Turbinicarpus alonsoi

Nazwa, zasięg i pochodzenie badanego materiału

Turbinicarpus alonsoi jest przyjętym gatunkiem, opisanym pod tą nazwą w 1996 r. POWO podaje naturalny zasięg obejmujący Guanajuato i San Luis Potosí w Meksyku oraz środowiska suchych zarośli. Pediocactus alonsoi jest synonimem. [2-WWW]

W badaniu cierni Mosco wykorzystał rośliny wyhodowane z udokumentowanych nasion oznaczonych TCG 21001, z pochodzeniem Xichú w Guanajuato. Kolekcję prowadzono w warunkach suchych. Powierzchnię cierni oglądano w mikroskopie elektronowym, a ich przekroje i pojedyncze włókna w mikroskopie świetlnym. [Mosco 2009, s. 120–123, tab. 1–2]

Pęd, kwiaty i nasiona

Regionalna flora Bajío opisuje pojedynczy, kulisty i spłaszczony pęd do 3 cm wysokości oraz około 7 cm szerokości, z okazami osiągającymi 9 cm. Zielona powierzchnia ma sinawy odcień. Trójkątne brodawki, długości 3–4 mm, są ułożone w szeregi tworzące do 13 żeber. Okrągłe areole noszą po 3–5 giętkich, szydłowatych cierni do 2 cm długości. Ciernie są szare, z ciemniejszym końcem. [Arias i Aquino 2019, s. 273]

Kwiaty mają zwykle 2–3,5 cm długości i 2–2,8 cm szerokości, z opisanymi wartościami skrajnymi odpowiednio 3,8 i 3 cm. Listki okwiatu są w kolorze magenty, z jaśniejszym brzegiem części zewnętrznych listków. Nitki pręcików oraz szyjka słupka są różowe. Żółte znamię dzieli się na 4–5 łatek. Kulisty, brązowy owoc o długości 9–10 mm ma nagą powierzchnię. Czarne nasiona mierzą około 1 mm. [Arias i Aquino 2019, s. 273]

Siedlisko i kwitnienie w Guanajuato

Opracowanie z 2019 r. dokumentuje gatunek w północno-wschodnim Guanajuato, w tropikalnym lesie z drzewami zrzucającymi liście w porze suchej, na wysokości około 1000 m. Podaje kwitnienie od listopada do lutego. Dane odnoszą się do regionalnego materiału meksykańskiego. Autorzy wskazują przekształcanie siedliska i bezpośrednie pozyskiwanie roślin jako zagrożenia dla niewielkiego obszaru występowania. [Arias i Aquino 2019, s. 273–274]

Ciernie o korkowej fakturze

Dojrzałe ciernie badanego materiału miały korkową fakturę, tępe zakończenia i spękaną powierzchnię. Poprzeczne szczeliny przechodziły przez skórkę i głębszą tkankę wzmacniającą. Określenie korkowe opisuje wygląd i właściwości ciernia. Jego wnętrze tworzą włókna sklerenchymy, czyli komórki tkanki wzmacniającej, otoczone sklerotyzowaną skórką. [Mosco 2009, s. 123–126, tab. 2]

Włókna cienkościenne miały szerokie światła komórkowe i pozostawiały przestrzenie pomiędzy komórkami. Autor wiązał delikatność tkanki z podatnością na powstawanie szczelin podczas wzrostu. Architektura ciernia pozwala wyjaśnić jego fakturę. Praca obejmowała obserwację mikroskopową oraz ocenę sztywności, bez pomiaru siły potrzebnej do złamania ciernia. [Mosco 2009, s. 123–127]

Skórka i wymiana gazowa

W porównaniu anatomii pędów T. alonsoi jako jedyny z badanych taksonów miał wyraźnie wypukłą zewnętrzną ścianę komórek skórki. Na powierzchni widać więc drobny relief wynikający z kształtu poszczególnych komórek. Aparaty szparkowe były zagłębione względem powierzchni sąsiednich komórek. [De la Rosa-Tilapa i wsp. 2019, wersja online, s. 2, ryc. 2D–E]

Zagłębienie tworzy przestrzeń pomiędzy aparatem szparkowym i powierzchnią pędu. Jej rola w bilansie wodnym zależy również od otwierania szparek i warunków otoczenia. W badaniu oceniono preparaty anatomiczne, dlatego opis tej cechy pozostaje odrębny od pomiaru transpiracji lub określenia granicznego odwodnienia rośliny. [De la Rosa-Tilapa i wsp. 2019, wersja online, s. 1–2, 7–9]

Wiązki w miękiszu magazynującym

Kora pędu zawiera miękisz asymilacyjny i magazynujący. U T. alonsoi stwierdzono w niej wiązki amfikrybralne. Drewno leży w środku takiej wiązki, a łyko otacza je dookoła. Większość pozostałych badanych turbinikarpusów miała wiązki kolateralne, z drewnem i łykiem leżącymi obok siebie. Amfikrybralny układ występował także u T. lophophoroides oraz Rapicactus subterraneus (w pracy Turbinicarpus subterraneus). [De la Rosa-Tilapa i wsp. 2019, wersja online, s. 2, ryc. 3B]

Hipoderma zawierała kryształy pryzmatyczne, a w rdzeniu obserwowano druzy. Drewno głównego walca miało naczynia wśród cewek szerokowstęgowych i było pozbawione włókien. Budowa drobnej wiązki w korze oraz budowa całego walca przewodzącego opisują różne poziomy organizacji pędu. [De la Rosa-Tilapa i wsp. 2019, wersja online, s. 2–4]

Uprawa i szczepienie w materiale archiwalnym

Opracowanie zachowane w prywatnym archiwum Konrada Szychowskiego, w „Kaktologii” z 2009 r., opisuje żwirowe podłoże z dodatkiem wapienia i dobre kiełkowanie nasion. Podaje kwitnienie po około dwóch latach u roślin szczepionych na Pereskiopsis oraz po około trzech do pięciu lat na własnych korzeniach. Są to obserwacje z uprawy przytoczone w tym artykule. W dostępnym rekordzie archiwalnym brak liczebności porównywanych grup i pełnych warunków ich prowadzenia. [Kaktologia 2009a, s. 7]

Ten sam materiał wskazuje, że szczepienie może zmieniać pokrój brodawek. Informację o wzroście i wieku kwitnienia można dlatego czytać razem z typem podkładki i sposobem prowadzenia okazu. Starsze opracowanie pozostaje dostępne pod adresem karty archiwalnej. [Kaktologia 2009a, s. 7]

Powiązane artykuły

Materiały z archiwum autora

Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Kaktologia 2009a, s. pliku 7] [Kaktologia 2009b, s. pliku 17] [Neciu b.d., s. pliku 1]