Nazwa i zakres opisu
Tacinga saxatilis (dawniej Opuntia saxatilis) jest uznawanym gatunkiem. Szczegółowe wymiary i nowe stanowiska w poniższym opisie pochodzą z rewizji z 2023 r. i odnoszą się do podgatunku typowego, T. saxatilis subsp. saxatilis. To rozróżnienie ma znaczenie przy zestawianiu danych z opisami drugiego podgatunku, T. saxatilis subsp. estevesii. [Gonzaga i wsp. 2023] [2-WWW]
Pędy, kwiaty i owoce
W badanym materiale rośliny tworzyły krzewy wysokości 20–80 cm, bez wyraźnego pojedynczego pnia. Spłaszczone człony miały 8,7–16,5 cm długości, 4,2–8 cm szerokości i 6–7 mm grubości. Areole, o średnicy 1–3 mm, leżały co 3–11 mm. Wytwarzały od jednego do pięciu białawych lub szarawych cierni długości 5–16 mm, o różnej sztywności. [Gonzaga i wsp. 2023]
Kwiaty są żółte. Opisany okwiat miał około 11 mm długości, a zielony, maczugowaty perykarpel 18–20 mm długości i około 10 mm szerokości. Jego areole niosły owłosienie, glochidia i giętkie ciernie. Rozdzielenie wymiarów okwiatu i perykarpelu pozwala prawidłowo odczytać wielkość całego kwiatu. [Gonzaga i wsp. 2023]
Owoce mają 2,2–3 cm długości i 1,7–2,3 cm szerokości, są kuliste do lekko spłaszczonych, z niewielkim wierzchołkowym wyrostkiem. Początkowo zielone, przy dojrzałości stają się winne. Miąższ pozostaje przezroczysty. Nasiona, długości 3–5 mm, mają kształt porównywany do muszli i są otoczone włóknistą osłoną. [Gonzaga i wsp. 2023]
Wapienne wychodnie i nowe stanowiska
Opracowanie z 2023 r. potwierdziło materiał z Formosa, São Domingos i Alvorada do Norte w Goiás oraz Novo Jardim w Tocantins. Rośliny rosły na wysokości 430–850 m, u podstawy lub na środkowych partiach wapiennych wychodni. Stanowiska leżą w obszarze Cerrado, w otoczeniu roślinności krzewiastej i leśnej. Dokumentację oparto na okazach zielnikowych i obserwacjach terenowych. [Gonzaga i wsp. 2023]
Owocujące rośliny rejestrowano w porze deszczowej. Autorzy wskazywali wydobycie skał, wypas i przekształcanie terenu jako lokalne czynniki oddziałujące na stanowiska. Nowe dane zwiększają rozpoznany zasięg podgatunku, a zarazem pokazują znaczenie niewielkich, wyspowych siedlisk skalnych. [Gonzaga i wsp. 2023]
Synonimy i nazwy w literaturze
Opuntia saxatilis [2-WWW]