Poglądowa ilustracja pitahayi z mięsistymi pędami przy drewnianej podporze, korzeniami przybyszowymi, pąkami, otwartym kwiatem i owocem.

Pitahaya sp. Roślina przy podporze

Mięsiste pędy rozrastają się przy podporze. Korzenie przybyszowe pokazano na ich powierzchni. Pąki, kwiat i owoc zestawiono na jednej roślinie jako poglądowe etapy rozwoju. [Crane i Balerdi 2006] [Korotkova i wsp. 2017]

Ilustracja poglądowa wygenerowana z użyciem AI i przekazana przez autora witryny. Podpis Pitahaya sp. obejmuje wspólny wygląd tej grupy roślin. Proporcje i szczegóły są umowne.

Powiększ planszę ↗

Nazwa i występowanie

Selenicereus monacanthus (Lem.) D.R.Hunt jest nazwą przyjętą w POWO. Hylocereus monacanthus oraz H. polyrhizus należą do synonimów. Baza podaje naturalny zasięg od Nikaragui po Trynidad i Peru. Dawna nazwa polyrhizus pozostaje istotna przy wyszukiwaniu badań uprawowych, chemicznych i biotechnologicznych. [2-WWW]

Owoce i badany materiał

Materiał Cohena i Tel-Zur obejmował diploidalne akcesje o czerwonej skórce i purpurowym miąższu. Autorzy przedstawili ich porównanie z liniami otrzymanymi przez podwojenie chromosomów. Opis dotyczy oznaczonych akcesji i potomnych linii, co pozwala zachować rozdzielenie gatunku, odmiany i materiału eksperymentalnego. [Cohen i Tel-Zur 2012, s. 346–351]

Droga własnego i obcego pyłku

Zgodność zależy od genotypu. Li i współautorzy obserwowali samoniezgodną odmianę Selenicereus monacanthus ‘Hongshuijing’. Własny pyłek kiełkował na znamieniu, lecz jego łagiewki zatrzymywały się mniej więcej w połowie szyjki słupka. Pyłek odmiany ‘Dahong’ docierał dalej do zalążni. Do uprawy owocowej wybiera się więc materiał o znanym systemie rozrodu i partnera dającego zgodny pyłek w czasie kwitnienia. [Li i wsp. 2022, Li i wsp. 2022 s. 4–8, Cohen i Tel-Zur 2012 s. 346] [Cohen i Tel-Zur 2012, Li i wsp. 2022 s. 4–8, Cohen i Tel-Zur 2012 s. 346]

W badaniu odmiany ‘Hongshuijing’ ekstrakt glikoprotein z szyjki słupka hamował wzrost własnych łagiewek pyłkowych w kulturze. Analizy transkryptomu wskazały geny S-RNase i F-box jako kandydatów związanych z rozpoznawaniem pyłku. Ich udział w szczegółowym mechanizmie pozostaje hipotezą wymagającą walidacji funkcjonalnej. [Li i wsp. 2022, s. 5, 7–8, 15–18]

Poliploidalne linie hodowlane

Cohen i Tel-Zur badali linie otrzymane przez podwojenie liczby chromosomów. U diploidalnego Selenicereus monacanthus uzyskali tetraploidy, które tworzyły owoce po zapyleniu własnym pyłkiem. Towarzyszyły temu zmiany wielkości pyłku, jego żywotności i cech nasion. Wynik pokazuje, że liczba zestawów chromosomów może zmieniać zgodność pyłku i słupka. [Cohen i Tel-Zur 2012, s. 346–353]

Metaksenia i termin dojrzewania

Mizrahi i współautorzy zapylali klon 89-028 opisany jako Hylocereus polyrhizus, obecnie łączony w atlasie z Selenicereus monacanthus. Źródło pyłku wpływało na czas dojrzewania i niektóre cechy owocu. W tabeli 1 średni czas wynosił 31,4 dnia po pyłku z grupy Hylocereus, 36,1 dnia po pyłku S. grandiflorus oraz 51,0 dnia po pyłku S. megalanthus. W ostatnim wariancie oceniono cztery owoce, w pozostałych odpowiednio 66 i 38. Efekt dotyczy określonego klonu i krzyżowań wykonanych w szklarni. [Mizrahi i wsp. 2004, s. 469–471, tabela 1]

Badany genotyp i mechanizm zgodności

Wyniki Li i współautorów łączą mikroskopową obserwację łagiewek z analizą ekspresji genów po zapyleniu ‘Hongshuijing’. Porównanie własnego i obcego pyłku pozwala wskazać etap zatrzymania wzrostu w szyjce słupka. Geny wytypowane na podstawie ekspresji stanowią kandydatów do dalszych doświadczeń. Przegląd programu hodowlanego Tel-Zur pokazuje znaczenie testowania klonów i ich wzajemnej zgodności podczas selekcji. Zachowanie oznaczenia odmiany pozwala wykorzystać wynik bez rozszerzania go na wszystkie rośliny o czerwonym miąższu. [Li i wsp. 2022, Li i wsp. 2022 s. 4–8, 15–18; Tel-Zur 2022 s. 2–8] [Tel-Zur 2022, Li i wsp. 2022 s. 4–8, 15–18; Tel-Zur 2022 s. 2–8]

Powiązane artykuły

Materiały z archiwum autora

Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Schumann 1890, s. pliku 17, 20]

Synonimy i nazwy w literaturze

Hylocereus monacanthus · Hylocereus polyrhizus · Cereus monacanthus · Cereus polyrhizus [2-WWW]