Euphorbia tirucalli

Nazwa i zasięg

Euphorbia tirucalli L. jest nazwą przyjętą w POWO, sprawdzoną 21 października 2026 roku. Gatunek należy do Euphorbiaceae w rzędzie Malpighiales. Do jego synonimów należą między innymi Arthrothamnus tirucalli, Tirucalia tirucalli i Euphorbia media [2-WWW].

Aktualny rekord POWO podaje Madagaskar jako obszar naturalnego występowania. Liczne obszary kontynentalnej Afryki, Azji i innych części świata wymienia jako zasięg introdukowany. Jest to ujęcie węższe niż pochodzenie opisywane we wstępach starszych badań fizjologicznych. Status stanowiska należy zatem odróżniać od kraju, z którego pozyskano materiał doświadczalny [2-WWW] [Hastilestari i wsp. 2013] [Abuelsoud i Papenbrock 2019].

Pędy, liście i organy rozrodcze

Roślina tworzy gęsto rozgałęziony, bezcierniowy krzew lub drzewo. W regionalnym opisie flory gałązki mają 5–7 mm grubości, a szybko opadające, wąskie liście 8–15 mm długości. Drobne cyjacja skupiają się na końcach gałązek. Cyjacjum jest charakterystycznym dla wilczomleczy skupieniem zredukowanych kwiatów. Opisane torebki owocowe mają około 8 mm średnicy i zaokrąglony, trójkanciasty kształt [18-WWW].

Fotosynteza liści i łodyg

Mięsiste łodygi prowadzą fotosyntezę CAM, z dobowym gromadzeniem i wykorzystywaniem kwasów organicznych. Niesukulentne liście są opisywane jako organy C₃. W doświadczeniu z dwoma genotypami, Morocco i Senegal, łodygi wykazywały różnice zawartości jabłczanu między końcem nocy a końcem dnia. Po ośmiu tygodniach ograniczenia wody przy 10% VWC podobną różnicę stwierdzono w liściach obu genotypów [Hastilestari i wsp. 2013].

Wynik liściowy wspiera hipotezę możliwej indukcji CAM, lecz badanie nie obejmowało bezpośredniego pomiaru nocnego pobierania CO₂ przez liście. Dobowa zmienność jabłczanu nie określa samodzielnie źródła wiązanego węgla. Autorzy wskazali potrzebę dalszych analiz enzymatycznych i wymiany gazowej. Gospodarkę węglową oraz różne typy pomiarów rozwija artykuł o reakcjach E. tirucalli na suszę [Hastilestari i wsp. 2013].

Wzrost i korzenie podczas niedoboru wody

W badaniu z 2013 roku sześciomiesięczne rośliny obu genotypów rosły przez osiem tygodni przy 25%, 15%, 10% lub 5% objętościowej zawartości wody w podłożu. Wilgotność utrzymywano przez pomiary i uzupełnianie wody. Niedobór ograniczał wzrost części nadziemnej, zwiększał długość korzenia głównego i stosunek masy korzeni do pędów. Zmiany dotyczyły więc zarówno całkowitego przyrostu, jak i rozmieszczenia biomasy [Hastilestari i wsp. 2013].

Przy najniższym VWC Morocco osiągał większą wysokość, ale Senegal nadal miał większą suchą masę części nadziemnej. W liściach i łodygach obniżał się Fv/Fm, wskaźnik maksymalnej wydajności fotosystemu II wyznaczany z fluorescencji chlorofilu. Wszystkie rośliny przeżyły okres doświadczenia. Zestawienie to rozdziela przeżycie, przyrost i działanie aparatu fotosyntetycznego, które opisują różne aspekty tolerancji suszy [Hastilestari i wsp. 2013].

Obrona antyoksydacyjna

Odrębne doświadczenie z 2019 roku porównywało 25% i 10% VWC przez osiem tygodni. W łodygach Morocco rosły aktywności peroksydazy askorbinianowej i peroksydazy, natomiast w łodygach Senegal zwiększała się aktywność katalazy. Enzymy te uczestniczą w usuwaniu H₂O₂. W łodygach obu genotypów wzrastała także ilość zredukowanego glutationu. Liście odpowiadały inaczej, między innymi spadkiem aktywności części oznaczanych enzymów [Abuelsoud i Papenbrock 2019].

Oznaczenia H₂O₂, MDA i zdolności antyoksydacyjnej ekstraktów wymagają zachowania jednostek. W odwodnionej tkance wynik przeliczony na suchą masę może zmieniać się inaczej niż wynik odniesiony do wody tkankowej. Zaproponowany przez autorów udział H₂O₂ w obumieraniu i odrzucaniu liści nie został bezpośrednio przetestowany. Wzrost aktywności enzymu opisuje odpowiedź biochemiczną, a sam nie potwierdza przyczyny większej tolerancji [Abuelsoud i Papenbrock 2019].

Rozmnażanie wegetatywne i zakres danych uprawowych

W badaniu z 2013 roku materiał namnażano z odcinków pędów o długości 10–15 cm, które następnie utrzymywano przez sześć miesięcy przed doświadczeniami. Opisana faza wzrostu przebiegała w podłożu gliniastym z piaskiem, przy temperaturze 24°C w dzień i 22°C w nocy oraz czternastu godzinach światła. Jest to udokumentowane wykorzystanie sadzonek do uzyskania materiału badawczego. Publikacja nie określa procentu ukorzenienia ani optymalnego terminu zabiegu w polskiej uprawie domowej [Hastilestari i wsp. 2013].

Wartości VWC oraz okresy obserwacji z doświadczeń opisują warunki konkretnych doniczek i środowiska. Nie wyznaczają częstotliwości podlewania rośliny w innym podłożu lub świetle. Utrzymywanie wzrostu przy ograniczonej wodzie współwystępowało ze spadkiem wydajności fotosystemu. Opisane badania dotyczą odpowiedzi fizjologicznej, a nie optymalizacji pielęgnacji w mieszkaniu [Hastilestari i wsp. 2013] [Abuelsoud i Papenbrock 2019].

Powiązane artykuły