Nazwa, gatunek i dawna odmiana
Backeberg opublikował Neolloydia matehualensis w 1948 r. W części późniejszych opracowań występowała jako N. conoidea var. matehualensis. POWO przyjmuje ją obecnie jako gatunek i umieszcza w synonimach zarówno tę nazwę odmianową, jak i Cochemiea matehualensis. Materiał z dawnego opisu pochodził z okolic Matehuala w San Luis Potosí. [2-WWW] [Moredia-Rosete i wsp. 2025, POWO, stan 11 października 2026. Moredia-Rosete i wsp., s. 761]
Sinozielony pęd i gęste brodawki
W materiale rewizji pęd miał sinozieloną powierzchnię, odmienną od bardziej lśniącej zieleni N. inexpectata i matowej zieleni części pozostałych grup. Brodawki stykały się ze sobą, a areole były koliste do prawie kolistych. Ciernie centralne odstawiały od pędu i występowały w liczbie dwóch lub trzech. Zwężenia u podstawy, opisanego dla niektórych nowych gatunków, nie stwierdzono. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, s. 761–762, tabela 5 na s. 767, klucz na s. 772]
Tabela porównawcza podaje zwykle 9–11 cierni promienistych, z krańcowymi obserwacjami ośmiu i dwunastu. W końcowym kluczu zakres zapisano nieco inaczej. Przy identyfikacji liczba cierni jest więc jedną z kilku cech. W pomiarach 20 dorosłych osobników średnia liczba cierni promienistych wynosiła 9,75. Sinozielona skórka, ciasne brodawki, prawie koliste areole i odstawiające ciernie tworzyły wspólny obraz tego materiału. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, s. 757, 767, 772]
Zewnętrzne listki okwiatu są ciemnoróżowe, z jaśniejszymi brzegami. W kluczu ta barwa stanowi dodatkową cechę rozpoznawczą, obok sinozielonego pędu, kształtu areoli i układu cierni. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, s. 772, klucz identyfikacyjny]
Wapienne formy terenu
POWO podaje północno-wschodni Meksyk. W rewizji gatunek zajmował obszar pogranicza pustyni Chihuahua i lasów sosnowo-dębowych Sierra Madre Oriental. Dane środowiskowe ze stanowisk wskazywały na związek z formami krasowymi i płytkimi glebami kamienistymi, nazywanymi litosolami. Analiza opierała się na pięciu przestrzennie oddzielonych rekordach, wybranych ze względu na dostatecznie precyzyjne współrzędne. [2-WWW] [Moredia-Rosete i wsp. 2025, Moredia-Rosete i wsp., s. 756, 764, tabela 5]
Autorzy zestawiają ten węższy zakres środowiskowy z szerszym zróżnicowaniem stanowisk N. conoidea. Wskazują, że mozaika podłoża i rzeźby Sierra Madre Oriental może sprzyjać rozdzieleniu populacji. Interpretację tę wywodzą z porównania budowy roślin oraz rozmieszczenia ich stanowisk. [Moredia-Rosete i wsp. 2025, s. 764]
Powiązane artykuły
Materiały z archiwum autora
Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Kaktusy i Inne 2005c, s. pliku 23, 26]
Synonimy i nazwy w literaturze
Cochemiea matehualensis · Neolloydia conoidea var. matehualensis [2-WWW]