Strophocactus wittii

Nazwa i występowanie

Przyjęta nazwa to Strophocactus wittii (K.Schum.) Britton & Rose. W publikacji biologicznej z 1997 r. użyto nazwy Selenicereus wittii. POWO podaje naturalny zasięg obejmujący północną Brazylię, Kolumbię, Ekwador, Peru i Wenezuelę. Szczegółowy opis ekologii Barthlotta i współautorów opiera się między innymi na obserwacjach nad Rio Negro w okolicy Manaus. [2-WWW] [Barthlott i wsp. 1997, rekord POWO 246169-2, 12 października 2026, s. 175–177, 182–183]

Pędy przylegające do kory

Spłaszczone pędy opisane w badaniu miały 6–14 cm szerokości, do 60 cm długości i 2–4 mm grubości. Korzenie powietrzne wyrastały po stronie przylegającej do drzewa, przy środkowych i bocznych wiązkach przewodzących. Drobne areole leżały wzdłuż brzegu co 5–8 mm i mogły nosić do 20 krótkich, białawych cierni. Przy silnym oświetleniu pędy przybierały czerwonawą barwę związaną z nagromadzeniem betalain. [Barthlott i wsp. 1997, s. 178]

Pęd jest zróżnicowany na stronę zwróconą ku światłu oraz stronę przylegającą do pnia. W przekrojach górna warstwa podskórna zawierała znacznie więcej chloroplastów niż dolna. Komórki śluzowe występowały licznie, a skrobię stwierdzano głównie w środkowej i dolnej części pędu. Na obu powierzchniach opisano około 12 aparatów szparkowych na mm². Budowa przypomina liść, choć cały organ pozostaje pędem. [Barthlott i wsp. 1997, s. 178–179]

CAM w wilgotnym lesie

U rośliny utrzymywanej w szklarni pomiar izotopowego składu węgla dał δ¹³C −14,35‰. Pomiary wymiany gazowej wykazały pobieranie CO₂ netto w nocy oraz niemal zerowe dzienne przewodnictwo dla pary wodnej. Wyniki potwierdziły metabolizm CAM, w którym nocne pobranie węgla łączy się z ograniczaniem utraty wody w dzień. W tym doświadczeniu przy stosunkowo słabym świetle i wysokiej temperaturze roślina oddawała CO₂ netto w ciągu dnia. [Barthlott i wsp. 1997, s. 177, 179–181, ryc. 4]

Korzenie epifitu mają mało otaczającego podłoża, które mogłoby przechować wodę między opadami. Autorzy wiązali znaczenie CAM z takimi krótkimi okresami niedoboru wody. Rozważali także ochronę fotosyntezy podczas silnego oświetlenia dzięki wykorzystaniu CO₂ uwalnianego wewnątrz tkanek. To drugie wyjaśnienie przedstawili jako hipotezę fizjologiczną. [Barthlott i wsp. 1997, s. 180]

Kwiat jednej nocy

W okolicy Manaus kwitnienie opisywano głównie w maju. Pojedynczy kwiat zaczynał otwierać się po zachodzie słońca, osiągał pełne rozwarcie około dwóch godzin później i zamykał się od wschodu słońca. Szczegółowy opis podaje do 27 cm długości kwiatu i 12,5 cm szerokości. Długa rurka miała około 9 mm szerokości, a w jej dolnej części znajdował się nektar. Listki okwiatu były białe, zaś na zewnętrznej powierzchni wyrastały łuski i włosowate ciernie. [Barthlott i wsp. 1997, s. 180–181]

Analiza chromatograficzna zapachu wykazała przede wszystkim alkohol benzylowy, benzoesan benzylu i salicylan benzylu. Emisja lotnych substancji nasilała się nocą. Długość rurki, biały okwiat i nocny zapach sugerowały zapylanie przez zawisaki o bardzo długiej ssawce. Autorzy wskazali dwa potencjalne gatunki, pod nazwami Cocytius cruentus i Amphimoena walkeri. W badaniu nie obserwowano samego zapylania w naturze, więc wskazanie tych owadów pozostaje hipotezą opartą na budowie kwiatu. [Barthlott i wsp. 1997, s. 181–182, ryc. 5]

Nasiona unoszące się na wodzie

Dojrzały owoc opisano jako zielonkawą, szczeciniastą jagodę długości około 3,5 cm, otwierającą się podłużną szczeliną. W stosunkowo suchym miąższu leżały liczne ciemnobrunatne nasiona o wymiarach około 4 × 2 mm. W przekroju nasienia niewielki, wygięty zarodek otaczały duże komórki łupiny, martwe i wypełnione powietrzem. Po umieszczeniu w wodzie nasiona unosiły się na jej powierzchni. [Barthlott i wsp. 1997, s. 179, 182, ryc. 3]

Taka budowa współgra ze stanowiskami na pniach w pobliżu najwyższego poziomu zalewu. Autorzy zestawili pływalność nasion z terenową obserwacją roślin całkowicie zanurzonych podczas wysokiej wody. Starsze pędy mogły wspinać się do około 2 m ponad linię zalewu. W tym układzie transport wodny pozwala nasionom docierać do kory w strefie, którą sezonowo osiąga rzeka. [Barthlott i wsp. 1997, s. 182–183]

Warunki utrzymania w szklarniach

Materiał badania obejmował trzy klony utrzymywane w europejskich ogrodach botanicznych. Rośliny dobrze rosły w ciepłej szklarni przy 30°C w dzień, 25°C w nocy i wilgotności względnej 80%. Zwykle kwitły od listopada do lutego, inaczej niż rośliny obserwowane pod Manaus. Autorzy podali także niepowodzenie długotrwałego utrzymania w warunkach szklarni dla sukulentów. Te wartości opisują ich udaną uprawę, a nie wyznaczone granice tolerancji gatunku. [Barthlott i wsp. 1997, s. 176–177, 180]

Powiązane artykuły