusów opisano Echinocactus platyacanthus oraz Astrophytum ornatum. Liczba trzech stanowisk jest informacją z rozpoznania opublikowanego w 2010 r. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, s. 620–621]

Żółte kwiaty i pierścień wydzielniczy

Lejkowate kwiaty opisano jako mające 3,5–4 cm długości i średnicy. Listki okwiatu są bladożółte do intensywnie żółtych, z czerwonawymi odcieniami po zewnętrznej stronie części listków. Żółta gardziel przechodzi w strefę licznych pręcików. Szyjka słupka wystaje ponad pręciki, a żółte znamię dzieli się na 9–12 łatek. Późniejsze obserwacje potwierdziły dzienne otwieranie kwiatów. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, Arias i Sánchez-Martínez, s. 620. Camacho-Velázquez i wsp., s. 102, ryc. 1] [Camacho-Velázquez i wsp. 2019, Arias i Sánchez-Martínez, s. 620. Camacho-Velázquez i wsp., s. 102, ryc. 1]

Nektarnik leży poniżej przyczepu najgłębiej położonych pręcików i otacza nasadę szyjki słupka. Jego skórka ma wypukłe, brodawkowate komórki. Miękisz wydzielniczy w badanym materiale obejmował około 7–8 warstw, a głębiej znajdowały się większe komórki związane z wiązkami przewodzącymi. Nektar wydostaje się przez nektarostomy. Zestaw cech kwiatu jest zgodny z hipotezą zapylania przez pszczoły, ale ich skuteczności w tej pracy nie oznaczono. [Camacho-Velázquez i wsp. 2019, s. 102–104, 106–107, ryc. 2–3, 6]

Owoce i nasiona bez osnówki

Elipsoidalne owoce mają 9–11 mm długości i 6–7 mm średnicy. Przy dojrzewaniu są żółtozielone, czasem z purpurowym odcieniem, a wysychając stają się jasnożółte. Otwierają się pojedynczą podłużną szczeliną. Brązowoczerwonawe nasiona mają płaskie zewnętrzne ściany komórek okrywy i drobny siateczkowaty relief. Odsłonięta okolica znaczka i mikropyle odróżnia je od nasion obu podgatunków S. disciformis. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, s. 620–623, tabela 1, ryc. 2]

Analiza rozwoju wykazała, że u S. corregidorae w sznureczku nie powstaje wyrostek tworzący osnówkę. Nasiona pozostają bez tej struktury, choć mają przestwory w komórkach okrywy. W pomiarze z 2018 r. długość wynosiła 0,48 ± 0,01 mm, a średnica 0,37 ± 0,01 mm. Są to średnie ± odchylenie standardowe 32 nasion, po cztery z ośmiu owoców. W wodzie destylowanej wszystkie nasiona próby utrzymywały się na powierzchni przez 25 dni. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, s. 90, 92–94, ryc. 5–7]

Produkcja nasion i wczesny rozwój

W materiale z naturalnej lokalizacji w Querétaro średnia liczba zalążków wynosiła 1611 ± 481,1, a rozwiniętych nasion w owocu 838 ± 487,5. Liczby zalążków w zalążni i nasion w owocu określono w siedemnastu próbach. Stosunek tych średnich dał 52,01% wykorzystania potencjału nasiennego. U tego gatunku powstawało więc mniej nasion w przeliczeniu na liczbę zalążków niż w porównywanym materiale S. disciformis. Autorzy rozważali niedostateczne zapylenie, opierając się również na obserwacji rzadszych wizyt owadów. Przyczynę tej różnicy pozostawili do sprawdzenia w doświadczeniach terenowych. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, s. 91, 93–94, 100]

W kontrolowanym siewie uzyskano 96,67 ± 4,36% kiełkowania. To średnia ± odchylenie standardowe ośmiu powtórzeń po 30 nasion. Próby pozostawały na wilgotnej bibule przy 25°C i dwunastogodzinnym fotoperiodzie, przez 30 dni. Nie zastosowano skaryfikacji ani dezynfekcji nasion. Wychodzący korzonek otwiera wieczko w okrywie, a hipokotyl następnie poszerza się i zielenieje. Krótki korzonek tworzy liczne włośniki. Dane dotyczą wczesnego rozwoju i nie określają przeżywalności siewek przez kolejne sezony. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, s. 91, 94–95, ryc. 8]

Powiązane artykuły