Nazwa i rozmieszczenie
Epithelantha pachyrhiza jest w POWO gatunkiem rodzimym w Coahuila. Obecną kombinację opublikowano w 1954 r. (wcześniej E. micromeris var. pachyrhiza; w części późniejszych ujęć subsp. pachyrhiza). Dawne subsp. pulchra jest obecnie odrębnym gatunkiem E. pulchra. [2-WWW]
Podłoże i położenie stanowisk
W badaniu przestrzennym z 2021 r. E. pachyrhiza była związana z kserosolami węglanowymi i strefą podgórską. Kategorie odnoszą się do gleby i rzeźby terenu z map użytych dla georeferowanych stanowisk. Dla tych dwóch cech nadwyżka obserwowanych stanowisk nad oczekiwaną częstością była wyraźna w analizie tabel kontyngencji. [Aquino i wsp. 2021, s. 4524–4525, ryc. 3]
Na drzewie z czterech odcinków DNA plastydowego gatunek tworzył część większej linii z E. greggii, E. polycephala i E. pulchra. Dzisiejsze rozdzielenie E. pachyrhiza i E. pulchra pozwala przypisywać wyniki środowiskowe osobno do dwóch badanych gatunków. [Aquino i wsp. 2021, Aquino i wsp., s. 4522–4525, ryc. 2; POWO, stan 11 października 2026] [2-WWW]
Zgrubiałe korzenie i eliptyczne areole
Epithelantha pachyrhiza ma zgrubiałe korzenie i eliptyczne areole. W kluczu z 2019 r. rozpoznawano ją po białych cierniach oraz areolach szerokości 0,45–0,55 mm. Materiał poddany bezpośrednim pomiarom i sekwencjonowaniu był oznaczony jako E. pachyrhiza subsp. parvula, dziś synonim E. pachyrhiza. Obejmował dziesięć dorosłych roślin z dwóch stanowisk. Stwierdzono w nim 16–21 cierni w areoli. [Aquino i wsp. 2019, s. 601, 605, 608, 611–612; synonimy POWO, stan 11 października 2026] [2-WWW]
Materiał określany wcześniej jako podgatunek nominatywny oraz subsp. elongata włączono do tego samego gatunku na podstawie wcześniejszych opisów i porównania cech, ponieważ nie uzyskano tych roślin do sekwencjonowania. Podawane w literaturze liczby cierni tych grup były większe i częściowo się pokrywały. Wspólne pozostawały eliptyczne areole. Zakres pomiarów materiału parvula opisuje zatem konkretną część przyjętego gatunku. [Aquino i wsp. 2019, s. 601, 611]
Rzeźba łupiny nasiennej
Na nasionach badanego materiału widoczna była nierówna rzeźba obejmująca wiele komórek oraz rozszerzenia po bokach regionu hilum. Podobne cechy nasion występowały u E. pulchra. Gatunki różniły się jednak liczbą cierni i kształtem areoli oraz zajmowały odrębne miejsca na drzewie plastydowym. W analizie E. pachyrhiza była bliższa E. polycephala, a E. pulchra grupowała się z E. greggii. [Aquino i wsp. 2019, s. 607–611; ryc. 3–5J, M–N]
Powiązane artykuły
Synonimy i nazwy w literaturze
Epithelantha micromeris var. pachyrhiza · Epithelantha micromeris subsp. pachyrhiza · Epithelantha micromeris f. elongata · Epithelantha micromeris var. elongata · Epithelantha pachyrhiza subsp. elongata · Epithelantha pachyrhiza subsp. parvula · Epithelantha pachyrhiza var. elongata [2-WWW]