Mały pęd i krótkie ciernie
Pelecyphora minima (w opracowaniu Escobaria minima) została w zestawieniu z 2012 r. opisana z pędem około 25 mm wysokości i 6–17 mm szerokości. Brodawki miały 5–6 mm długości. Na areolę przypadało 14–27 krótkich, mocnych, białych cierni, zwykle o długości 3,5–6 mm. Dla kwiatów podano głęboko różową do purpuroworóżowej barwę, a nasiona miały 0,8–1,0 mm długości. [Řepka i Gebauer 2012, s. 142, tabela 3]
Roślina użyta do badania cierni miała udokumentowane pochodzenie Marathon w Teksasie. Aktualny POWO przyjmuje nazwę P. minima i potwierdza zasięg gatunku w południowo-zachodnim Teksasie. W literaturze występują także wcześniejsze nazwy Escobaria minima i Coryphantha minima. [2-WWW]
Cierń pod mikroskopem
Powierzchnia badanych cierni była pozbawiona włosków epidermalnych. Jednowarstwowa, sklerotyzowana epiderma otaczała włókna sklerenchymatyczne o eliptycznych zarysach w przekroju. Ich zgrubiałe ściany ograniczały światła komórek do niewielkich przestrzeni. Średnia grubość ściany epidermy wynosiła 3,6 µm, a włókien rdzenia 3,3 µm. Wartości odnoszą się do preparatów nawodnionych przez 24 godziny w wodzie z glicerolem. [Řepka i Gebauer 2012, s. 139, 141, 143–145, tabela 2, ryc. 1D i 2D]
Budowa próbki wpisywała się w dwustrefowy układ wspólny dla czterech badanych jednostek dawnego Escobaria. Wyraźnie odrębny czterostrefowy przekrój miała P. abdita. Porównanie ma znaczenie diagnostyczne dla badanego zestawu i uzupełnia cechy widoczne w areoli. Zmienność tej anatomii między populacjami P. minima pozostaje poza zakresem badania. [Řepka i Gebauer 2012, s. 138, 143–145]
Synonimy i nazwy w literaturze
Coryphantha minima · Coryphantha nellieae · Escobaria minima · Escobaria nellieae · Mammillaria nellieae · Neobesseya minima [2-WWW]