Występowanie i siedlisko
Frailea erythracantha jest niewielkim kaktusem opisanym z Serra do Caverá w zachodniej części brazylijskiego stanu Rio Grande do Sul. Rośnie na wychodniach skał bazaltowych, między zwietrzałymi fragmentami podłoża zawierającymi próchnicę i materię organiczną. W opisie pierwotnym udokumentowano dwa odizolowane stanowiska. Rośliny występowały pojedynczo lub w niewielkich skupieniach na skalistych wzniesieniach i odosobnionych wzgórzach [Pontes i wsp. 2018].
Stanowiska są położone wśród roślinności otwartych, skalistych wyniesień. Wśród towarzyszących roślin autorzy wymienili między innymi Dyckia waechteri, Cereus hildmannianus, Parodia ottonis i Opuntia elata. Połączenie skały bazaltowej, szczelin ze zwietrzeliną oraz niewielkiej ilości materii organicznej opisuje lokalny układ siedliska udokumentowany w badaniu [Pontes i wsp. 2018].
Budowa pędu i cierni
Młody pęd ma kształt kulisty lub półkulisty, a z wiekiem staje się krótko cylindryczny. W materiale opisowym osiągał wysokość od 60 do 70 mm i średnicę od 20 do 40 mm. Na powierzchni występuje od 20 do 28 lekko brodawkowanych żeber, a dolna część brodawek może mieć ciemnopurpurowe zabarwienie, szczególnie u młodych roślin. Areole tworzą od 10 do 12 cierni promienistych oraz cztery ciernie środkowe ustawione krzyżowo. Ciernie są cienkie, elastyczne i czerwonawe, z możliwością ciemnienia do odcieni niemal czarnych [Pontes i wsp. 2018].
Na młodych roślinach ciemnopurpurowe plamy pod areolami szczególnie wyraźnie odznaczają się na oliwkowozielonej lub szarozielonej powierzchni pędu. Z wiekiem ich odcień może przechodzić w ciemną zieleń. Autorzy wyróżnili gatunek na podstawie łącznej oceny wielkości pędu, liczby żeber, czterech cierni środkowych, rozmiarów kwiatów i cech nasion. Jest to rozpoznanie oparte na zestawie cech z kilku części rośliny [Pontes i wsp. 2018].
Kwiaty, owoce i nasiona
Żółte lub bladożółte kwiaty są lejkowate. W pierwotnym opisie mierzyły od 45 do 65 mm długości i od 35 do 60 mm średnicy. Autorzy podali kwitnienie od października do stycznia oraz owocowanie od listopada do lutego, zgodnie z sezonem wiosennym i letnim południowej Brazylii. W uprawie obserwowali otwieranie kwiatów w bardzo gorące dni, około godziny 13, oraz ich zamykanie po około czterech godzinach od rozpoczęcia antezy [Pontes i wsp. 2018].
W dojrzałym owocu odnotowano od 80 do 110 nasion. Są one błyszczące, czarne i zbliżone kształtem do kapelusza, z wymiarami od 1,8 do 2,4 mm długości i od 1,4 do 2,1 mm wysokości. Powierzchnia łupiny ma słabo zaznaczone uwypuklenia i stosunkowo nieliczne wyrostki brodawkowate. Te cechy, zestawione z układem cierni i budową kwiatów, tworzą zespół diagnostyczny przedstawiony w opisie gatunku [Pontes i wsp. 2018].
Udokumentowane zagrożenia
W 2018 roku autorzy opisali dwie populacje liczące po mniej niż 50 osobników i zaproponowali kategorię krytycznego zagrożenia. Wśród presji wskazali wypas oraz rozprzestrzenianie inwazyjnej trawy Eragrostis plana. Ocena odnosi się do stanowisk i liczebności udokumentowanych podczas tamtych badań. Pokazuje znaczenie ochrony niewielkich płatów skalistej roślinności, od których zależy zachowanie siedliska gatunku [Pontes i wsp. 2018].
Ochrona tego siedliska obejmuje zachowanie wychodni skalnych oraz otaczającej je rodzimej roślinności. W odniesieniu do dwóch stanowisk opisanych w pracy szczególne znaczenie miało ograniczenie presji wypasu i inwazji trawy. Informacja o małych, odizolowanych populacjach uzasadniała potraktowanie ich jako priorytetowych obiektów dalszych obserwacji terenowych [Pontes i wsp. 2018].