Lophophora fricii

Nazwa przyjęta i dawne rangi

Lophophora fricii Haberm. jest gatunkiem przyjętym w Plants of the World Online. Dawne kombinacje Lophophora diffusa subsp. fricii oraz Lophophora williamsii var. fricii są synonimami opartymi na tym samym typie nazwy. Epitet pozostaje więc ten sam, a zmieniały się rodzaj ujęcia i ranga. POWO datuje pierwszą publikację na 1975 r., natomiast rekord IPNI przytacza tom oznaczony rokiem 1974 i odsyła także do noty z 1975 r. [2-WWW] [3-WWW]

Zmienny pęd i rozgałęzianie

Hansen w opracowaniu z 2000 r. zestawił okazy o skórce zielonej, szarozielonej i szaroniebieskiej. Miękkie pędy osiągały do 12 cm średnicy i wyraźnie kurczyły się podczas spoczynku. Starsze rośliny miały często trzynaście żeber, ale liczba mogła być większa. Żebra mogły przebiegać prosto, skręcać się lub rozpadać na słabo rozgraniczone pola. Zmienność obejmowała również ilość, długość i barwę włosków areoli. [Hansen 2000, s. 226–227]

Odgałęzianie silnie różniło się między okazami. Autor pokazał zwarte kępy, w tym część rośliny o łącznej średnicy ponad 40 cm. Udokumentował także pojedynczy okaz, który przez ponad 25 lat nie wytworzył odrostu. Pierwsza liczba dotyczy kępy wielu pędów, druga czasu obserwacji konkretnego okazu. Opis fotografowanych roślin ukazuje szeroki zakres pokroju, bez ustalania częstości każdego wariantu w całej populacji. [Hansen 2000, s. 227–229]

Kwiaty i owocowanie

W porównanych okazach zmieniały się zarówno kształt listków okwiatu, jak i wielkość kwiatów. Występowały szerokie, zaokrąglone listki oraz węższe, lancetowate. Najczęściej pokazywano kwiaty różowe, lecz opracowania obejmują również rośliny o kwiatach prawie białych i ciemnoróżowych. Jeden starszy okaz wytworzył jednocześnie jedenaście kwiatów, a inne kwitły pojedynczo znacznie rzadziej. Są to obserwacje indywidualnych roślin z kolekcji Hansena. [Hansen 2000, s. 225–227]

Klucz Šnicera i współautorów z 2009 r. obejmuje kwiaty od jasnego różu do ciemnego różu z purpurowym odcieniem, także białe. Owoce opisywano jako różowe do ciemnych, purpuroworóżowych. Hansen przedstawił owoc intensywnie czerwony na okazie o niemal prostych żebrach i jasnoróżowym kwiecie. Połączenie tych cech dokumentuje zmienność konkretnego materiału. Sama barwa jednego kwiatu nie wyznacza wszystkich granic rozpoznania gatunku. [Šnicer i wsp. 2009, Šnicer i wsp., s. 297. Hansen, s. 227] [Hansen 2000, Šnicer i wsp., s. 297. Hansen, s. 227]

Nasiono oglądane pod mikroskopem

Šnicer i współautorzy pokazali nasiono materiału z Coahuila, długości 1,5 mm i szerokości 1,2 mm. Czarnej, stosunkowo grubo brodawkowanej łupinie towarzyszyło ilo ściśnięte w kształt litery V. Wypukłości zmniejszały się blisko ila, a granice komórek pozostawały widoczne. Liczby opisują materiał przedstawiony w publikacji, bez oszacowania zmienności rozmiaru dla całego gatunku. [Šnicer i wsp. 2009, s. 299]

Hansen porównywał łupiny w skaningowym mikroskopie elektronowym. W badanych nasionach L. fricii zewnętrzne ściany komórek miały wyraźne, przeważnie stożkowate uwypuklenia i delikatne pofałdowanie kutykuli. Zbliżoną rzeźbę rozpoznał u części okazów noszących wcześniejsze etykiety L. williamsii var. decipiens. Powiązanie budowy nasiona z całym okazem stanowiło podstawę jego propozycji oznaczenia tych roślin jako L. fricii. [Hansen 2000, s. 229–232]

Coahuila i nazwy z dawnych kolekcji

POWO umieszcza naturalny zasięg w meksykańskim stanie Coahuila. Cactus Conservation Institute opisuje dwa typy siedliska, równiny z roślinnością suchych zarośli, mezquitem i agawami oraz wapienne stoki i szczyty. Hansen omawiał rośliny z okolic równin i wyższych położeń w tym regionie. Odmienność mikrosiedliska i indywidualna zmienność pędów towarzyszą bogactwu form widocznemu w kolekcjach. [2-WWW] [25-WWW] [Hansen 2000, Hansen, s. 226, 228]

Hansen uznał wiele badanych roślin etykietowanych jako L. williamsii var. decipiens za L. fricii, zachowując przypadki niejasne. Formalna nazwa L. williamsii var. decipiens pozostaje w bieżącym POWO synonimem L. williamsii. Historyczna etykieta kolekcjonerska i status nomenklatoryczny tej nazwy wymagają zatem rozdzielenia. Udokumentowane pochodzenie, kwiat i rzeźba nasion pomagają ocenić konkretną roślinę bez automatycznego przenoszenia całej dawnej nazwy do L. fricii. [Hansen 2000, Hansen, s. 228–232] [2-WWW]

Dane chloroplastowe

W drzewie plastydowym Zhang i współautorów z 2026 r. wykorzystano dostępną sekwencję L. fricii PV872148 obok genomów L. diffusa i L. williamsii. Badani przedstawiciele rodzaju tworzyli wspólną grupę. Analiza pomaga osadzić ten materiał wśród sekwencji innych kaktusów. Nie obejmowała próbek wielu populacji L. fricii ani wszystkich czterech przyjętych gatunków rodzaju. [Zhang i wsp. 2026, s. 676–678, ryc. 3]

Powiązane artykuły