Nazwa i zakres gatunku
Austrocactus praecox jest nazwą przyjętą w Plants of the World Online, weryfikowanej 10 października 2026 r. [2-WWW]
Krótki pęd i haczykowate ciernie
Roślina ma zwykle jeden wzniesiony, krótko cylindryczny pęd, 5–7 cm długości i 2,5–3,5 cm średnicy. Epidermis jest ciemnozielona do czarniawozielonej. Siedem do dziewięciu żeber dzieli się na zaokrąglone, tępe brodawki. Krótko owalne areole mają bardzo skąpy, krótki jasny filc. [Böhnert i wsp. 2025, s. 401]
Ciernie centralne występują po 1–4. Jeden lub dwa kierują się na zewnątrz, pozostałe mogą być ustawione parami. Są gładkie do delikatnie owłosionych i haczykowate. Do dziesięciu cierni promienistych jest przejrzystych, igiełkowatych i ułożonych mniej więcej parami. Wygląd cierni trzeba oceniać łącznie z małym, zwykle pojedynczym pędem. [Böhnert i wsp. 2025, s. 401]
Pastelowy kwiat i dojrzały owoc
Lejkowaty kwiat ma około 4 cm długości i taką samą średnicę. Listki okwiatu są lancetowate i ostro zakończone, od bladożółtych do bladoróżowych. Różowa do karmazynowej szyjka słupka kończy się 11–13 purpurowymi łatkami znamienia. Zielony perykarpel ma łuski, luźne białe włoski oraz długie brunatne szczecinki na górnym brzegu. [Böhnert i wsp. 2025, s. 401]
Owoc jest owalny, matowociemnozielony, około 10–13,5 × 14,5–16 mm, ze szczecinkowatymi włoskami i niewielką ilością białej wełny. Wysycha i otwiera się od podstawy. Brunatnoczarne nasiona są delikatnie zakrzywione, około 2 × 1,5 mm. Od drobnego A. ferrarii gatunek odróżnia m.in. pojedynczy wzniesiony pęd i lejkowaty kwiat z lancetowatymi listkami, przy kępiastym pokroju i dzwonkowatym kwiecie tamtego gatunku. [Böhnert i wsp. 2025, s. 394, 399, 401]
La Payunia i niepewne historyczne okazy
Potwierdzony zasięg rewizji obejmuje południową Mendozę, departament Malargüe, przy granicy rezerwatu La Payunia. Rośliny rosną w szczelinach skał wulkanicznych. Gatunek został opisany w 2020 r., a rewizja 2025 ponownie określiła jego cechy i położenie w grupie lokalnych endemitów o purpurowych znamionach. [Böhnert i wsp. 2025, s. 394, 401]
Dwa historyczne okazy z Agua del Sapo mogły należeć do A. praecox. Ich stan nie pozwolił na pewne oznaczenie, a poszukiwania żywych roślin na tym stanowisku były bezowocne. Przynależność tych okazów oraz obecność gatunku w tej lokalizacji pozostają niepotwierdzone. [Böhnert i wsp. 2025, s. 401]