Eulychnia acida

Nazwa, zasięg i rozdzielenie dawnych odmian

Eulychnia acida Phil. jest gatunkiem przyjętym w POWO. Synonimami są Cereus acidus i Philippicereus acidus. Baza wskazuje naturalny zasięg od środkowej Atakamy po północną część regionu Valparaíso. [2-WWW] [Merklinger i wsp. 2021]

Dawne E. acida var. elata i var. procumbens odpowiadają obecnie odrębnym gatunkom, odpowiednio E. elata oraz E. chorosensis. Danych oznaczonych tymi nazwami nie połączono automatycznie z niniejszą kartą. [2-WWW] [2-WWW]

Badania ekologiczne opisane poniżej dotyczą drzewiastych roślin z Coquimbo, m.in. Quebrada Honda, Gualliguaica i La Coipa oraz otoczenia rezerwatu Las Chinchillas. Część populacji leży w głębi lądu, w środowisku półsuchym z zimowymi opadami. Ich zaopatrzenie w wodę różni się od przybrzeżnej populacji E. breviflora badanej pod kątem wpływu porostów. [Cares i wsp. 2018] [Salvatierra 2020] [Stanton i wsp. 2014]

Pokrój i owoc copao

Drzewiasty pokrój obejmuje pień i liczne kolumnowe, żebrowane gałęzie. Organy rozrodcze pojawiają się w ich górnych częściach. W porównaniu morfologicznym Merklingera i współautorów kwiat E. acida ma perikarpel bez gęstego owłosienia charakterystycznego dla grupy E. breviflora. Jasny okwiat może mieć różowe lub czerwono zaznaczone fragmenty listków. [Merklinger i wsp. 2021, s. 186, 256] [Salvatierra 2020, s. 186, 256]

Dojrzały owoc ma mięsistą, kwaśną zawartość i liczne nasiona. W badaniu rozsiewania opisano owoc niepękający samoistnie, który po dojrzeniu opada. Cały owoc lub odsłonięty miąższ trafiają do różnych konsumentów. Trwała okrywa i kwaśny smak wpływają na sposób pobierania pokarmu, a przejście przez przewód pokarmowy może zachować albo zniszczyć nasiona. [Cares i wsp. 2018, s. 2, 4–6]

Cykl od areoli do dojrzałego owocu

Salvatierra obserwowała trzy populacje co tydzień od stycznia 2006 r. do lutego 2007 r. Na roślinie znakowano cztery zewnętrzne pędy, skierowane w różne strony. Wyróżniono osiem stadiów, od wełnistej areoli i powiększającego się pąka, przez rozchylanie okwiatu, po zawiązek i dojrzały owoc. Pozwala to śledzić rozwój na roślinie nawet wtedy, gdy poszczególne gałęzie różnią się fazą. [Salvatierra 2020, s. 254–256]

Pąki obserwowano od końca chilijskiej jesieni, a zasadnicze kwitnienie przypadało od wiosny do lata. Dojrzewanie owoców rozpoczynało się latem. Pąki, otwarte kwiaty i owoce nakładały się w czasie, szczególnie od wiosny. Długość faz i liczba organów na pędzie różniły się między stanowiskami. Opis odnosi się do jednego monitorowanego sezonu na półkuli południowej. [Salvatierra 2020, s. 258–261]

Kwiaty zwrócone ku równikowi

W badaniu z 2017 r. oceniono położenie 300 struktur rozrodczych na 20 roślinach z dwóch stanowisk. Zarówno względem całej rośliny, jak i osi pojedynczego pędu przeważała strona północna. Na tej szerokości geograficznej północna ekspozycja kieruje się ku równikowi. Tworzenie kwiatów po oświetlonej stronie może zbliżać je do aktywnych fotosyntetycznie tkanek pędu. [Warren i wsp. 2017]

Oszczędniejszy transport asymilatów oraz ogrzewanie kwiatu autorzy przedstawili jako hipotezy funkcjonalne. Pomiar kierunku organów wykazał uporządkowany wzorzec. W tej pracy nie badano bezpośrednio szybkości przepływu cukrów, temperatury kwiatów ani liczby nasion po zmianie ekspozycji. Te wielkości potrzebne są do oceny proponowanych mechanizmów. [Warren i wsp. 2017]

Zwierzę, które zjada owoc, a los nasiona

W rezerwacie Las Chinchillas ślady przy wykładanych owocach wskazywały tinamu Nothoprocta perdicaria, przedrzeźniacza Mimus thenca i koszatniczkę Octodon degus. Ptaki dziobały owoce, a w tej próbie nie wykazano połykania przez nie nasion. Koszatniczki zabierały całe owoce do nor. W doświadczeniu żywieniowym niszczyły prawie wszystkie połknięte nasiona. Ich żerowanie miało więc przede wszystkim charakter konsumpcji miąższu i nasion. [Cares i wsp. 2018, s. 3–5]

Dla nasion odzyskanych z odchodów kóz i guanako porównano kiełkowanie z nasionami pobranymi bezpośrednio z dojrzałych owoców. Każda grupa obejmowała 100 wysianych, całych nasion. Na wilgotnym żwirze, przy około 26°C i fotoperiodzie 14 godzin światła oraz 10 godzin ciemności, po 30 dniach uzyskano 60% kiełkowania po kozach, 52% w kontroli i 13% po guanako. Przewagi grupy po kozach nad kontrolą nie wykazano statystycznie. Odmienna dieta zwierząt i wybór tylko zachowanych nasion określają zakres tego porównania. [Cares i wsp. 2018, s. 3–5]

Młode rośliny i osłona krzewów

Abstrakt wcześniejszych obserwacji z lat 2009–2012 wskazuje, że młode E. acida, o wysokości poniżej 30 cm, częściej znajdowano pod wybranymi krzewami niż na otwartej powierzchni. Szczególne powiązanie dotyczyło Eriophyllum ambrosiodes (w publikacji Bahia ambrosioides). Pod koronami było chłodniej i wilgotniej niż w miejscach otwartych. Taki układ autorzy interpretują jako działanie roślin opiekuńczych, łagodzących mikrośrodowisko młodego kaktusa. [Cares i wsp. 2013, abstrakt] [2-WWW]

Droga od owocu do nowego dorosłego osobnika obejmuje przeniesienie nasion, kiełkowanie i przeżycie siewki na odpowiednim mikrosiedlisku. Porównanie terenowe w pracy z 2018 r. wykazało większy udział młodych roślin poza rezerwatem, gdzie występowały kozy. Ponieważ zestawiono istniejące płaty roślinności, wynik pozostaje zgodny z możliwym udziałem kóz w rozsiewaniu, a jego wielkość zależy także od warunków osiedlania. [Cares i wsp. 2018, s. 4–6] [Cares i wsp. 2013, s. 4–6]

Zmienność populacji i uprawa

Abstrakt pracy Jany i współautorów przedstawia wyraźną zmienność cech morfologicznych wewnątrz trzech badanych populacji i między nimi. Analiza markerów ISSR również wykazała różnorodność. ISSR porównują fragmenty DNA pomiędzy powtarzalnymi sekwencjami. Zgodność części wzorca morfologicznego i genetycznego pomaga charakteryzować zasoby gatunku. Sam kształt lub kolor owocu nie pozwala odtworzyć całego pochodzenia rośliny. [Jana i wsp. 2017, abstrakt]

W uprawie pod osłoną stosuje się ogólne warunki dla kolumnowych kaktusów, opisane w karcie rodzaju. Siew daje możliwość zachowania pochodzenia materiału. Doświadczenie z nasionami potwierdza kiełkowanie na wilgotnym podłożu mineralnym w określonej temperaturze i fotoperiodzie. Była to ocena skutku przejścia przez przewód pokarmowy, bez porównania temperatur, podłoży i całorocznej pielęgnacji. [1-WWW] [Cares i wsp. 2018]

Powiązane artykuły

Materiały z archiwum autora

Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Kaktologia 2009b, s. pliku 9] [Kaktusy itd. 2008, s. pliku 7] [Neciu b.d., s. pliku 1]