Nazwa i występowanie
Na szczytach dojrzałych gałęzi Mitrocereus militaris powstaje gęsto owłosiony obszar kwitnienia zwany cefalium. W pracy Vázquez-Sánchez i współpracowników roślinę opisywano jako Backebergia militaris. Aktualny wykaz POWO przyjmuje nazwę Mitrocereus militaris. Naturalny zasięg obejmuje południowo-zachodni Meksyk, a w Hondurasie gatunek jest introdukowany. [Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, PDF s. 1–2, POWO 12.10.2026] [2-WWW]
Badacze zebrali sześć gałęzi z cefaliami z czterech roślin w stanie Michoacán. Materiał obejmował początek tworzenia żółtych szczecin i starsze obszary z ciemnymi częściami u podstawy. Porównali je z gałęziami wegetatywnymi za pomocą przekrojów anatomicznych. Taka seria pozwoliła odtworzyć zmiany zachodzące w strukturze od wierzchołka ku starszym tkankom. [Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, PDF s. 2]
Pokrój i dojrzałość rozrodcza
Na zielonej gałęzi areole są rozdzielone odcinkami żeber. W cefalium przestrzenie pomiędzy nimi zanikają, a ich ułożenie zmienia się na spiralne. Liczne włoski, szczeciny i ciernie zasłaniają powierzchnię. Używane w botanice pojęcie filotaksji opisuje właśnie uporządkowanie takich powtarzających się organów wokół osi. Zmiana tego wzoru jest częścią przejścia do obszaru rozrodczego. [Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, PDF s. 2–5]
Gęsta okrywa jest widoczną częścią przebudowy. Wewnątrz cefalium zmieniają się także grubość warstwy komórek pod skórką oraz liczebność wiązek przewodzących i komórek śluzowych. W badanym materiale okolica wierzchołka miała więcej wiązek korowych niż odpowiadająca jej część gałęzi wegetatywnej. Autorzy wiązali tę organizację ze specjalizacją obszaru wytwarzającego kwiaty i owoce. [Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, PDF s. 4–6, 9]
Anatomia i starzenie cefalium
Blisko merystemu wierzchołkowego cefalium zachowuje aparaty szparkowe i miękisz zawierający chloroplasty. Jego anatomia pozostawia więc możliwość fotosyntezy w młodej części. Zakres tego procesu wymaga pomiarów fizjologicznych. W porównaniu wykorzystano między innymi opublikowane dane o Melocactus intortus, którego cefalium ma odmienny zestaw tkanek. Cefalia różnych kaktusów zachowują własne cechy anatomiczne. [Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, PDF s. 7–11]
Po kwitnieniu i dojrzewaniu owocu areola zostaje zamknięta przez perydermę, wtórną tkankę okrywającą. Powstaje ona z dzielących się komórek skórki. W starszej części cefalium badacze obserwowali także zapadanie i martwicę komórek kory oraz rdzenia. Ciemnienie okrywy przebiegało wraz z tymi zmianami. Jednocześnie przy wiązkach przewodzących pozostawały żywe komórki miękiszu. [Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, PDF s. 6–9]
Rozwój korony
Wzrost tej rośliny jest sympodialny, kolejne części korony powstają dzięki nowym gałęziom. Każda z nich może z czasem przejść do fazy tworzenia cefalium. Autorzy zaproponowali, że odnawianie gałęzi pomaga utrzymać równowagę pomiędzy zieloną powierzchnią wegetatywną a wyspecjalizowanymi obszarami kwitnienia. To interpretacja powiązana z obserwowaną architekturą, wymagająca dalszych badań funkcjonalnych. [Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, Vázquez-Sánchez i wsp. 2016, PDF s. 9]
Powiązane artykuły
Materiały z archiwum autora
Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Kaktusy i Inne 2006a, s. pliku 36, 37]
Synonimy i nazwy w literaturze
Backebergia chrysomallus · Backebergia militaris · Cephalocereus chrysomallus · Cephalocereus militaris · Cereus chrysomallus · Cereus militaris · Cereus militaris var. californicus · Mitrocereus chrysomallus · Pachycereus chrysomallus · Pachycereus militaris · Pilocereus chrysomallus · Pilocereus militaris [2-WWW]