Mammillaria pectinifera

Nazwa i dawne ujęcia

POWO przyjmuje Mammillaria pectinifera F.A.C.Weber, opublikowaną w 1898 r. Dawne nazwy Pelecyphora pectinata, Solisia pectinata i Neomammillaria pectinata znajdują się w jej synonimice. Właśnie nazwa Solisia jest spotykana w starszych pracach anatomicznych dotyczących rozwoju tej rośliny. Aktualna karta łączy te określenia z jednym gatunkiem. [2-WWW]

Zasięg i siedlisko

Obecny rekord POWO podaje rodzimy zasięg w meksykańskich stanach Puebla i Oaxaca. Badanie serotynii Petersa i współautorów dotyczyło stanowiska koło Texcala w dolinie Tehuacán. W jego opisie gatunek zajmuje głębokie, zasadowe gleby o stosunkowo dużej zdolności zatrzymywania wody, z licznymi kamieniami na powierzchni. Regionalne opady skupiają się w letniej porze deszczowej. [2-WWW] [Peters i wsp. 2009, Peters i wsp., s. 538]

Podczas obserwacji terenowych opad wynosił 267 mm od czerwca 1997 do maja 1998 i 817 mm w następnym roku, przy podanej w pracy wieloletniej średniej 424 mm. Ta zmienność wyznacza tło różnic w uwalnianiu owoców i ustanowieniu siewek. Wartości opisują konkretne sezony badania, a nie stałą charakterystykę każdego stanowiska gatunku. [Peters i wsp. 2009, s. 538–539]

Pęd, kwiaty i owoce

W opisie badanego materiału pęd jest kulisty, o średnicy około 3–4 cm, z niskim położeniem względem powierzchni gruntu. Białe, grzebieniasto ustawione ciernie przylegają do powierzchni i osłaniają pęd. Kwiaty rozwijają się w okółkach wokół wierzchołka. Białawe owoce typu jagody pozostają osadzone między brodawkami albo są wydalane w całości. Położenie kolejnych okółków pozwala określać przybliżony rocznik owocowania. [Peters i wsp. 2009, s. 537–538, ryc. 1]

Serotynia i zachowanie nasion

Niewydalone owoce stopniowo uwalniają nasiona przez otwór w górnej części. Z wiekiem ich zawartość maleje, a puste owoce pozostają jako suche szczątki. W próbie 615 owoców z 20 roślin nasiona rzadko znajdowano w owocach starszych niż cztery lata. W pierwszym roku w zatrzymanych owocach pozostawało średnio 42,6% nasion. Taki sposób rozsiewania rozkłada część podaży nasion na kolejne sezony. [Peters i wsp. 2009, s. 538–539]

Nasiona odzyskane z owoców kiełkowały średnio w około 46% na agarze w 25°C przy dwunastogodzinnym fotoperiodzie, z oceną po 30 dniach. W tej próbie nie stwierdzono istotnego zmniejszenia kiełkowania wraz z wiekiem owocu. Wynik opisuje żywotny zapas utrzymywany na roślinie, z uwzględnieniem zastosowanych warunków testu. [Peters i wsp. 2009, s. 538–539]

Woda i ustanowienie młodego pokolenia

W populacji obejmującej 81 oznaczonych dorosłych roślin nie odnotowano wydalania całych owoców w suchym sezonie 1997. W wilgotnym 1998 wydalone zostało 21,5% nowych owoców. Doświadczenie z 30 dorosłymi roślinami w szklarni potwierdziło wzrost wydalania owoców wraz z intensywnością podlewania. Aktywnie wydalane były owoce najmłodszego rocznika. [Peters i wsp. 2009, s. 538–540]

Liczbę siewek po przetrwaniu następnej pory suchej oszacowano na 17 w pierwszym i 95 w drugim sezonie na 238 m². Ich udział w oszacowanej liczbie uwolnionych nasion wynosił 0,47 i 2,38‰. Ten około pięciokrotny wzrost sukcesu ustanowienia współwystępował z bardziej wilgotnym sezonem. Serotynia oraz wydalanie nowych owoców tworzą dwa uzupełniające się rytmy rozsiewania. [Peters i wsp. 2009, s. 539–540, tab. 1]

Dokumentacja materiału do siewu

Zatrzymany owoc może zawierać nasiona pochodzące z wcześniejszego sezonu. W dokumentacji siewu istotne są zatem rok owocowania, termin zbioru i sposób wydobycia nasion. Roślina, która zachowuje owoc w pędzie, może stopniowo tracić jego zawartość. Sucha pozostałość owocu i owoc nadal zawierający nasiona są odrębnymi stanami materiału. [Peters i wsp. 2009, s. 538–539]

Kamienie i ustanawianie się siewek

W badaniu terenowym Petersa, Martorella i Ezcurra rozmieszczenie Mammillaria pectinifera było dodatnio związane z kamieniami o średnicy co najmniej 20 cm; kryterium odległości rośliny od kamienia wynosiło mniej niż 2 cm. Związek był istotny statystycznie, p = 0,0010. Rozmieszczenie względem krzewów dawało wynik statystycznie neutralny, p = 0,7919. Autorzy obserwowali też liczne rośliny przy mniejszych kamieniach, poza kategorią uwzględnioną w tym teście. [Peters i wsp. 2008, s. 595–596, tabela 1; s. 599]

Osobne doświadczenie porównywało siewki trzydniowe i sześciomiesięczne na odkrytym gruncie, pod sztucznym cieniem i przy kamieniu średnicy co najmniej 30 cm, z osłoną przed roślinożercami i bez niej. Wszystkie siewki najmłodszej grupy ostatecznie zginęły. Starsze najdłużej przeżywały przy kamieniu, zwłaszcza przy zastosowaniu osłony przed roślinożercami. Wynik pokazuje wpływ stadium rośliny i jej bezpośredniego otoczenia na powodzenie ustanawiania się w terenie. [Peters i wsp. 2008, s. 596–598, ryc. 1–2]

Ocalałe rośliny przy kamieniach osiągały średnio 5,84 ± 0,14 mm wysokości, a pod sztucznym cieniem 5,30 ± 0,18 mm; są to średnie ± błędy standardowe, p = 0,026. Porównanie dotyczy ocalałych starszych siewek. Autorzy wiążą korzystny wpływ kamienia z połączeniem łagodniejszych warunków przy podłożu i dostępu do światła potrzebnego małej powierzchni asymilacyjnej częściowo zagłębionego pędu. Temperatura, bilans wodny i wymiana gazowa pozostają w tym doświadczeniu interpretacją mechanizmu, a zmierzone wyniki obejmują przeżywanie i wielkość roślin. [Peters i wsp. 2008, s. 598–600]

Powiązane artykuły

Materiały z archiwum autora

Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Hernández-Oria i wsp. 2003, s. pliku 12] [Rodríguez Ortega i Franco 2001, s. pliku 6] [Kreuzinger 1935, s. pliku 10]