Nazwa i rozmieszczenie
Epithelantha cryptica jest w POWO przyjętym gatunkiem, naturalnie występującym w Coahuila w północno-wschodnim Meksyku. Nazwę opublikowali Donati i Zanovello w 2011 r. [2-WWW]
Stanowiska i klimat
W analizie środowiskowej stanowiska E. cryptica obejmowały jedną z wyróżnionych kategorii gleby, podczas gdy E. micromeris zajmowała cztery. Dla E. cryptica nie stwierdzono jednak statystycznie wyraźnego związku z konkretną kategorią gleby. Klimat jej stanowisk był przeciętnie cieplejszy i wilgotniejszy od środowiska E. micromeris. [Aquino i wsp. 2021, s. 4524–4527, ryc. 3–4]
Rozpoznanie gatunku a markery DNA
Cztery odcinki DNA plastydowego użyte w pracy z 2021 r. wykazywały tak duże podobieństwo między E. cryptica i E. micromeris, że nie stanowiły samodzielnego wyraźnego rozróżnienia obu gatunków. Autorzy uwzględniali odmienną morfologię i środowisko. Taki zestaw danych wspierał zachowanie odrębności E. cryptica, przy potrzebie dokładniejszego badania relacji populacji. [Aquino i wsp. 2021, s. 4525–4527]
Kwiat i areola jako cechy rozpoznawcze
W rewizji z 2019 r. Epithelantha cryptica badano na 15 dorosłych roślinach z trzech stanowisk. Kwiaty miały długość 11–12 mm, mierzoną od nasady perykarpelu do końca najdłuższego listka okwiatu. Owalne areole w kluczu miały szerokość 0,60–0,75 mm. Towarzyszyły im zwykłe smukłe korzenie i brak wyróżnionego odcinka pędu podziemnego. Taki zestaw pomaga odróżnić gatunek od E. micromeris, której kwiaty i areole były mniejsze. [Aquino i wsp. 2019, s. 605, 608, 612, 615; tabela 5]
Próbki E. cryptica i E. micromeris miały bardzo zbliżone sekwencje czterech odcinków DNA plastydowego. Różnice morfologiczne rozdzielały natomiast dorosłe rośliny obu grup. W analizie łączącej DNA z dziesięcioma zakodowanymi cechami budowy E. cryptica uzyskała wsparcie odrębnej linii. Autorzy opierali rozpoznanie gatunku na zgodnym obrazie kilku cech, przy ograniczonej rozdzielczości samych markerów plastydowych. [Aquino i wsp. 2019, s. 605–609; ryc. 3–4]