Thelocactus bicolor

Nazwa i zasięg

Obecna kombinacja Thelocactus bicolor została opublikowana w 1922 r. W starszych opracowaniach spotyka się Echinocactus bicolor, a także Ferocactus bicolor. POWO ujmuje gatunek wraz z pięcioma podgatunkami, w tym podgatunkiem typowym i T. bicolor subsp. heterochromus (dawniej T. heterochromus). Naturalny zasięg obejmuje południowo-zachodni Teksas i północno-wschodni Meksyk, w biomie pustyń i suchych zarośli. [2-WWW]

Pokrój i kwitnienie

Flora of North America podaje pędy wysokości 3–38 cm i szerokości najczęściej 4–10 cm, z 8–13 żebrami. U młodych okazów brodawki mogą pozostawać tak wyraźnie wyodrębnione, że układ żeber jest słabo widoczny; rośliny w tym stadium bywają już zdolne do kwitnienia. Wielkość pędu i uzbrojenie zmieniają się wraz z wiekiem oraz między populacjami. [Zimmerman i Parfitt 2003d]

Kwiaty są lejkowate, różowe do purpurowych; RHS podaje średnicę do około 8 cm. Ciernie mogą łączyć czerwonawe i jasne partie, a starsze stają się białawe. W opisie podgatunku typowego Flora of North America rozróżnia zwykle 9–18 cierni promienistych i do czterech środkowych. [1-WWW] [Zimmerman i Parfitt 2003d]

Zmienność opisana w rewizji rodzaju

Mosco i Zanovello porównali 34 jednostki taksonomiczne za pomocą 65 cech morfologicznych. W grupie T. bicolor zwrócili uwagę na czerwone zabarwienie gardzieli kwiatu i wielobruzdowy pyłek. Podgatunek heterochromus łączy spłaszczony pokrój z silnymi cierniami oraz brakiem gruczołów areolowych. W pracy uzasadniono jego traktowanie w obrębie zmiennego T. bicolor. Była to analiza podobieństwa morfologicznego, uzupełniona obserwacjami terenowymi. [Mosco i Zanovello 2000]

Uprawa i rozmnażanie

W uprawie pod osłonami RHS zaleca pełne światło, niską wilgotność powietrza i przepuszczalne podłoże dla kaktusów. Latem podlewa się umiarkowanie, zimą utrzymuje sucho. Płynny nawóz można zastosować dwa lub trzy razy w sezonie wzrostu. Rośliny rozmnaża się z nasion, a okazy tworzące odrosty także wegetatywnie. W uprawie należy uwzględnić możliwość występowania wełnowców. [1-WWW]

Szeroka nisza w porównaniu gatunków

W modelowym porównaniu dziewięciu gatunków Mosco użył 213 rekordów Thelocactus bicolor. Wskaźnik szerokości niszy Levinsa wynosił 0,282, najwyżej w tym zestawie. Najważniejsze zmienne według wagi permutacyjnej stanowiły izotermalność (39%) i opad najwilgotniejszego kwartału (33,1%). Te wyniki opisują zróżnicowanie klimatu zajmowanych stanowisk w użytym zbiorze. Izotermalność jest stosunkiem przeciętnej dobowej amplitudy temperatury do amplitudy rocznej, pomnożonym przez 100. [Mosco 2019, s. 3–6, tabele 1–2]

Rozległe występowanie i duża szerokość niszy modelowej mogą współistnieć z lokalną specjalizacją populacji. Mosco zwrócił uwagę na różnorodność środowisk zajmowanych przez T. bicolor. Dane w skali około kilometra obejmują klimat i topografię, a szczegóły podłoża oraz mikrosiedliska wymagają obserwacji terenowych. [Mosco 2019, s. 6, 10–12]

Skład chemiczny w badaniu z 1968 roku

Domínguez i współautorzy badali sześć kilogramów całych roślin T. bicolor z Mina w Nuevo León. Materiał suszono na słońcu, rozdrabniano i kolejno ekstrahowano eterem naftowym, etanolem i wodą. Z niezmydlającej się frakcji ekstraktu eterowego wydzielono itesmol, określony jako steroid, oraz eisacol, określony jako pentacykliczny triterpenoid. [Domínguez i wsp. 1968, s. 458]

Praca z 1968 r. przedstawia izolację, charakterystykę spektroskopową i reakcje pochodnych tych związków. Autorzy pozostawili dalsze ustalenie struktur do kontynuowanej analizy. Wyniki dotyczą składu chemicznego materiału i sposobu jego rozdzielenia. W publikacji nie badano działania ekstraktu na organizm człowieka ani właściwości leczniczych. [Domínguez i wsp. 1968, s. 458–461]

Powiązane artykuły

Materiały z archiwum autora

Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Kaktologia 2009b, s. pliku 16] [Neciu b.d., s. pliku 1]