Thelocactus leucacanthus

Współczesne ujęcie i materiał schmollii

Przyjęta nazwa to Thelocactus leucacanthus (Zucc. ex Pfeiff.) Britton & Rose. POWO włącza do gatunku m.in. T. leucacanthus subsp. schmollii i T. ehrenbergii. Podział na żółto kwitnący podgatunek nominatywny i fioletowo kwitnący schmollii zachowano przy wskazywaniu materiału badań. Nie wszystkie lokalne wyniki odnoszą się do każdej populacji szerzej przyjętego gatunku. [2-WWW]

Badanie biologii rozrodu przeprowadzono w 2018 r. w La Estación, w gminie Peñamiller w Querétaro, na wysokości 1290 m. Rośliny z tej populacji, opisane jako T. leucacanthus subsp. schmollii, tworzyły skupienia pędów i kwiaty o odcieniach od fioletowego do karminowego. [Delgado-Ramírez i wsp. 2021, s. 792–795]

Jednodniowe kwiaty i następstwo faz

Dla 30 kwiatów zmierzono średnią długość 36,04 ± 4,02 mm i średnicę 51,21 ± 11,67 mm, podając odchylenie standardowe. Obserwacje 27 kwiatów wykazały antezę mniej więcej od 10:30 do 15:00. Pyłek uwalniał się od początku otwierania, a płaty znamienia stawały się receptywne później. Fazy częściowo się nakładały, co autorzy określili jako niepełną protandrię, czyli wcześniejszą dojrzałość męskiej części kwiatu. [Delgado-Ramírez i wsp. 2021, s. 795–797, tabela 1, ryc. 2]

Zabiegi zapylania i nasiona

W maju 2018 r. owoce powstały ze wszystkich 30 kwiatów swobodnie zapylanych oraz wszystkich 29 ręcznie zapylonych mieszaniną obcego pyłku. Nie powstały z 24 kwiatów ręcznie samozapylonych, 15 osłoniętych z własnymi pylnikami ani sześciu osłoniętych po ich usunięciu. Układ obejmował odpowiednio 10, 10, 8, 5 i 3 rośliny. Wynik wspiera zależność rozmnażania tej populacji od pyłku z innych osobników. [Delgado-Ramírez i wsp. 2021, s. 793–794, 796–798, tabela 2]

Owoce zebrano około 45 dni po zabiegach. Naturalne zapylenie dało średnio 65,76 ± 25,42 nasiona na owoc, a ręczne krzyżowe 61,52 ± 45,19, jako średnie ± odchylenie standardowe. Różnica nie była istotna w zastosowanym teście. Do oddzielnej oceny ograniczenia ilością pyłku potrzebny byłby zabieg jego dodania do kwiatów pozostających w naturalnym kontakcie z odwiedzającymi. [Delgado-Ramírez i wsp. 2021, s. 794, 798–800, tabela 2]

Pyłek, pszczoły i mały nektarnik

Przez 55 godzin obserwacji w maju, czerwcu i październiku najczęściej notowano Lasioglossum podrodzaju Dialictus, Pseudopanurgus i Exomalopsis. Pszczoły dotykały pręcików i znamienia podczas zbierania pyłku. Diadasia bywała rzadsza, ale przenosiła dużo pyłku gatunku. Częstość wizyt i ładunek na ciele opisują różne składniki potencjalnej skuteczności odwiedzającego. [Delgado-Ramírez i wsp. 2021, s. 794–797, 799–800, ryc. 3]

U podstawy hypancjum, poniżej najniższych pręcików, rozpoznano pierścieniowaty nektarnik z aparatami szparkowymi i drobnymi komórkami wydzielniczymi. Histochemia wykazała skrobię, polisacharydy i białka. Ilość wydzieliny była zbyt mała do pobrania użytym kapilarnym naczyniem o pojemności 10 µl. Pyłek pozostawał główną obserwowaną nagrodą dla pszczół. [Delgado-Ramírez i wsp. 2021, s. 795–797, 800–802, ryc. 4]

Modelowana nisza gatunku

Model Mosco dla gatunku zbudowano z 73 rekordów. Izotermalność miała wagę permutacyjną 66%, a sezonowość opadu 17,9%. Oszacowana szerokość niszy wyniosła 0,050. Zestaw regionalnych danych modelowych ma szerszy zakres niż pojedyncza populacja z doświadczenia nad zapylaniem. Izotermalność jest stosunkiem przeciętnej dobowej amplitudy temperatury do amplitudy rocznej, pomnożonym przez 100. [Mosco 2019, s. 3–6, tabele 1–2]

Powiązane artykuły

Materiały z archiwum autora

Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Kaktusy itd. 2008, s. pliku 2]