Glandulicactus uncinatus

Nazwa i zasięg

Glandulicactus uncinatus jest nazwą przyjętą w POWO. Rodzimy zasięg obejmuje południowy Nowy Meksyk, zachodni i południowy Teksas oraz Meksyk. Nazwy Ferocactus uncinatus i Sclerocactus uncinatus wskazują ten sam gatunek w innych ujęciach rodzaju. POWO włącza tu także rośliny opisywane jako G. wrightii lub G. uncinatus var. wrightii. [2-WWW]

Britton i Rose wiązali rośliny ze skalistymi grzbietami od zachodniego Teksasu w głąb Meksyku. Nowsze doniesienie o długich cierniach dotyczy Anthony’s Nose w górach Franklin, na północno-zachodnim krańcu Teksasu, w pobliżu granicy z Nowym Meksykiem. Taka lokalizacja wskazuje konkretną populację, dla której wykonano dokumentację fotograficzną. [Britton i Rose 1922] [Gorelick 2021]

Brodawki i wydłużone areole

Klasyczna monografia opisała pędy wysokości 10–20 cm i około 13 żeber, podzielonych na brodawki. Bruzda biegnie po stronie brodawki zwróconej ku wierzchołkowi. Areole są wydłużone i wełniste, a w ich okolicy występują żółtawe gruczoły. Autorzy odnotowali krople przypominające nektar i pszczoły przylatujące do tej części rośliny. Opisane owady odwiedzały struktury poza kwiatami. [Britton i Rose 1922, s. 146]

Układ cierni obejmuje mocny cierń centralny, odgięty od pędu i zakończony haczykiem, oraz ciernie otaczające areolę. W opisie Brittona i Rose’a centralny osiągał do 12 cm. Dolne ciernie promieniste również mogły być haczykowate, a górne pozostawały proste. Korzeń określono jako wrzecionowaty. Cechy te pochodzą z historycznego opracowania materiału gatunku. [Britton i Rose 1922, s. 146]

Kwiaty i owoce

Britton i Rose opisali brunatne kwiaty długości 2–2,5 cm. Rozwijają się w okolicy wierzchołka, z dala od starszych, dolnych odcinków pędu. Owoc długości około 2 cm zmienia barwę z zielonej na szkarłatną. Czarne nasiona mają około 1–1,5 mm. Przy oznaczaniu rośliny barwa kwiatu i szczegóły areoli dostarczają danych niezależnych od długości najbardziej okazałego ciernia. [Britton i Rose 1922, s. 146]

Ciernie długości kilkunastu centymetrów

Gorelick w 2021 r. opublikował fotografie roślin z góry Anthony’s Nose, wykonane w lutym 2020 r. Użył nazwy G. uncinatus var. wrightii (obecnie w POWO G. uncinatus). Wśród roślin rosnących blisko siebie obserwował zarówno ciernie około 5 cm, jak i osobniki o uzbrojeniu sięgającym około 15 cm. Doniesienie obejmuje lokalną zmienność i kilka wyróżniających się okazów. [Gorelick 2021] [2-WWW]

Najdłuższy analizowany cierń oszacowano na około 15–16,5 cm. Długość wynikała ze zdjęcia z dekielkiem obiektywu o średnicy 7,2 cm oraz poprawki uwzględniającej położenie obiektów w perspektywie. Autor sprawdził ten sposób szacowania na dziesięciu innych roślinach ze swojej kolekcji. Odchylenia od bezpośrednich pomiarów mieściły się w granicach około 6%. Przedział dla dzikiego kaktusa pozostaje oszacowaniem fotograficznym. [Gorelick 2021, s. 569–573, tab. 1–2]

Wyróżniający się wymiar rozszerza udokumentowaną zmienność uzbrojenia tej populacji. Mechanizm powstawania tak długich cierni pozostaje otwarty. Notatka omawia możliwy wpływ warunków stanowiska, a zakres danych pozwala przede wszystkim opisać budowę widocznych roślin. Nie porównano genotypów ani historii wzrostu osobników o krótkich i długich cierniach. [Gorelick 2021]

Materiały z archiwum autora

Gatunek występuje również w prywatnym archiwum materiałów Konrada Szychowskiego. [Kaktologia 2009b, s. pliku 9] [Neciu b.d., s. pliku 1]