Jedna karta obejmująca dawny podział
POWO przyjmuje Pediocactus peeblesianus jako jeden gatunek występujący od południowo-zachodniego Utah po Arizonę. W starszej literaturze spotyka się nazwy Navajoa peeblesiana, Neonavajoa peeblesiana, Utahia peeblesiana i Toumeya peeblesiana. Podgatunek fickeisenii oraz podgatunek typowy są w tym ujęciu synonimami tego samego gatunku. W publikacjach epitet pierwszej grupy zapisywano także jako fickeiseniae lub fickeiseniorum. [2-WWW] [Baker i Cloud-Hughes 2022, POWO, stan 11 października 2026. Baker i Cloud-Hughes, s. 299–303, 313–314]
Korkowate ciernie na małym pędzie
Szaro-zielony pęd jest kulisty, odwrotnie jajowaty albo spłaszczony. Flora of North America podaje 2–6,5 cm wysokości i 1,5–5,5 cm szerokości. Ciernie są białawe lub szare, miękkie i gąbczaste w swojej grubszej części, z twardszym końcem. Promienistych jest zwykle 3–7, długości 2–9 mm. Cierń środkowy może nie występować albo osiągać 5–18 mm. Kwiaty są kremowożółte lub żółtozielone, o średnicy 1,5–2,5 cm. Nasiona mają pomarszczoną ciemną powierzchnię. [Heil i Porter 2003a, Flora of North America, P. peeblesianus, zakres opisanych dawniej podgatunków]
Co porównano w analizie morfometrycznej
Baker i Cloud-Hughes badali siedemnaście cech pędu i cierni. W kwietniu i maju 2014 r. zebrali pomiary 233 roślin P. peeblesianus z ośmiu populacji. Dołączyli 90 okazów P. sileri z trzech populacji jako grupę porównawczą. Łączna liczba 323 dotyczy obu gatunków. Dokumentację oparto na obserwacjach i fotografiach roślin w terenie, bez pobierania ich jako okazów zielnikowych. [Baker i Cloud-Hughes 2022, s. 303–309, tab. 1, 4]
Analizy wielu cech jednocześnie wykazały znaczne nakładanie się dawnych grup wewnątrz P. peeblesianus. Grupy wyznaczone statystycznie nie tworzyły praktycznego, zgodnego z geografią podziału na taksony. P. sileri pozostawał przy tym wyraźnie odrębny w badanym materiale. Wynik dotyczy granic podgatunków w pierwszym gatunku, z zachowaniem odrębności drugiego. [Baker i Cloud-Hughes 2022, s. 305–313, tab. 4–6]
Rozmiar rośliny jako część wyjaśnienia zmienności
Ze średnicą pędu wiązały się cztery cechy, wysokość brodawek, odległość między areolami, długość najdłuższego ciernia środkowego i kąt jego ustawienia. Porównanie małej rośliny z dużą obejmuje zatem także zmiany związane z rozwojem. Same proporcje cierni nie wyznaczają ostrej granicy między dawnymi podgatunkami. [Baker i Cloud-Hughes 2022, s. 309–313, tab. 7]
Autorzy interpretowali małe, kwitnące rośliny z płytkich podłoży jako neoteniczne, zachowujące część cech młodocianych mimo osiągnięcia zdolności reprodukcyjnej. Jest to wyjaśnienie zgodne z obserwowaną zależnością od rozmiaru i warunków stanowiska. Związek z głębokością gleby oceniano w terenie, a nie przez eksperymentalne przenoszenie roślin między podłożami. [Baker i Cloud-Hughes 2022, s. 311–314]
Powiązane artykuły
Materiały z archiwum autora
Synonimy i nazwy w literaturze
Navajoa peeblesiana · Neonavajoa peeblesiana · Utahia peeblesiana · Toumeya peeblesiana · Pediocactus peeblesianus subsp. fickeisenii · Pediocactus peeblesianus var. fickeisenii · Pediocactus peeblesianus subsp. peeblesianus [2-WWW]