Rozeta i rozmnóżki
W zestawieniu Hodgson i współautorów rozety mają 0,6–1,2 m wysokości, a liście 50–80 cm długości. Brzegi liści są uzbrojone w stosunkowo niewielkie zęby. Obok odrostów przy podstawie i na kłączach roślina tworzy rozmnóżki na nieuszkodzonym kwiatostanie. Każda taka rozmnóżka jest małą rozetą zdolną do dalszego wzrostu po oddzieleniu i posadzeniu. [Hodgson i wsp. 2023]
Flora of North America opisuje wąski, rozgałęziony kwiatostan, osadzony na pędzie wysokości 3–4 m. Kwiaty mają kremowy okwiat z ciemniejszym wierzchołkiem. Zdolność do obfitego tworzenia rozmnóżek jest ważną cechą biologiczną tego gatunku. [Reveal i Hodgson 2002]
Pochodzenie i ślady upraw
Plants of the World Online przyjmuje nazwę Agave murpheyi Gibson i podaje zasięg od środkowej Arizony po północno-zachodnią Sonorę. Badania dawnych upraw analizują ten obszar także przez historię przemieszczania roślin przez ludzi. W przeglądzie z 2023 roku omówiono stanowiska w Arizonie, między innymi na północ od Phoenix i w Tonto Basin, związane z rolnictwem kultury Hohokam. Autorzy wskazują, że ustalenie dzikich populacji wyjściowych pozostaje otwartym zagadnieniem. [2-WWW] [Hodgson i wsp. 2023]
Rozmnażanie i tempo dojrzewania
Rozmnażanie wegetatywne odgrywa u tej agawy główną rolę. Owoce i nasiona powstają sporadycznie. Przegląd Hodgson i współautorów opisuje rozmnóżki utrzymujące się na kwiatostanie przez ponad rok, także podczas suszy. Po przesadzeniu dobrze osiadały zwłaszcza w skupiskach kamieni. Łatwość przenoszenia takiego materiału sprzyjała jego wymianie i zakładaniu upraw, a wzrost kolejnych rozet umożliwiał dalsze trwanie wybranych cech. [Hodgson i wsp. 2023]
Przy dodatkowym podlewaniu rośliny omawiane w przeglądzie osiągały dojrzałość w ciągu 7–10 lat. Jest to obserwacja dotycząca opisanych warunków uprawy. Różnica w dostępności wody i zasobów wpływa na czas wzrostu poprzedzającego kwitnienie. Dawni rolnicy wykorzystywali także sezonowość rozwoju kwiatostanu, która pozwalała zbierać rośliny na pokarm w okresie ograniczonej dostępności innych świeżych produktów. [Hodgson i wsp. 2023]
Znaczenie zachowanych klonów
Dzisiejsza rozeta stanowi ogniwo wegetatywnej linii utrzymywanej przez następujące po sobie rozety. Dzięki temu zachowane skupiska przechowują informacje o dawnym doborze roślin, wymianie materiału i sposobie gospodarowania krajobrazem. Przegląd z 2023 roku łączy dane botaniczne, genetyczne i archeologiczne, a dokładne miejsca pochodzenia poszczególnych linii pozostawia do dalszego rozstrzygnięcia. [Hodgson i wsp. 2023]