Budowa i rozpoznawanie
Monografia opisuje szerokie skupienia spłaszczonych, ciemnozielonych pędów. Znaczna część ciała znajduje się pod poziomem gruntu i przechodzi w długi korzeń palowy. Brodawki są zaokrąglone, lekko spłaszczone od góry; nieliczne ciernie boczne rozchodzą się niemal poziomo, a cierni środkowych brak. Kwiaty są kremowobiałe. Autorzy odnotowali także grupę populacji tworzącą podziemne rozłogi. [Dicht i Lüthy 2005, s. 153]
Siedlisko i zmienność
Opisywane stanowiska leżą w San Luis Potosí, przede wszystkim w rejonie Las Tablas. Monografia wiąże gatunek z trawiastymi równinami dawnego jeziora na podłożu gipsowym. Podziemne położenie części pędu i rozwinięty korzeń stanowią cechy morfologiczne dorosłych roślin; wyniki doświadczenia z 2025 r. odnoszą się do młodych roślin wyhodowanych przez pięć lat w szklarni. [Dicht i Lüthy 2005, s. 153; art. 105461, sekcja 2.2] [Guerra-Coss i wsp. 2025, s. 153; art. 105461, sekcja 2.2]
Osłona meskitu podczas eksperymentalnego ocieplenia
W eksperymencie terenowym z 2025 r. wykorzystano 80 roślin wyhodowanych z nasion i przez pięć lat utrzymywanych w szklarni. Wysadzono je w San Luis Potosí, pod koronami meskitu Neltuma laevigata oraz w przyległym otwartym siedlisku. W każdym siedlisku 20 roślin objęto ogrzewaniem w komorach o otwartym wierzchołku, a 20 pozostawiono jako kontrolę. Po sadzeniu każda otrzymała jednorazowo 20 ml wody. Następnie przez 266 dni, od 26 kwietnia 2024 r. do 17 stycznia 2025 r., roślin nie podlewano. Powierzchnie kontrolne otoczono siatką ograniczającą dostęp roślinożerców. [Guerra-Coss i wsp. 2025, art. 105461, sekcje 2.1–2.3]
Ocieplenie zwiększyło średnią temperaturę powietrza w otwartym siedlisku o 1,4°C i maksimum o 4,1°C. Pod meskitem przyrosty wynosiły odpowiednio 1,0°C i 2,8°C. Pod koronami przeżyło 100% roślin kontrolnych i 95% ogrzewanych. Na otwartej przestrzeni przeżyło 90% kontrolnych i żadna z ogrzewanych. Każda z tych grup liczyła 20 roślin. Gleba pod drzewami miała w pomiarach mniej wody niż gleba w otwartym siedlisku. Korony obniżały natomiast dostęp promieniowania i ograniczały nagrzewanie powietrza. Wyniki wskazują na ochronę młodych roślin przed obciążeniem cieplnym i świetlnym w tym eksperymencie. Temperatury pędów i procesów fotochemicznych nie mierzono. [Guerra-Coss i wsp. 2025, art. 105461, s. 4–6 PDF, tab. 2, ryc. 3–4]
Powiązane artykuły
Materiały z archiwum autora
Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Neciu b.d., s. pliku 1]