Nazwa i podgatunki
Mammillaria crucigera Mart. jest przyjętym gatunkiem o naturalnym zasięgu w Puebla i Oaxaca. POWO wyróżnia podgatunek nominatywny crucigera i podgatunek tlalocii. Historyczna kombinacja Cactus cruciger jest synonimem opartym na tej samej nazwie. Badanie temperatur z 2006 r. oznacza materiał na poziomie gatunku, dlatego wyników nie rozdzielono pomiędzy podgatunki. [2-WWW] [Martorell i Patiño 2006, POWO, 11 października 2026; Martorell i Patiño, s. 543]
Siedlisko i pędy opisanej populacji
Martorell i Patiño opisali rośliny z gipsowych ścian skalnych w Oaxaca na wysokości 1050 m n.p.m. W otoczeniu występował sezonowy las tropikalny zrzucający liście, a roczna suma opadów dla obszaru wynosiła 743,4 mm. W ich obserwacjach gatunek zajmował urwiska lub pionowe fragmenty głazów. Rośliny często silnie się rozgałęziały, a pojedyncze pędy miały w przybliżeniu 7 cm wysokości i 5 cm średnicy. [Martorell i Patiño 2006, s. 543]
Badana ściana miała nachylenie 80° i azymut ekspozycji 283°, zbliżony do zachodniego. Takie położenie ograniczało dopływ bezpośredniego promieniowania w pierwszej części dnia i zmieniało temperaturę powierzchni skały. W kwietniowych dniach pomiaru bezpośrednie światło zaczynało docierać po 10.52. Pora nasłonecznienia jest częścią charakterystyki zajmowanego mikrosiedliska. [Martorell i Patiño 2006, s. 544, 547]
Temperatura pędu i podłoża
Trzy nierozgałęzione rośliny przeniesiono na płaski teren powyżej urwiska, a trzy przesadzono ponownie na ścianę. Przez dwa dni mierzono temperaturę w zewnętrznych 3 mm pędu, przy wierzchołku i w strefie pąków. O 13.00 pędy na płaskim terenie miały średnio 47,6°C i były o 9,9°C cieplejsze od pędów na urwisku. Maksymalny odczyt dla roślin na górze wyniósł 51,4°C. W tych samych godzinach różnica temperatur powierzchni podłoża wynosiła 14,4°C. [Martorell i Patiño 2006, s. 543–547, ryc. 2]
Przy urwisku temperatura powietrza w odległości 1–6 cm od podłoża była bardziej wyrównana niż powyżej niego. Na otwartej powierzchni powietrze było coraz cieplejsze bliżej gruntu. Nocą rośliny na skale były nieco cieplejsze. Wpływ mikrostanowiska obejmował zatem cały dobowy przebieg, z największym rozdzieleniem temperatur w pobliżu dziennego maksimum. [Martorell i Patiño 2006, s. 546–550]
Światło i zakres interpretacji fizjologicznej
Model dla kulistego pędu o średnicy 5 cm przewidywał 23,3 MJ bezpośredniego promieniowania rocznie na płaskim terenie i 14,4 MJ na badanym urwisku, przy założeniu bezchmurnego nieba. Redukcja o około 38,2% jest obliczeniem dopływu energii na całą roślinę. Autorzy nie mierzyli w tym doświadczeniu fotosyntezy. Możliwa korzyść dla wymiany CO₂ wynika z interpretacji niższych temperatur i odniesienia do fizjologii innych kaktusów. [Martorell i Patiño 2006, s. 544, 547–550]
Powiązane artykuły
Synonimy i nazwy w literaturze
Cactus cruciger [2-WWW]