Nazwa i naturalny zasięg
POWO przyjmuje Selenicereus megalanthus (K.Schum. ex Vaupel) Moran. W literaturze spotyka się także Hylocereus megalanthus. Naturalny zasięg gatunku obejmuje obszar od Kolumbii do Peru, a baza wiąże go przede wszystkim z wilgotnym biomem tropikalnym. [2-WWW]
Owoc i rozmnażanie
W badaniach porównawczych owoce miały żółtą skórkę i biały miąższ. Powierzchnia owocu wytwarza ciernie, a nasiona są zanurzone w miąższu. Akcesja wykorzystana przez Cohena i Tel-Zur była samopłodnym tetraploidem. Informację tę odnosi się do badanego materiału, zachowując osobne dane dla odmian i mieszańców. [Cohen i Tel-Zur 2012, Cohen i Tel-Zur 2012 s. 346–347, Abirami i wsp. 2021 s. 2–4] [Abirami i wsp. 2021, Cohen i Tel-Zur 2012 s. 346–347, Abirami i wsp. 2021 s. 2–4]
Tetraploidalny genom
Selenicereus megalanthus jest tetraploidem, a w badaniach podaje się 2n = 4x = 44. Oznacza to cztery zestawy chromosomów w komórce somatycznej. Zaman i współautorzy w 2025 r. przedstawili referencyjne złożenie genomu tego gatunku. Łączyli długie odczyty DNA z danymi o kontaktach przestrzennych chromatyny, dostępności DNA i ekspresji genów. [Cohen i Tel-Zur 2012, Cohen i Tel-Zur 2012 s. 345–347, Zaman i wsp. 2025 s. 1, 18–22] [Zaman i wsp. 2025, Cohen i Tel-Zur 2012 s. 345–347, Zaman i wsp. 2025 s. 1, 18–22]
Końcowe złożenie o wielkości około 1,79 Gb uporządkowano względem jedenastu chromosomów referencyjnych. Jest to reprezentacja sekwencji po usunięciu nadmiarowych haplotypów, czyli blisko podobnych wariantów. Liczba chromosomów w tej reprezentacji odnosi się do organizacji złożenia. Tetraploidalna roślina zachowuje podany w pracy zestaw czterdziestu czterech chromosomów. [Zaman i wsp. 2025, s. 4–5, 20]
Autorzy porównali Selenicereus megalanthus z S. undatus i wytypowali geny związane ze szlakiem betalain oraz regiony regulacyjne. Różnice ekspresji współwystępowały z różnicami organizacji chromatyny i barwy owoców. Praca dostarcza zasobu do dalszej hodowli oraz hipotez mechanistycznych. Funkcję kandydatów i związek przyczynowy z pigmentacją autorzy wskazali jako przedmiot kolejnych doświadczeń. [Zaman i wsp. 2025, s. 14–18]
Wynik zwiększania ploidalności
U Selenicereus megalanthus zwiększenie ploidalności z czterech do ośmiu zestawów przyniosło inny rezultat. Owoce wszystkich badanych linii oktaploidalnych przerywały rozwój. U tetraploidalnych linii S. monacanthus część parametrów plonu i nasion również pogarszała się. Każdą linię ocenia się więc osobno pod względem rozrodu, wzrostu i jakości owocu. [Cohen i Tel-Zur 2012, s. 348–353]
Samozgodność i ręczne zapylanie
Dag i Mizrahi badali czternaście klonów żółtej pitahaya w osłoniętej plantacji w Izraelu. Ręczne zapylenie własnym oraz obcym pyłkiem przynosiło podobne zawiązywanie owoców i nasion. W tym materiale własny pyłek był zgodny, a staranne naniesienie go na znamię zwiększało liczbę żywotnych nasion i masę owocu w porównaniu ze swobodnym przenoszeniem przez badane trzmiele lub samorzutnym samozapyleniem. Gatunkowa samozgodność i skuteczność konkretnego sposobu zapylenia są dwiema powiązanymi cechami. Dobór odmiany uwzględnia również czas kwitnienia i warunki cieplne. [Dag i Mizrahi 2005, s. 618–621, tabela I]
Owoc po zbiorze
Żółta skórka, jasny miąższ i kolczaste brodawki tworzą rozpoznawalny zestaw cech owocu. Ciernie usuwa się przy przygotowaniu do obrotu. Przegląd Valero i współautorów wskazuje na znaczenie dojrzałości zbiorczej, ograniczania uszkodzeń mechanicznych i strat wody oraz temperatury przechowywania. Skórka i miąższ zachowują różne właściwości chemiczne. Dane dotyczące jakości owocu opisują jego stadium i warunki obchodzenia się po zbiorze. [Valero i wsp. 2025, s. 2–10, rozdziały 2–7]
Regeneracja i mikroszczepienie
Siewki Selenicereus megalanthus dostarczyły tkanki do regeneracji pąków w badaniu Pelaha i współautorów. Część liścienia przy nasadzie odpowiadała na tidiazuron, a uzyskane pędy wydłużano i ukorzeniano na kolejnych pożywkach. Moreira i współautorzy badali mikroszczepienie wierzchołków tego gatunku na kilku podkładkach pitahaya. Obserwowali zrost oraz połączenia tkanek przewodzących. Są to dwie laboratoryjne drogi rozmnażania, z różnym materiałem wyjściowym i własnymi etapami oceny. [Pelah i wsp. 2002, Pelah i wsp. s. 81–83; Moreira i wsp. s. 3–7] [Moreira i wsp. 2021, Pelah i wsp. s. 81–83; Moreira i wsp. s. 3–7]
Powiązane artykuły
Materiały z archiwum autora
Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Kaktologia 2009c, s. pliku 4]
Synonimy i nazwy w literaturze
Hylocereus megalanthus · Cereus megalanthus · Mediocactus megalanthus [2-WWW]