Miqueliopuntia miquelii

Jeden gatunek pod kilkoma nazwami

Przyjęta nazwa to Miqueliopuntia miquelii (dawniej Opuntia miquelii, Cylindropuntia miquelii i Austrocylindropuntia miquelii). Plants of the World Online uznaje Miqueliopuntia za rodzaj monotypowy, obejmujący właśnie ten gatunek. Odrębny rodzaj oraz obecną kombinację nazwy opublikował Friedrich Ritter w 1980 r. Dawne nazwy odnoszą się zatem do tej samej rośliny w różnych ujęciach klasyfikacji. [2-WWW] [2-WWW]

Współczesny wykaz synonimów obejmuje również Opuntia geissei, O. pulverulenta i O. rosiflora. Dawna odmiana Austrocylindropuntia miquelii var. jilesii oraz forma Miqueliopuntia miquelii f. flava są w tej bazie włączone do gatunku. Przy zestawianiu literatury ich nazwy prowadzą więc do jednej karty. [2-WWW]

Członowany pęd, areole i kwiaty

W chilijskim urzędowym opisie gatunku człony są walcowate, niebieskawozielone i mają 8–20 cm długości oraz do 6 cm średnicy. Ich powierzchnię tworzy 10–15 rzędów niskich, spłaszczonych brodawek. Na areolach występują żółtoochrowe ciernie i brunatne glochidy. Glochidy to drobne, łatwo odłączające się ciernie charakterystyczne dla opuncjowatych. Duże ciernie tego gatunku opisano jako pozbawione osłonek. [23-WWW]

Kwiaty mają według tego samego opracowania 5–7 cm długości, a ich barwa przechodzi od białej do różowej i karminowej. Żółtawe, elipsoidalne owoce są mięsiste i zawierają zielonkawy miąższ. Guiggi, omawiając wcześniejsze obserwacje terenowe, przytacza geograficzną zmianę barwy kwiatów od czerwonawej ku białej w kierunku południowym. Opisuje też zmianę kształtu owocu wzdłuż tego gradientu. Jest to zmienność wewnątrz gatunku w przyjętym tutaj ujęciu. [23-WWW] [Guiggi 2012]

Piaszczyste stanowiska północnego Chile

Gatunek jest endemitem Chile. Występuje w regionach Atacama i Coquimbo, na wybrzeżu i dalej w głębi lądu, od okolic Copiapó po obszary na południe od La Serena. Oficjalna charakterystyka podaje stanowiska od poziomu bliskiego morzu do około 1000 m n.p.m. Obejmuje piaszczyste tarasy, dna i zbocza, szczególnie o ekspozycji północnej. [23-WWW]

Zasięg uzupełniają konkretne okazy zielnikowe zestawione w pracy Guiggiego. Materiał zbierano między innymi w okolicach Vallenar, na północ od Domeyko i w El Molle w dolinie Elqui. Takie zapisy łączą nazwę rośliny z miejscem, datą i zachowanym okazem. Poszczególne punkty zbioru stanowią dokumentację występowania w danym czasie. [Guiggi 2012]

Odnawianie skupień z fragmentów pędu

Skupienia mogą osiągać kilka metrów szerokości. Chilijska karta gatunku podkreśla silne odtwarzanie z odłączonych członów, które ukorzeniają się i dają początek dalszemu wzrostowi. Rozmnażanie wegetatywne umożliwia utrzymywanie i powiększanie skupiska przez fragmentację. W opracowaniu wskazano również rozmnażanie z nasion. [23-WWW]

Okaz, który utrwala znaczenie nazwy

Guiggi w 2012 r. wyznaczył neotyp nazwy Opuntia miquelii, czyli okaz zastępujący niezachowany materiał pierwotny jako punkt odniesienia nomenklatury. Został zebrany 6 grudnia 1994 r. w gminie Freirina w prowincji Huasco przez U. Eggliego i B.E. Leuenbergera. Nosi numer zbioru 2585. Obejmuje materiał pędu, kwiatu, owocu i nasion. Główny okaz wskazano w zielniku CONC, a duplikaty w B, ZSS i SI. [Guiggi 2012]

Znaczenie takiego materiału wynika z możliwości ponownego porównania cech rośliny. Nazwę powiązano z zachowanym okazem zawierającym organy wegetatywne i rozrodcze. Pozwala to zestawiać kolejne oznaczenia i dawne kombinacje nazwy z konkretną podstawą botaniczną. [Guiggi 2012]

Pokrewieństwo odczytane z plastomów

Köhler i współautorzy w 2023 r. zrekonstruowali plastomy 43 przedstawicieli wszystkich siedmiu rodzajów Opuntieae uwzględnionych w badaniu. Plastom jest zespołem DNA plastydowego. W drzewach pokrewieństwa Miqueliopuntia, Salmonopuntia i Airampoa tworzyły wspólny klad. Autorzy wiązali jego odrębność także z geografią południowej Ameryki Południowej oraz walcowatymi pędami dwóch pierwszych rodzajów. [Köhler i wsp. 2023]

Położenie tego kladu względem Opuntia i zespołu Brasiliopuntia z Tacinga różniło się między analizami całych plastomów i samych regionów genowych. Niektóre alternatywne układy miały wysokie wsparcie statystyczne. Wynik określa więc dobrze wyodrębnioną grupę bliskich rodzajów, przy utrzymującej się niezgodności części głębszych rozgałęzień drzewa. Walcowaty pęd rozpatrywano jako możliwą cechę zachowaną z wcześniejszego etapu ewolucji tej linii. [Köhler i wsp. 2023]

Powiązane artykuły