Tacinga palmadora

Nazwa i granice oznaczenia

Tacinga palmadora (dawniej Opuntia palmadora) jest odrębnym, diploidalnym gatunkiem. Materiał z Ceará opisywany wcześniej pod tą nazwą częściowo należy do wydzielonej w 2024 r. T. mirim. Rozpoznanie roślin z północno-zachodniej części historycznie podawanego zasięgu wymaga więc zwrócenia uwagi na pokrój, budowę kwiatu i cechy perykarpelu. [Menezes i Alves 2024] [2-WWW]

Budowa rośliny

Jest to krzew o wzniesionych, spłaszczonych członach. W porównaniu taksonomicznym z T. lilae opisano rośliny wysokości 2–4 m, z członami 8–17 cm długości i 3–7 cm szerokości. W populacjach badanych ekologicznie w Catimbau rośliny miały przeciętnie około 1,5 m. Zestawienie pokazuje znaczenie zmienności między populacjami i warunkami pomiaru. [Majure i wsp. 2013] [Centeno-Alvarado i wsp. 2022]

Areole leżą co 1–2 cm i mogą wytwarzać 2–9 cierni długości 0,2–3,5 cm. Pomarańczowe lub czerwonopomarańczowe kwiaty mają w badanym opisie ekologicznym około 3–4 cm długości. Owoce są odwrotnie jajowate do odwrotnie stożkowatych, a miąższ białawy, żółtawy lub przezroczysty. Zestaw barwy owocu i miąższu pomaga odróżnić je od białych owoców T. werneri. [Majure i wsp. 2013] [Centeno-Alvarado i wsp. 2022] [Simões i wsp. 2020]

Zapylanie i presja środowiska

W Parku Narodowym Catimbau w Pernambuco badano osiem powierzchni różniących się intensywnością długotrwałej presji człowieka i ilością opadów. Presję oceniano za pomocą złożonego wskaźnika obejmującego m.in. wypas, pozyskiwanie drewna i obecność ludzi. Z 80 roślin pobrano łącznie 240 pąków do oceny pyłku. Osobno porównano po 240 kwiatów swobodnie dostępnych dla odwiedzających i osłoniętych w celu oceny spontanicznego samozapylenia. [Centeno-Alvarado i wsp. 2022]

Większa suchość i silniejsza presja wiązały się ze zmniejszeniem liczby ziaren pyłku, udziału ziaren uznanych za żywotne oraz stosunku liczby ziaren do liczby zalążków. Żywotność oceniano barwieniem acetokarminem, czyli metodą wykorzystującą stan zawartości komórkowej. Zakres wyników obejmował 59,8–99,5%. Do bezpośredniej oceny zdolności do zapłodnienia potrzebne byłoby uzupełniające badanie kiełkowania pyłku i wzrostu łagiewek. [Centeno-Alvarado i wsp. 2022]

Kwiaty swobodnie zapylane zawiązywały owoce częściej, 6,7–86,7% zależnie od powierzchni, niż kwiaty osłonięte, 3,3–10%. Jednocześnie silniejsza presja człowieka korelowała z większą liczbą nasion w owocu, a większa suchość z wyższym udziałem zawiązanych owoców w wariancie swobodnego zapylania. Różne składniki sukcesu rozrodczego reagowały więc odmiennie. Badanie miało charakter porównania terenowego i dotyczyło jednego okresu obserwacji, co wyznacza zakres wniosków o trwałości tych zależności. [Centeno-Alvarado i wsp. 2022]

Genetyka i rozmieszczenie

W badaniu trzech gatunków Tacinga uwzględniono 43 rośliny T. palmadora z 11 lokalizacji. Markery plastydowe i jądrowy PhyC odróżniały je od T. inamoena i T. subcylindrica. W terenie gatunek zasiedla zarówno miejsca piaszczyste, jak i kamieniste. Mała zmienność badanych markerów wewnątrz gatunku współwystępowała z jego rozległym zasięgiem w Caatinga. [Barrios-Leal i wsp. 2024]

Modelowanie klimatyczne z 2024 r. przewidywało zmniejszenie powierzchni potencjalnie odpowiedniego siedliska. Dla lat 2061–2080 w scenariuszu SSP5 oszacowano spadek o 26,57% w modelu Maxent i 25,1% w BRT, przy założeniu nieograniczonego rozsiewania. Wyniki dotyczą projekcji klimatu z modelu HadGEM3-GC31-LL. Łączą rozmieszczenie gatunku ze zmiennymi środowiskowymi, a do oceny przeżywania roślin na konkretnym stanowisku potrzebne są dalsze dane demograficzne i fizjologiczne. [Sampaio i wsp. 2024]