Budowa pędów i kwiatów
U podgatunku nominalnego gałęzie często powstają blisko podstawy. Mogą być wzniesione, łukowato wygięte lub pokładające się. Liście są skupione na ich końcach, a ciernie występują parami. Zrośnięte płatki tworzą rurkę o wąskiej, niemal cylindrycznej górnej części. Kwiaty wytwarzają zalążnię pokrytą włoskami, cechę wspólną z innymi przedstawicielami sekcji Gymnopus. [Lüthy 2004]
Lüthy zestawił u subsp. rosulatum kwiaty o średnicy około 6 cm z kwiatami około 3 cm u subsp. gracilius. Ten drugi podgatunek rozwija wyraźny, kulistawy kaudeks i krótsze, wzniesione gałęzie. Subsp. cactipes wyróżnia się bardziej regularnym i luźniejszym rozmieszczeniem igiełkowatych cierni. Są to porównania określonych podgatunków, przydatne przy opisie roślin o znanym pochodzeniu. [Lüthy 2004]
Podgatunki i dawne nazwy
Nazwa Pachypodium gracilius jest w POWO synonimem Pachypodium rosulatum subsp. gracilius. Pachypodium cactipes odpowiada podgatunkowi subsp. cactipes. Nazwa Pachypodium drakei została połączona z podgatunkiem nominalnym, subsp. rosulatum. Ujęcie to pozwala odnieść starsze etykiety i publikacje do właściwej części gatunku. [2-WWW] [2-WWW] [2-WWW]
Siedliska i zachowanie liści
Podgatunek nominalny obejmuje rośliny z północno zachodniej i północno środkowej części Madagaskaru. Lüthy omawia zarówno okazy związane z odsłoniętymi skałami i płytką warstwą podłoża, jak i historycznie określane jako Pachypodium drakei rośliny z bardziej zacienionych stanowisk na głębokim, piaszczystym podłożu. Ich cechy zestawiano również w uprawie. Zmienność pokroju rozpatruje się zatem razem z pochodzeniem materiału. [2-WWW] [Lüthy 2004]
Subsp. cactipes pochodzi z południowo wschodniej części wyspy, z okolic Fort Dauphin. Lüthy wiąże ten podgatunek z klimatem względnie chłodnym i mniej suchym. Opisuje też utrzymywanie liści zimą w uprawie przy dostępie do niewielkiej ilości wilgoci. To obserwacja dotycząca subsp. cactipes, istotna przy porównywaniu sezonowości różnych form Pachypodium rosulatum. [Lüthy 2004]
Owoce i rozpoznawanie materiału
Owoce w grupie Pachypodium rosulatum mają długie, smukłe i zwykle wzniesione mieszki. Ich powierzchnia jest naga lub prawie naga. W zestawieniu z silniej owłosionymi owocami Pachypodium brevicaule i grubszymi mieszkami części innych gatunków cecha ta ułatwia ocenę dojrzałych roślin. Do oznaczania łączy się ją z budową kielicha, rurki korony i cierni. [Lüthy 2004]
Wyniki badań DNA
W badaniu Burge’a i współpracowników pięć prób podgatunku nominalnego utworzyło dobrze wspartą grupę. Wszystkie podgatunki Pachypodium rosulatum rozpatrywane łącznie nie tworzyły jednak jednej wyłącznej gałęzi na drzewie uzyskanym z ITS i trnL-F. Część materiału była bliższa innym niskim gatunkom sekcji Gymnopus. Wynik dokumentuje złożoność pokrewieństw tej grupy w zakresie zastosowanych markerów. [Burge i wsp. 2013]
Powiązane artykuły
Materiały z archiwum autora
Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Neciu 2005]