Brodawki, areole i organy generatywne
Powierzchnię pędu tworzą wyraźne brodawki, z areolami noszącymi ciernie promieniste i centralne. Te pierwsze układają się przy powierzchni brodawki, drugie wyrastają z centralnej części areoli i mogą odstawać od pędu albo przylegać do niego. W porównaniu Moredii-Rosete i współautorów istotne były również odstępy między brodawkami, ich kształt, barwa skórki oraz obecność zwężenia u podstawy pędu. Układ tych cech pomaga rozdzielać podobne populacje. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, s. 754–757, 761–764, tabela 5 na s. 767]
Kwiaty pojawiają się w szczytowej części pędu. W badaniach N. conoidea były lejkowate i magentowe, otwierały się w dzień i zamykały na noc. Owoce rodzaju opisywano jako kuliste, wysychające przy dojrzewaniu. Czarne nasiona mają brodawkowaną powierzchnię. Dokładne proporcje kwiatu, przebieg otwierania owocu i wymiary nasion odnoszą się do konkretnego taksonu i użytego materiału. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, Moredia-Rosete i wsp., s. 754, 765–770. Arroyo-Pérez i wsp., s. 30–32] [Arroyo-Pérez i wsp. 2021, Moredia-Rosete i wsp., s. 754, 765–770. Arroyo-Pérez i wsp., s. 30–32]
Cztery gatunki w wykazie POWO
Plants of the World Online przyjmuje Neolloydia conoidea, N. inexpectata, N. matehualensis i N. suguriana. Nazwę rodzaju Britton i Rose opublikowali w 1922 r. Jego zasięg obejmuje Teksas oraz wschodni Meksyk. W starszych klasyfikacjach rośliny umieszczano również w Mammillaria, Coryphantha i, w części nowszych opracowań, w szeroko ujętej Cochemiea. [2-WWW] [2-WWW] [Breslin i wsp. 2021, POWO, sprawdzone 11 października 2026. Breslin i wsp., s. 319]
W analizie plastydowej z 2021 r. Breslin i współautorzy włączyli Neolloydia i Ortegocactus do Cochemiea. Chincoya i współautorzy w 2023 r. rozpoznali odpowiadające im linie, ale zachowali odrębne rodzaje ze względu na budowę, historię biogeograficzną i związki ze środowiskiem. POWO utrzymuje obecnie Neolloydia. Stąd w atlasie używana jest nazwa N. conoidea (w pracy Breslina i współautorów jako Cochemiea conoidea). [Chincoya i wsp. 2023, Chincoya i wsp., s. 13–15. Breslin i wsp., s. 318–319] [Breslin i wsp. 2021, Chincoya i wsp., s. 13–15. Breslin i wsp., s. 318–319] [2-WWW]
Siedem gatunków w rewizji z 2025 roku
Moredia-Rosete i współautorzy objęli badaniem 29 stanowisk w ośmiu meksykańskich stanach. W latach 2022–2024 fotografowali i mierzyli dorosłe rośliny, ocenili 14 cech wegetatywnych oraz przeanalizowali dane siedliskowe ze 189 odrębnych rekordów. Cztery wcześniej nazwane grupy i trzy nowe morfotypy porównali za pomocą klasyfikatora Random Forest. W ich ujęciu rodzaj obejmuje siedem gatunków, z N. ceratites wyodrębnioną ponownie z kompleksu N. conoidea. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, s. 753–757, 761–764]
Trzy nowe gatunki nazwali N. guzmanii, N. leccinumii i N. terrazasiae. Pierwsze dwa mają zwężenie przy podstawie pędu. N. guzmanii wyróżnia się większą liczbą cierni centralnych i eliptycznymi areolami, a N. leccinumii areolami prawie kolistymi oraz inną liczbą cierni. Dla N. terrazasiae ważna jest kombinacja cech skórki, areoli i cierni. Jej opis zawiera rozbieżności w zapisie ustawienia cierni, dlatego diagnozę tego taksonu odczytuje się łącznie z tabelą i kluczem. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, s. 764–772, zwłaszcza tabela 5, diagnoza N. terrazasiae i klucz]
Odczytany wykaz POWO nadal umieszcza N. ceratites w synonimach N. conoidea, a trzech nowych nazw rewizji nie zawiera na liście przyjętych gatunków. Z kolei obecna w POWO N. suguriana z Nuevo León nie została uwzględniona w tym badaniu. Te zestawienia opisują różne zakresy materiału i klasyfikacji. Wyniki dotyczące konkretnej grupy z rewizji pozostają przy jej nazwie źródłowej, z podanym odniesieniem do bieżącego ujęcia. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, Moredia-Rosete i wsp., s. 753–755. POWO, sprawdzone 11 października 2026] [2-WWW] [2-WWW] [2-WWW]
Nazwę N. suguriana Rodr.González i Linzen opublikowali w Mitteilungsblatt des Arbeitskreises für Mammillarienfreunde 49(2), na s. 73, w 2025 r. IPNI podaje datę 2 lutego oraz materiał typowy z Cañon de la Huasteca, zebrany na wysokości 900 m. Typ nomenklatoryczny dokumentuje odniesienie nazwy do konkretnego okazu. [2-WWW] [3-WWW]
Zróżnicowane gleby i formy terenu
W rewizji z 2025 r. szeroko rozprzestrzeniona N. conoidea zajmowała więcej typów środowiska niż grupy o wąskim zasięgu. Dla N. matehualensis istotne były wapienne formy krasowe i płytkie, kamieniste gleby. N. inexpectata rejestrowano na równinach, na słabo rozwiniętych glebach mineralnych określanych jako regosole. Nowe morfotypy z Nuevo León obejmowały zbocza gór fałdowych oraz rędziny i litosole. Warstwy mapowe miały rozdzielczość około 1 km², zatem opisują siedliskowe otoczenie stanowisk, a nie skład gleby przy każdym korzeniu. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, s. 756, 759, 764, tabela 5 na s. 767]
Rozmnażanie poznane w populacji N. conoidea
W Tolimán w Querétaro N. conoidea kwitła od marca do września, w pięciu lub sześciu falach zależnie od roku. Większość roślin uczestniczyła w więcej niż jednej fali. Doświadczenia zapylenia tej populacji wykazały zawiązywanie owoców po zapyleniu krzyżowym oraz brak owoców w dwóch wariantach samozapylenia. Obserwowane pszczoły odwiedzały także rosnący obok Ariocarpus kotschoubeyanus, kwitnący w innym okresie badanego roku. Te dane dotyczą N. conoidea i opisanego stanowiska. [Arroyo-Pérez i wsp. 2019, Arroyo-Pérez i wsp. 2019, s. 581–585. Arroyo-Pérez i wsp. 2021, s. 32–35] [Arroyo-Pérez i wsp. 2021, Arroyo-Pérez i wsp. 2019, s. 581–585. Arroyo-Pérez i wsp. 2021, s. 32–35]