Leuchtenbergia principis

Kwitnąca Leuchtenbergia principis. Wydłużone brodawki są zakończone areolami z długimi cierniami.
Kwitnąca Leuchtenbergia principis. Wydłużone brodawki są zakończone areolami z długimi cierniami. Fot. Konrad Szychowski.

Nazwa i występowanie

Leuchtenbergia principis jest przyjętą nazwą gatunku, opublikowaną w 1848 r. Plants of the World Online określa jego naturalny zasięg jako północno-wschodni Meksyk z przedłużeniem ku Jalisco. Rośnie w biomie pustyń i suchych zarośli. Dawna nazwa Anhalonium leuchtenbergii odnosi się do tego samego taksonu. [2-WWW]

Britton i Rose opisali stanowiska na podłożu wapiennym i łupkowym w górach stanu Coahuila, w tym Sierra de la Paila. W ich relacji roślinom towarzyszą inne kaktusy oraz agawy, wśród których smukłe brodawki i jasne ciernie nadają leuchtenbergii podobny zarys. Są to historyczne obserwacje terenowe z wybranych stanowisk meksykańskich. [Britton i Rose 1922]

Pęd, brodawki i korzeń

Oś pędu z wiekiem wydłuża się, a jej dolna część drewnieje. Brodawki są niebieskawozielone, ułożone spiralnie, w przybliżeniu trójkątne na przekroju. W opisie monograficznym osiągają 10–12,5 cm długości. Ich dolne, starsze szeregi stopniowo obumierają, pozostawiając szerokie blizny na odsłanianym pędzie. Roślina wytwarza duży korzeń palowy, który może się rozgałęziać. [Britton i Rose 1922]

Każdą brodawkę kończy areola z grupą cienkich cierni. W monografii wyróżniono 8–14 cierni promienistych długości około 5 cm i jeden lub dwa ciernie centralne, niekiedy do 10 cm. Między nasadami brodawek występuje gęsta wełna. Rozchodzące się brodawki nadają roślinie szeroki, przestrzenny pokrój, podczas gdy właściwa oś pędu pozostaje znacznie węższa. [Britton i Rose 1922]

Jak powstaje papierowaty cierń

Spłaszczony cierń rozwija się dzięki szerokiemu, cienkiemu merystemowi u jego nasady, czyli strefie dzielących się komórek. Nowe komórki wydłużają się, wytwarzają zdrewniałe ściany i obumierają. U L. principis prowadzi to do powstania wiotkiej, papierowatej struktury. Zielona brodawka jest natomiast uwypukleniem pędu, na którego końcu znajduje się areola. [Mauseth 2006]

Kwiaty i nasiona

Kwiaty są lejkowate, żółte i pachnące. Wyrastają pojedynczo tuż poniżej końców młodych brodawek, w pobliżu środka rośliny. Britton i Rose opisali kwiaty utrzymujące się przez kilka dni, po pełnym otwarciu osiągające około 10 cm szerokości. Zewnętrzne listki okwiatu mogą mieć czerwonawy odcień i ciemniejszy pas, a wewnętrzne są podłużne, z zaostrzonym zakończeniem. Nasiona są ciemnobrązowe, o drobno brodawkowanej powierzchni. [Britton i Rose 1922]

Fragment genu dehydryny

Hernández-Camacho i współautorzy w 2017 r. uzyskali fragmenty sekwencji genów dehydryn u Leuchtenbergia principis, Opuntia ficus-indica i Mammillaria bombycina. Materiał pochodził z banku roślin utrzymywanych in vitro. Dehydryny należą do białek związanych z odpowiedzią na odwodnienie. Badanie porównywało sekwencje DNA i wynikające z nich przewidywane cechy części białka. [Hernández-Camacho i wsp. 2017]

Fragment leuchtenbergii zawierał sekwencje odpowiadające trzem segmentom K, charakterystycznym motywom dehydryn, oraz region bogaty w histydynę. Analiza przewidywała hydrofilowy, kwaśny i w znacznej części nieuporządkowany fragment białka. Podobieństwo do opisanej dehydryny opuncji wynosiło około 96–97%. Takie dane pomagają rozpoznawać członków tej rodziny genów i porównywać ich pokrewieństwo. [Hernández-Camacho i wsp. 2017]

Praca nie mierzyła ilości transkryptu podczas suszy ani stężenia białka w pędzie. Zachowanie komórek leuchtenbergii przy odwodnieniu pozostaje więc odrębnym poziomem fizjologii. Wykrycie i porównanie fragmentu genu dokumentuje potencjalny element tej odpowiedzi, którego udział wymaga badań ekspresji oraz funkcji pełnego białka. [Hernández-Camacho i wsp. 2017]

Powiązane artykuły

Materiały z archiwum autora

Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Kaktologia 2009b, s. pliku 12] [Neciu b.d., s. pliku 1]

Synonimy i nazwy w literaturze

Anhalonium leuchtenbergii [2-WWW]