Terminy botaniczne i porównania

Nazwy części kaktusa

Elementy budowy i ich rozpoznawanie
Element	Co oznacza	Jak go interpretować
Pęd	Łodyga wraz z liśćmi i pąkami, nawet gdy liście są silnie zredukowane	Zielony korpus nie obejmuje korzeni. Określenia pęd i łodyga bywają używane skrótowo, lecz nie są całkowicie równoważne.
Wierzchołek wzrostu	Obszar z merystemem wierzchołkowym pędu	Powstają tu nowe odcinki osi i zawiązki organów. Nie jest nim każda areola.
Areola	Wyspecjalizowany krótkopęd z własnym obszarem merystematycznym	Może tworzyć ciernie, włoski, pędy boczne lub kwiaty. Nie jest pojedynczym cierniem ani otworem w skórce.
Żebro	Podłużna wypukłość łodygi	Geometria ułatwia zmianę objętości uwodnionego pędu. Liczba żeber może zmieniać się podczas wzrostu.
Brodawka	Wyodrębniona wypukłość powierzchni pędu	Może być związana z areolą. Jej układ i bruzdy mają znaczenie w opisach rodzajów.
Aksylla	Pacha, w opisach mammillarii zagłębienie między brodawkami	Miejsce kwitnienia może być oddzielone od szczytowej części areoli niosącej ciernie.
Cierń radialny	Cierń promieniście rozłożony przy obwodzie areoli	Zwykle leży bliżej powierzchni pędu. Różnica wobec ciernia centralnego dotyczy położenia, nie tylko długości.
Cierń centralny	Cierń rozwijający się bliżej środka zespołu cierni	Często bardziej odstaje od powierzchni. Może być prosty albo haczykowaty.
Glochidium	Drobny cierń z zadziorami, typowy dla opuncjowych	Łatwo odłącza się i wbija w skórę. Glochidia nie są delikatnymi włoskami, których można bezpiecznie dotykać.
Włoski areoli	Trichomy, często tworzące wełnistą okrywę	Należy je odróżniać od cienkich lub pierzastych cierni. Podobny wygląd nie dowodzi wspólnej budowy.
Człon	Odcinek pędu oddzielony wyraźnym przewężeniem	Płaski człon opuncji lub szlumbergery jest częścią łodygi, nie liściem.
Skórka i kutykula	Tkanka okrywająca oraz jej zewnętrzna warstwa ochronna	Aparaty szparkowe należą do skórki. Kutykula ogranicza utratę wody, ale nie uszczelnia rośliny całkowicie.
Miękisz asymilacyjny	Żywe komórki z chloroplastami	Prowadzi fotosyntezę. Leży zwykle w zewnętrznej części kory pierwotnej pędu.
Tkanki magazynujące wodę	Żywe tkanki utrzymujące zapas wody	Nie są pustą cysterną. Funkcja magazynująca i asymilacyjna mogą częściowo zachodzić na siebie.
Drewno i łyko	Tkanki przewodzące	Drewno przewodzi wodę i substancje mineralne, łyko przede wszystkim związki organiczne między miejscami ich produkcji i zużycia.
Szyjka korzeniowa	Strefa przejścia pędu w system korzeniowy	Jej położenie pomaga ocenić właściwą głębokość posadzenia i miejsce uszkodzeń.
Korzeń główny i korzenie boczne	Oś pochodzenia zarodkowego i jej odgałęzienia	U sadzonki korzenie powstałe z pędu są przybyszowe. Duży korzeń nie musi być korzeniem głównym.
Korzeń spichrzowy	Zgrubiały korzeń magazynujący zasoby	Nie jest podziemną łodygą. Kaktusy różnią się udziałem korzeni i pędów w magazynowaniu wody.

Kontekst i źródła w artykule

Pokrój i ogólny wygląd rośliny

Tabela 1 • Pokrój i ogólny wygląd rośliny
Człon lub określenie	Znaczenie	Przykłady i objaśnienie
phyton	Roślina, człon pochodzenia greckiego	Astrophytum łączy odniesienie do gwiazdy z określeniem rośliny. Conophytum jest przykładem spoza Cactaceae.
stēlē, columna	Kolumna lub słup	chrysostele, albicolumna. stēlē pochodzi z greki, columna z łaciny.
dendron, arbor	Drzewo	arborescens oznacza przybierający postać drzewa. Człon dendro- jest grecki.
dumus	Krzew lub zarośla	dumetorum odnosi się do zarośli jako siedliska, nie musi opisywać pokroju samego kaktusa.
frutex	Krzew	fruticosus, frutescens wskazują na krzewiasty charakter lub jego rozwój.
virgultum	Krzew, zarośla, młode pędy	virgultus należy odczytywać w kontekście pierwotnego opisu.
sphaira, globus	Kula	sphaerocarpus odnosi kulisty kształt do owocu, globularis do kształtu kulistego. Nie każdy człon dotyczy całej rośliny.
clava, korynē, rhopalon	Maczuga	clavatus, claviformis, corynodes. Opisują rozszerzenie ku końcowi organu.
cylindrus, kylindros	Walec	cylindroarticulatus oznacza walcowato członowany. Człon występuje także w Cylindropuntia.
discus	Dysk, tarcza	disciformis oznacza dyskowaty. Discocactus stanowi przykład użycia członu w nazwie rodzaju.
caespes	Darń, zwarta kępa	caespitosus oznacza kępiasty, czyli tworzący skupienia pędów.
depressus	Spłaszczony, obniżony	Określa proporcje organu. Spłaszczony pęd nie musi być członowany.
prostratus, pendulus	Płożący, zwisający	Dwa odrębne kierunki wzrostu. Nie należy ich traktować jako synonimów.

Kontekst i źródła w artykule

Łodyga, rozgałęzienia i człony

Tabela 2 • Łodyga, rozgałęzienia i człony
Człon lub określenie	Znaczenie	Przykłady i objaśnienie
caulis, kaulos	Łodyga	Łacińskie caulis i greckie kaulos oznaczają oś pędu. fusicaulis odnosi się do wrzecionowatej łodygi.
truncus	Pień	Właściwe łacińskie określenie pnia. Dawne przypisanie znaczenia „pień” do stemma było błędne.
ramus	Gałąź	ramosus oznacza rozgałęziony, ramosissimus bardzo silnie rozgałęziony.
brachium	Ramię	brachiatus opisuje rozgałęzienia przypominające ramiona.
klados	Gałąź, odgałęzienie	heterocladus odnosi się do zróżnicowania gałęzi, glaucocladus do ich sinego zabarwienia.
frons	Ulistniona gałązka lub blaszka, zależnie od kontekstu	latifrons i acutifrons wymagają sprawdzenia opisu organu. Sam człon nie dowodzi obecności typowych liści.
sarmentum	Długi, wiotki pęd	sarmentaceus wiąże się z takim pokrojem. W archiwum występowała niedokładna pisownia sarmentium.
articulus, arthron	Człon lub staw	articulatus oznacza członowany. Arthrocereus zawiera grecki człon odnoszący się do połączeń między członami.
stemma	Wieniec, korona	Ten grecki człon pozostaje w zestawieniu jako sprostowanie. Nie jest nazwą łodygi ani pnia.

Kontekst i źródła w artykule

Ciernie, szczeciny i owłosienie

Tabela 3 • Ciernie, szczeciny i owłosienie
Człon lub określenie	Znaczenie	Przykłady i objaśnienie
spina, akantha	Cierń, ostra struktura	tenuispinus, melanacanthus. Etymologia nie zastępuje rozpoznania pochodzenia organu.
aculeus	Kolec lub ostre wyrostki w dawnych opisach	aculeatus. W ścisłym opisie morfologicznym kolec jest wyrostkiem powierzchniowym, a cierń kaktusa ma pochodzenie liściowe.
ankistron, hamus, uncus	Hak	ancistrophorus, multihamatus, uncinatus wskazują na hakowate wygięcie.
centrum	Środek	centrispinus odnosi się do cierni środkowych. Pozycja w areoli jest odrębna od długości ciernia.
acutus, acumen	Ostry, ostro zakończony wierzchołek	acuminatus wskazuje na stopniowo wydłużone zaostrzenie. Nieprecyzyjny zapis aculius z archiwum pominięto.
cuspis	Szpic, ostre zakończenie	tricuspidatus oznacza trójkończysty. Liczba odnosi się do określonej cechy w opisie.
subula	Szydło	subulatus opisuje kształt szydłowaty, zwężający się ku ostremu końcowi.
acus	Igła	acifer, acispinosus odwołują się do igłowatej postaci.
arma	Uzbrojenie	Armatocereus, albiarmatus. To metafora cech obronnych.
acinaces	Krótki zakrzywiony miecz	acinaciformis, acinacispinus opisują podobieństwo kształtu do ostrza.
machaira	Ostrze, nóż lub miecz	Machaerocereus i machaeratus są przykładami historycznego użycia członu, nie deklaracją aktualnego statusu rodzaju.
pugio	Sztylet	pugionacanthus, pugionifer odnoszą się do kształtu lub obecności struktur przypominających sztylet.
aor, ensis, gladius, xiphos	Miecz	ensiformis, gladiispinus, xiphacanthus. Są to różne źródłosłowy o zbliżonym obrazie kształtu.
hasta, lancea	Włócznia, lanca	hastatus i lanceolatus nie są zamienne. W opisach liści określają różne kontury.
sarissa	Długa włócznia	sarrisophorus nawiązuje do długiego ostrego uzbrojenia.
chaitē, seta	Szczecina	chaetacanthus, saetiger, acanthosetus podkreślają cienką szczeciniastą postać.
pilus, thrix	Włos	Łacińskie pilo- i greckie tricho-. Przykłady obejmują Pilosocereus i sphaerotrichus.
coma, crinis	Czupryna, włosy	albicomus, brevicrinita. Odniesienie do włosów nie rozstrzyga, czy opisywana struktura jest trichomem, czy cienkim cierniem.
erion, lana	Wełna	eriophorus, laniceps wskazują na wełnisty wygląd określonej części.
floccus, cincinnus	Kosmyk, kędzior	flocculosus, cincinnatus opisują układ okrywy, a nie osobny organ kaktusa.
pinna, pluma	Pióro	pinnatus, plumosus. U kaktusów pierzasty wygląd może wynikać z budowy cierni.
inermis	Nieuzbrojony	Najbliższy znaczeniu pozbawiony cierni lub kolców. subinermis oznacza niemal nieuzbrojony.
nudus	Nagi, odsłonięty	nudiflorus odnosi nagość do kwiatu. Nie oznacza automatycznie braku cierni na całej roślinie.
calvus	Łysy, pozbawiony okrywy	calvescens wskazuje na łysienie, czyli utratę okrywy podczas rozwoju.
laevis	Gładki	laevigatus odnosi się do wygładzonej powierzchni. Gładkość i brak cierni są różnymi cechami.
glaber	Nieowłosiony	glabrescens oznacza stający się nieowłosionym. To określenie włosów, nie ogólna deklaracja bezciernistości.

Kontekst i źródła w artykule

Powierzchnia pędu, liście, korzenie i owoce

Tabela 4 • Powierzchnia pędu, liście, korzenie i owoce
Człon lub określenie	Znaczenie	Przykłady i objaśnienie
areola	Małe pole, u kaktusów areola	longiareolatus odnosi się do wydłużonych areoli. Areola jest miejscem rozwoju wyspecjalizowanego krótkopędu.
glochis	Zadzior, ostrze z zadziorem	glochidiatus nawiązuje do glochidiów. Liczba pojedyncza w polskim opisie może być oddana jako glochidium.
derma	Skóra	Argyroderma jest przykładem spoza Cactaceae. Nazwa powierzchni nie przesądza o anatomicznym typie okrywy.
sperma, semen	Nasienie	cardiospermus, dolichospermaticus. Człony mogą opisywać kształt lub inne cechy nasion.
fructus, karpos	Owoc	albifructus, platycarpus odnoszą cechę do owocu.
bacca	Jagoda	baccifer oznacza wytwarzający jagody. Nie jest synonimem każdego rodzaju owocu.
pulpa	Miąższ	duripulpa odnosi się do twardości miąższu.
radix, rhiza	Korzeń	brunneiradicatus, macrorhizus, polyrhizus. Określenie może dotyczyć barwy, wielkości lub liczby korzeni.
rapum, napus	Rzepa	napiformis opisuje podobieństwo do rzepy, zwykle zgrubienie organu. Nie jest ogólną nazwą korzenia.
angulus, gonia	Kąt	multangularis, hexagonus, heptagonus. Kanciasty przekrój może odpowiadać żebrowaniu, lecz „kąt” i „żebro” nie są ścisłymi synonimami.
costa, pleura	Żebro, bok	paucicostatus oznacza mający niewiele żeber, pleurocarpus odnosi żebrowanie lub boczne położenie do owocu, zależnie od nazwy.
mamma, mastos	Pierś, wypukłość	grandimamma, Echinomastus odwołują się do brodawek lub podobieństwa kształtu.
papilla, thēlē	Brodawka	papillosus, conothele, Thelocactus. Nie każda mikroskopowa papilla powierzchni jest dużą brodawką pędu.
folium, phyllon	Liść	grandifolius, rotundifolius, phyllacanthus. Dawna nazwa Phyllocactus nawiązywała do liściopodobnego pędu, a nie do zwykłych liści.

Kontekst i źródła w artykule

Kwiat i jego części

Tabela 5 • Kwiat i jego części
Człon lub określenie	Znaczenie	Przykłady i objaśnienie
anthos, flos	Kwiat	micranthus, grandiflorus. Pierwszy człon jest grecki, drugi łaciński.
kalyx, calyx	Kielich	Gymnocalycium odwołuje się do „nagiego kielicha”. Historyczny sens nazwy nie zastępuje współczesnego opisu rurki kwiatowej i perikarpelu.
sepalum	Działka kielicha	crassisepalus, smaragdisepalus. U wielu kaktusów granica między zewnętrznymi a wewnętrznymi listkami okwiatu jest stopniowa.
petalon, petalum	Płatek	oxypetalus odnosi się do ostro zakończonych płatków. W opisie ciągłego okwiatu bezpieczniejsze bywa określenie listki okwiatu.
stylos, stylus	Szyjka słupka, pierwotnie słupek lub rylec	brevistylus, flavistylus opisują długość albo barwę szyjki.
graphis	Rylec, narzędzie do pisania	Dawne brachygraphis jest przykładem metafory kształtu. Nie należy używać graphis jako uniwersalnej nazwy szyjki słupka.
stamen, stēmōn	Pręcik	longistamineus odnosi się do pręcików. Pręcik obejmuje nitkę i pylnik, więc nie jest samą nitką.
filamentum	Nitka, w tym nitka pręcika	rubrifilamentosus wskazuje na czerwone nitki. filamenta jest liczbą mnogą.
anthera, stigma, ovarium	Pylnik, znamię, zalążnia	Trzy uzupełniające terminy anatomiczne. Pylnik wytwarza pyłek, znamię go przyjmuje, zalążnia zawiera zalążki.

Kontekst i źródła w artykule

Dawne nazwy w udostępnionych książkach

Przykłady aktualizacji — POWO, sprawdzenie 9.10.2026
Dawna nazwa	Nazwa przyjęta	Relacja i znaczenie
Zygocactus truncatus	Schlumbergera truncata	Zmiana kombinacji rodzajowej; zachowujemy dawną nazwę przy omawianiu książki. [2-WWW]
Chamaecereus silvestrii	Echinopsis chamaecereus	Nazwę przyjętą podano według aktualnego POWO; starsza kombinacja ułatwia wyszukanie dawnego opisu. [2-WWW]
Mammillaria wildii	Mammillaria crinita subsp. wildii	W przyjętym ujęciu ma rangę podgatunku. [2-WWW]
Hylocereus undatus	Selenicereus undatus	Przeniesienie do innego rodzaju nie oznacza innego gatunku uprawianego jako podkładka. [2-WWW]
Dolichothele longimamma	Mammillaria longimamma	Dawny rodzaj spotykany w literaturze opisującej wydłużone brodawki. [2-WWW]
Neomammillaria gaumeri	Mammillaria heyderi subsp. gaumeri	Nazwa z monografii Brittona i Rose’a odpowiada obecnie podgatunkowi w ujęciu POWO. [2-WWW]

Kontekst i źródła w artykule

Wystawy i skala rozwoju

Liczebność PTMK w historycznych zestawieniach
Moment zestawienia	Członkowie	Zakres danych
18 listopada 1966	388	Bilans bez danych z Bydgoszczy. Obejmuje 25 osób z województw, w których nie ukonstytuowano oddziałów.
II Walny Zjazd, czerwiec 1969	1198	13 oddziałów. Autorzy osobno odnotowują 15 członków korespondentów z innych krajów.
III Walny Zjazd, 1972	Około 300	10 oddziałów. W źródle podano wartość przybliżoną.

Kontekst i źródła w artykule

Utrata wody, cukry i mannitol

Ciśnienie osmotyczne miękiszu asymilacyjnego po dwóch reżimach temperatury (MPa)
Materiał oznaczony w badaniu	30/20°C, dzień/noc	10/0°C, dzień/noc
Opuntia ficus-indica	0,70 ± 0,02	0,80 ± 0,01
Opuntia humifusa	0,88 ± 0,05	1,23 ± 0,06
Opuntia streptacantha	0,71 ± 0,02	0,83 ± 0,03

Kontekst i źródła w artykule

Sezonowość odporności na kanadyjskiej prerii

Sezonowa zmiana tolerancji członów z Saskatchewan
Data i materiał	Woda (% świeżej masy)	LT₀: brak widocznych uszkodzeń	LT₅₀: uszkodzenie tkanki
6 IX 1985, dojrzałe człony O. fragilis	84,3%	−7°C	−10°C
10 X 1985, O. fragilis	71,9%	−50°C	poniżej −70°C
10 XII 1985, O. fragilis	69,6%	−50°C	poniżej −70°C
8 IV 1986, O. fragilis	72,5%	−30°C	poniżej −60°C
18 VI 1986, młode człony O. fragilis	91,0%	nie wyznaczono	śmierć po zamrożeniu przy −3,5°C
10 XII 1985, O. polyacantha	67,6%	−40°C	−55°C

Kontekst i źródła w artykule

Dwadzieścia populacji Opuntia fragilis

LT₅₀ po aklimatyzacji oraz poprawa względem 25/15°C
Pochodzenie materiału	LT₅₀ (°C)	Poprawa tolerancji (°C)
Peace River, Alberta	−39,0	20,0
Fort St. John, Kolumbia Brytyjska	−44,3	24,3
Goose Lake, Saskatchewan	−41,1	23,4
Cache Creek, Kolumbia Brytyjska	−34,9	14,9
Bird River, Manitoba	−22,6	17,2
Vernon, Kolumbia Brytyjska	−30,1	11,1
Hornby Island, Kolumbia Brytyjska	−19,1	12,1
Lethbridge, Alberta	−28,3	19,0
Virden, Manitoba	−48,9	19,9
Minot, Dakota Północna	−40,2	17,2
Plymouth, Waszyngton	−20,6	11,1
Eau Claire, Wisconsin	−25,5	18,8
Kaladar, Ontario	−20,4	15,4
Thermopolis, Wyoming	−28,6	17,6
Salt Lake City, Utah	−25,0	17,0
Leadville, Kolorado	−22,4	16,4
Princeton, Kolorado	−15,6	14,2
Russell, Kansas	−23,3	19,3
Loa, Utah	−23,6	13,6
Albuquerque, Nowy Meksyk	−27,6	19,6

Kontekst i źródła w artykule

Pęd, korzeń, owoc i merystem mają różne reakcje

LT₅₀ organów klonu 1279 Opuntia ficus-indica (°C)
Organ i wiek	Po 20/10°C	Po 30/20°C
Człon roczny	−7,6 ± 0,2	−6,7 ± 0,2
Człon sześciotygodniowy	−7,8 ± 0,2	−6,5 ± 0,1
Owoc sześciotygodniowy	−6,3 ± 0,3	−6,3 ± 0,2
Korzeń sześciotygodniowy	−6,5 ± 0,2	−6,4 ± 0,2

Kontekst i źródła w artykule

Pęd, korzeń, owoc i merystem mają różne reakcje

LT₅₀ tkanek po 100 dniach w 10/5°C (°C)
Materiał w publikacji	Miękisz asymilacyjny	Merystem areoli
Nopalea cochenillifera	−9,1 ± 0,4	−11,3 ± 0,4
Opuntia robusta	−8,8 ± 0,4	−11,2 ± 0,4
Selenicereus megalanthus	−6,5 ± 0,3	−7,4 ± 0,4

Kontekst i źródła w artykule

Badania terenowe i rzeczywista zima

Uszkodzenie członów trzyletnich opuncji po mrozie w Mendoza (%)
Materiał nazwany w publikacji	Równina	Wydma	Średnia
O. paraguayensis	0,0	0,7	0,3
O. robusta	3,0	0,9	2,0
O. spinulifera	3,7	6,5	5,1
O. ficus-indica „San Rafael”	19,2	10,6	14,9
O. ficus-indica „Cuenca”	25,7	23,6	24,6
O. ficus-indica „San Juan”	52,6	16,1	34,4

Kontekst i źródła w artykule

Tabela różnicowania

Objaw fizjologiczny i kontrola przyczyny
Obserwacja	Co sprawdzić	Kierunek postępowania
Blada plama po zmianie stanowiska	Związek z ekspozycją, stronę pędu, temperaturę	Stopniowa aklimatyzacja; obserwacja nowego przyrostu
Wąski, wydłużony przyrost	Typowy pokrój i historię oświetlenia	Poprawa światła dostosowana do etapu wzrostu
Więdnięcie w mokrej doniczce	Stan korzeni, odpływ, czas utrzymywania wilgoci	Przywrócenie właściwych warunków korzeni; różnicowanie z infekcją
Chloroza po intensywnym nawożeniu	EC, odczyn i żywotność korzeni	Ustalenie problemu przed dalszym nawożeniem
Wodnista tkanka po ochłodzeniu	Przebieg temperatury i powiększanie uszkodzeń	Oddzielenie rośliny; ocena trwałości uszkodzenia i wtórnej zgnilizny

Kontekst i źródła w artykule

Produkty sprawdzone w oficjalnych dokumentach

Stan dokumentów na 9.10.2026 — zastosowanie zależy od pełnej etykiety
Produkt i użytkownik	Co wynika z dokumentu	Znaczenie dla uprawy kaktusów
Sanium AL Nieprofesjonalny	Flupyradifuron; gotowy preparat do opryskiwania. Rośliny ozdobne w pomieszczeniach i pod osłonami: m.in. mszyce, czerwce i mączlik szklarniowy. [10-WWW]	Nie przenosić zakresu na podlewanie korzeni. Zakres stosowania na zewnątrz jest odmienny; obowiązuje pełna etykieta.
Mospilan 20 SP Profesjonalny	Acetamipryd. Etykieta z 11.08.2025 obejmuje określone zastosowania małoobszarowe w roślinach ozdobnych pod osłonami i w gruncie. [10-WWW]	Preparat dla użytkowników profesjonalnych. Zakres dotyczący oprysku nie obejmuje dowolnego podlewania bryły.
Magnicur Energy Nieprofesjonalny	Propamokarb i fosetyl. Etykieta z 24.02.2026 obejmuje m.in. fytoftorozę oraz choroby powodowane przez Pythium u ozdobnych, w określonych warunkach i fazach. [10-WWW]	Nie jest uniwersalnym preparatem na każdą zgniliznę. Dla danej metody trzeba sprawdzić miejsce uprawy, fazę rośliny i rozpoznanie.
Actellic 500 EC Profesjonalny	Pirymifos metylowy. Aktualna etykieta dotyczy dezynsekcji magazynów oraz ochrony wskazanego ziarna zbóż. [10-WWW]	Dawne zalecenie zwalczania nim szkodników kaktusów nie odpowiada aktualnemu zakresowi tej etykiety.
Kaptan Gold 80 WG R-101/2021	W rejestrze podano termin zużycia istniejących zapasów 30.09.2026. [10-WWW]	Na dzień sprawdzenia termin już minął. Nie oznacza to wycofania wszystkich innych produktów zawierających kaptan.

Kontekst i źródła w artykule

Dawne nazwy nadal spotykane w aktualnym rejestrze

Preparaty nadal zarejestrowane — współczesny zakres i ograniczenia
Produkt i użytkownik	Dzisiejsze zastosowanie	Komentarz do dawnej książki
Basamid Profesjonalny; wymagane szkolenie z fumigacji	Dazomet. Odkażanie gleby lub podłoża przed sadzeniem i wysiewem, w zakresie określonym etykietą. [10-WWW]	Preparat nadal figuruje w rejestrze. Jest to specjalistyczny zabieg przygotowania podłoża, a nie leczenie roślin w domowej doniczce.
Siarkol 80 WP Profesjonalny	Siarka; fungicyd. Etykieta obejmuje m.in. mączniaka prawdziwego roślin ozdobnych. [10-WWW]	Podano współczesną formulację i jej zastosowanie. Nie przeniesiono dawnego użycia siarki przeciw „czerwonemu pajączkowi” na zakres tej etykiety.
Kaptan Zawiesinowy 50 WP Profesjonalny	Kaptan. Etykieta z 7.11.2025 obejmuje m.in. parch jabłoni i gruszy oraz, w szklarniach trwałych, parch i plamistości liści drzew i krzewów ozdobnych; u rocznych roślin ozdobnych — szarą pleśń. [10-WWW]	Nie utożsamiać z Kaptan Gold 80 WG ani z dawną ogólną recepturą na kaktusy. Obowiązuje wymieniony w tej etykiecie zakres upraw i chorób.
Miedzian 50 WP R-134/2015 Zakres profesjonalny i nieprofesjonalny	Tlenochlorek miedzi. Zastosowania obejmują m.in. parch jabłoni i zarazę ogniową. Dokumenty osobno określają zakres i sposób użycia dla profesjonalistów oraz amatorów. [10-WWW]	Marka pozostaje w rejestrze. Zastosowań sadowniczych i warzywniczych nie przenosi się automatycznie na zwalczanie zgnilizn kaktusów.

Kontekst i źródła w artykule

Dawne preparaty, których nie przejęto do zaleceń

Nazwy historyczne wymagające odrzucenia dawnej receptury
Zapis w dawnych poradnikach	Wynik porównania	Wniosek
Benlate, Fundazol, Dithane M-45, Novozir MN 80	Nie znaleziono w sprawdzonym rejestrze aktualnych produktów pod tymi dokładnymi nazwami. [10-WWW]	Nie odtwarzać dawnych stężeń ani mieszanin. Ewentualny nowy produkt ocenia się według jego własnego zezwolenia.
Ekatin, Anthio, Metasystox R, Rogor, Ultracid 40 EC	Brak tych dokładnych nazw w sprawdzonym wykazie. [10-WWW]	Historyczne zwalczanie wełnowców lub roztoczy nie jest bieżącą instrukcją zastosowania.
DDT i preparaty rtęciowe opisywane historycznie	Nie przejęto ich do zaleceń. Fleischer i Schütz już w wydaniu z 1978 r. odnotowywali ograniczenia dotyczące dawnych środków. [Fleischer i Schütz 1978, s. 188–193]	Zachowano historię poradnictwa bez odtwarzania przestarzałej praktyki.
Ogólne nazwy „siarka”, „miedź”, „kaptan”	Sama nazwa substancji nie określa produktu i aktualnego zakresu. [10-WWW]	Nie oznaczać całej substancji jako dopuszczonej lub wycofanej na podstawie jednej marki.

Kontekst i źródła w artykule

Jak porównywać osiem schematów

Cechy brodawek i przykłady botaniczne
Cecha porównywana	Przykład	Podstawa odczytu
Krótkostożkowate	Mammillaria mammillaris	Opis morfologiczny [Britton i Rose 1923, s. 70]; aktualna nazwa [2-WWW]
Wydłużone	Mammillaria longimamma	Opis morfologiczny [Britton i Rose 1923, s. 61–63]; aktualna nazwa [2-WWW]
Cylindryczne i obłe	Mammillaria bocasana	Opis morfologiczny [Britton i Rose 1923, s. 147]; aktualna nazwa [2-WWW]
Smukłe i silnie zwężające się	Mammillaria longimamma — porównanie wydłużenia	Opis morfologiczny [Britton i Rose 1923, s. 61–63]; aktualna nazwa [2-WWW]
Tępo zakończone	Mammillaria heyderi subsp. gaumeri	Opis morfologiczny [Britton i Rose 1923, s. 72–73]; aktualna nazwa [2-WWW]
Kanciaste, zbliżone do piramidalnych	Mammillaria polyedra	Opis morfologiczny [Britton i Rose 1923, s. 102–103]; aktualna nazwa [2-WWW]
Spłaszczone bocznie	Mammillaria compressa	Opis morfologiczny [Britton i Rose 1923, s. 90–92]; aktualna nazwa [2-WWW]
Gęsto rozmieszczone	Mammillaria evermanniana	Opis morfologiczny [Britton i Rose 1923, s. 97]; aktualna nazwa [2-WWW]

Kontekst i źródła w artykule

Dwa różne kąty

Kąt osi pędu względem poziomu w badaniu z 1980 roku [Ehleringer i wsp. 1980, tabela 1. SD oznacza odchylenie standardowe]
Takson i miejsce	Liczba roślin	Średnia ± SD
C. cinerea, Paposo	50	44,6° ± 6,3°
C. cinerea, Taltal	50	65,6° ± 8,6°
C. cinerea subsp. columna-alba, Pan de Azúcar	100	51,9° ± 8,6°
C. gigantea, Paposo	50	42,1° ± 8,8°

Kontekst i źródła w artykule

Liczebności kategorii

Kategorie według sekcji Wyniki publikacji z 2024 roku [Villalobo-Lopez i wsp. 2024, s. 6–7]
Kategoria	Liczba taksonów	Udział w 37 ocenach
CR · krytycznie zagrożone	14	37,8%
EN · zagrożone	14	37,8%
VU · narażone	6	16,2%
LC · najmniejszej troski	3	8,1%
Łącznie CR + EN + VU	34	91,9%

Kontekst i źródła w artykule

Co różni bliskich krewnych

Porównanie form wzrostu i kwiatu [de Vos i wsp. 2025][Korotkova i wsp. 2010]
Cecha	Calymmanthium	Lymanbensonia
Pokrój	Rozgałęzione krzewy lub drzewa	Rośliny mniejsze, wzniesione, rozchylone lub zwisające
Pęd	Kilka cienkich, skrzydlastych żeber	Spłaszczony lub kanciasty, zależnie od gatunku
Podłoże	Wzrost naziemny	Wzrost naziemny, na skałach lub epifityczny
Pąk kwiatowy	Ukryty wewnątrz osłony krótkopędu, otwierającej się przed kwitnieniem	Bardziej typowa architektura, z wyeksponowanym rozwijającym się okwiatem

Kontekst i źródła w artykule

Dwie dawne nazwy w jednym aktualnym gatunku

Wybrane wyniki liczenia chromosomów w pracy z 2019 roku [Las Peñas i wsp. 2019] [2-WWW]
Aktualna nazwa	Oznaczenie materiału w pracy	2n	Liczba zestawów x
T. alexanderi	T. alexanderi	22	2
T. bonnieae	T. bonnieae	44	4
T. articulatus	var. strobiliformis	77	7
T. articulatus	var. articulatus i var. oligacanthus	88	8
T. aoracanthus	T. aoracanthus	242	22
T. aoracanthus	T. paediophilus	319	29

Kontekst i źródła w artykule

Sześćdziesiąt oznakowanych członów

Kolejne epizody spływu. Odległości jako średnia ± odchylenie standardowe [Almirón i wsp. 2019]
Epizod	Opad i czas	Średnie przemieszczenie
Pierwszy	35 mm w 2 dni	480,4 ± 210,0 m
Drugi	100 mm w 4 dni	103,0 ± 138,9 m
Trzeci	20 mm w kilka godzin	33,2 ± 52,3 m

Kontekst i źródła w artykule

Dwie koliste sekwencje

Złożone sekwencje dwóch izolatów [Oses Pedraza i wsp. 2023] [Bartholomäus i wsp. 2024]
Izolat	Rok publikacji	Długość genomu	Udział GC
Arthrobacter sp. ATA002	2023	3 904 590 par zasad	65,9%
Cellulomonas sp. ATA003	2024	4 084 881 par zasad	73,8%

Kontekst i źródła w artykule

Całodobowy bilans liścia

Dobowe składowe pobierania CO₂ przez liście; warunki 25/15°C, dzień/noc po 12 h [Nobel i Hartsock 1987]
Gatunek	Susza [dni]	Dzień [mmol m⁻²]	Noc [mmol m⁻²]
Pereskiopsis porteri	0	108	7
Pereskiopsis porteri	7	6	72
Pereskiopsis porteri	14	1	35
Quiabentia verticillata (jako Q. chacoensis)	0	129	9
Quiabentia verticillata	7	24	16
Quiabentia verticillata	14	0	2
Austrocylindropuntia subulata	0	111	2
Austrocylindropuntia subulata	7	6	24
Austrocylindropuntia subulata	14	0	15

Kontekst i źródła w artykule

Dwa gatunki, dwie reakcje

Kiełkowanie po 30 dniach; po pięć powtórzeń po 25 nasion na wariant [Jara-Peña i wsp. 2024]
Gatunek i pochodzenie	12 h światła na dobę	Stała ciemność
Austrocylindropuntia floccosa, Apurímac	28,0%	32,8%
Cumulopuntia ignescens, Arequipa	36,0%	0%

Kontekst i źródła w artykule

Trzy poziomy wyniku

Miary związku mrówek z kaktusem [Braun i Lortie 2025][Lynch i Savage 2023]
Poziom	Co zmierzono	Znaczenie
Odwiedziny	Liczba i tożsamość mrówek	Dostęp do zasobu i aktywność na roślinie
Obrona	Liczba pluskwiaków lub reakcja na ofiarę testową	Presja roślinożerców albo zachowanie obronne
Rozród	Liczba rozwiniętych nasion w owocu	Jeden ze składników wyniku reprodukcyjnego

Kontekst i źródła w artykule

Siła i wytrzymałość opisują różne cechy

Rozciąganie połączeń członów: mediany w doświadczeniu Mylo i współautorów (2022) [Mylo i wsp. 2022]
Badany materiał	Maksymalna siła [N]	Wytrzymałość na rozciąganie [MPa]
Cylindropuntia bigelovii	14,4	1,41
Opuntia ficus-indica — młodszy człon boczny	51,2	3,84
Opuntia ficus-indica — starszy człon boczny	153	2,70

Kontekst i źródła w artykule

Peryderma przyranna

Przebieg gojenia w warunkach doświadczenia 30/20°C [Mylo i wsp. 2020]
Etap obserwacji	Zmiana w tkankach
Pierwsze dni	Zawijanie brzegu; lipofilowa bariera przy powierzchni rany
Około pierwszego tygodnia	Widoczna jasna warstwa obumarłych komórek; rozwój zmian ścian
Dalsze tygodnie, do 31. dnia	Organizacja perydermy przyrannej i przebudowa tkanek pod powierzchnią

Kontekst i źródła w artykule

Kierunki w drewnie

Poziomy organizacji drewna Cylindropuntia imbricata [Morankar i wsp. 2024]
Skala struktury	Widoczne elementy	Zakres informacji
Szkielet pędu	Otwory i połączone pasma drewna	Geometria całej konstrukcji
Tkanki i komórki	Naczynia, włókna, promienie	Kierunek i typ organizacji drewna
Ściana komórkowa	Warstwy i jamki	Lokalna budowa oraz odpowiedź na nacisk

Kontekst i źródła w artykule

Ile roślin dostrzega kamera

Prawidłowo wykryte *S. wrightiae* względem 480 roślin w spisie naziemnym. Dane Bates i wsp. (2022), tabela 2. Procenty obliczono z liczebności łącznych. [Bates i wsp. 2022, tab. 2, s. 7]
Wysokość lotu	Prawidłowo wykryte	Udział spisu naziemnego	Pominięte
10 m	183	38,1%	297
15 m	89	18,5%	391
20 m	46	9,6%	434

Kontekst i źródła w artykule

Hamowanie dwóch enzymów

Stężenia IC₅₀ w testach enzymatycznych, w µg/mL. Średnia ± SD, trzy powtórzenia określone przez autorów jako niezależne biologicznie. Kreska oznacza brak wartości w tabeli źródłowej. [Heraiz i wsp. 2026, tab. 2, s. 8]
Badany materiał	AChE	BACE-1
Ciernie, ekstrakt metanolowy	0,362 ± 0,012	0,425 ± 0,014
Pęd, ekstrakt metanolowy	0,603 ± 0,019	0,939 ± 0,031
Hodowla A. oryzae, ekstrakt octanem etylu	0,255 ± 0,008	0,550 ± 0,018
Hodowla A. oryzae, kolejny ekstrakt metanolowy	3,180 ± 0,104	1,882 ± 0,062
Donepezil, substancja porównawcza dla AChE	0,167 ± 0,006	—
Kurkumina, substancja porównawcza dla BACE-1	—	0,350 ± 0,012

Kontekst i źródła w artykule

Chłodniejsze powietrze przy powierzchni pędu

Mikroklimat dzienny przy *Eulychnia breviflora*. Średnie z czterech par czujników, tabela 1 Stantona i współautorów. [Stanton i wsp. 2014]
Parametr	Z epifitami	Bez epifitów
Średnia temperatura w dzień	15,1°C	17,3°C
Średnia z dziennych temperatur maksymalnych	20,9°C	25,1°C
Średni VPD w dzień	0,69 kPa	1,02 kPa
Średnia z dziennych maksymalnych VPD	1,54 kPa	2,33 kPa

Kontekst i źródła w artykule

Nasiona po przejściu przez przewód pokarmowy

Kiełkowanie zachowanych nasion *Eulychnia acida* w doświadczeniu Cares i współautorów. Po 100 nasion na grupę, około 26°C, fotoperiod 14:10 h. [Cares i wsp. 2018]
Pochodzenie nasion	Kiełkowanie	Znaczenie porównania
Bezpośrednio z owoców	52%	Grupa kontrolna
Odzyskane po kozach	60%	Bez wykazanej różnicy względem kontroli
Odzyskane po guanako	13%	Niższe niż w kontroli

Kontekst i źródła w artykule

Ta sama partia nasion w czterech warunkach

Kiełkowanie nasion populacji Santa Cruz po czterech miesiącach. Średnia ± błąd standardowy, po trzy powtórzenia po sto nasion. [Jaramillo i wsp. 2010, metody na s. 22 i tab. 2 na s. 24]
Przygotowanie	Podłoże w szalce	Kiełkowanie [%]
Moczenie 24 h w 25°C	Wilgotna bibuła	52,0 ± 10,2
Moczenie 24 h w 60°C	Wilgotna bibuła	47,3 ± 8,1
Bez moczenia	Wilgotna gleba	7,3 ± 3,0
Bez moczenia	Wilgotna bibuła	66,7 ± 8,6

Kontekst i źródła w artykule

Kryształy i włókna w ściśle określonym miejscu

Cechy porównanych linii w badaniach z 2019 r. [Vázquez-Sánchez i wsp. 2019, Vázquez-Sánchez i wsp., s. 409, 412, 416–417. De la Rosa-Tilapa i wsp., wersja online, s. 2–4] [De la Rosa-Tilapa i wsp. 2019, Vázquez-Sánchez i wsp., s. 409, 412, 416–417. De la Rosa-Tilapa i wsp., wersja online, s. 2–4]
Rodzaj	Mikrorzeźba nasion	Kryształy hipodermy	Włókna w wiązkach kory
Turbinicarpus	Prążkowana	Pryzmatyczne	Brak w badanym materiale
Rapicactus	Brodawkowata	Druzy koncentryczne	Brak w badanym materiale
Kadenicarpus	Gładka	Pryzmatyczne	Obecne w badanym materiale

Kontekst i źródła w artykule

Dwie linie w krajobrazie górskim

Wysokości stanowisk w danych Donatiego i współautorów. Zakresy dotyczą zbioru z pracy z 2017 r. [Donati i wsp. 2017, wersja online, s. 5–7]
Grupa w badaniu	Wysokość stanowisk	Pas największej liczby taksonów
Rapicactus	1360–3120 m n.p.m.	1400–1800 m n.p.m.
Turbinicarpus w ujęciu autorów	307–2185 m n.p.m.	1000–1400 m n.p.m.

Kontekst i źródła w artykule

Papierowa wstęga i korkowa struktura

Grubość ścian włókien w wybranych cierniach radialnych, w µm. Średnia ± odchylenie standardowe. [Mosco 2009, tab. 2, s. 122–123]
Badany takson	Opis ciernia	Włókna głębszej części	Włókna cienkościenne
T. valdezianus	Drewnista struktura, pierzasta skórka	4,1 ± 0,9	Niestwierdzone
T. schmiedickeanus subsp. flaviflorus (w pracy T. flaviflorus)	Papierowy	Niestwierdzone	1,5 ± 0,3
T. schmiedickeanus subsp. rioverdensis (w pracy T. rioverdensis)	Korkowy, ze szczelinami	3,1 ± 0,9	1,0 ± 0,2

Kontekst i źródła w artykule

Namnażanie i częstość objawów

Liczba pędów i eksplantaty z objawami hiperhydryczności u *T. valdezianus*. Zestawienie z tabeli 1 publikacji, opisanej jako ocena po 12 tygodniach. [García Osuna i wsp. 2011, tab. 1, s. 178]
Dodatek do pożywki z kinetyną	Pędy na eksplantat, średnia	Eksplantaty z objawami
Kontrola bez badanych dodatków	3,55 b	25%
Paklobutrazol, 3,4 × 10⁻⁴ M	18,00 a	0%
Proheksadion wapnia, 10⁻⁴ M	3,25 b	50%
Kwas salicylowy, 10⁻⁴ M	1,15 b	75%
Kwas benzoesowy, 10⁻⁴ M	1,20 b	75%

Kontekst i źródła w artykule

Różne krzewy, różne warunki

Liczebność na łącznej powierzchni 490 m². Dane z tabeli 2 badania z 2026 r. [Jiménez-Sierra i wsp. 2026, tab. 2, s. 5]
Mikrosiedlisko	Powierzchnia	Udział powierzchni	Osobniki
Pod roślinnością	281,57 m²	57,5%	296
Przestrzeń otwarta	208,43 m²	42,5%	84
Łącznie	490 m²	100%	380

Kontekst i źródła w artykule

Pąki pozostające pod ziemią

Cechy rozpoznawcze podziemnego pędu i korzenia *Lophophora williamsii*. Badanie histologiczne pięciu roślin. [Terry i Mauseth 2006, s. 582–589, tab. 2]
Tkanka lub struktura	Podziemny pęd	Korzeń	Znaczenie dla rozwoju
Zewnętrzny miękisz	Kora pierwotna z wiązkami drewna i łyka	W starszych odcinkach strefa z miękiszu łyka wtórnego, bez sieci wiązek korowych	Podobny wygląd zgrubienia ma odmienną podstawę anatomiczną
Centrum organu	Miękiszowy rdzeń bez elementów drewna	Rozszerzony metaksylem i wewnętrzne drewno wtórne z rozproszonymi elementami przewodzącymi	Pozwala określić tożsamość organu w przekroju
Areole i ich merystemy	Żywe pozostałości mogą utrzymywać się pod powierzchnią gleby	Brak areoli	Zachowane pąki pędu tworzą nowe rozgałęzienia

Kontekst i źródła w artykule

Skupiska wśród pustych powierzchni

Losowe transekty w sześciu znanych populacjach *Lophophora williamsii*. Każdy transekt zajmował 100 m². Dane z maja i lipca 2019 r., z tabeli 6 publikacji. [Ermakova i wsp. 2021, s. 156, tab. 6]
Region i stanowisko	Transekty z roślinami / wszystkie	Liczba roślin	Zagęszczenie na transektach (ha⁻¹)
Południe, stanowisko 1	4 / 27	71	262,96
Południe, stanowisko 2	3 / 31	73	235,48
Południe, stanowisko 3	1 / 26	53	203,85
Zachód, stanowisko 4	1 / 14	25	178,57
Zachód, stanowisko 5	1 / 18	26	144,44
Zachód, stanowisko 6	4 / 5	46	920,00

Kontekst i źródła w artykule

Zmiana proporcji wraz z dostępnością wody

Wzrost siewek po sześciu miesiącach doświadczenia. Oba poziomy światła zestawione łącznie. Średnia ± odchylenie standardowe. [Martínez-Berdeja i Valverde 2008, tabela 4, s. 1770]
Uwodnienie podłoża względem wartości odniesienia	Względne tempo przyrostu, g g⁻¹ dzień⁻¹	Stosunek suchej masy korzenia do pędu	Stosunek względnych temp wzrostu korzenia i pędu, K
25%	0,007 ± 0,002	1,106 ± 0,353	2,775 ± 0,895
60%	0,009 ± 0,003	0,774 ± 0,388	1,51 ± 0,256

Kontekst i źródła w artykule

Dodatki do pożywki i jakość nowych pędów

Odpowiedź Obregonia na dodatki do wspólnej pożywki CM. Średnia ± odchylenie standardowe. Dane zestawione dla dwóch typów eksplantów. [Cardarelli i wsp. 2010, tabela 3, s. 34]
Wariant pożywki	Pędy na eksplant	Eksplanty z kalusem, %	Spontaniczne ukorzenianie, %
CM	1,0 ± 0,5	—	—
CM + putrescyna, 1 mM	2,4 ± 0,6	16,7 ± 1,1	33,3 ± 3,7
CM + AgNO₃, 10,2 µM	1,2 ± 0,3	15,0 ± 1,0	14,6 ± 1,3
CM + CPPU, 12,1 µM	5,0 ± 0,4	36,8 ± 4,2	—

Kontekst i źródła w artykule

Liczba kwiatów, owoców i siewek

Kwitnienie i odnowienie jednej populacji w Querétaro. Początkowy spis obejmował 468 roślin na powierzchni około 20 × 30 m. Nowe siewki wyszukiwano dwa razy w roku. [Briseño-Sánchez i wsp. 2022, tab. 1]
Rok	Liczba kwiatów	Kwiaty tworzące owoce	Nowe siewki
2015	462	44,3%	21
2016	562	22,2%	21
2017	783	26,3%	31
2018	835	44,5%	30
2019	115	62,6%	5
2020	162	25,9%	1
2021	423	32,8%	18

Kontekst i źródła w artykule

Nasiona przechowywane przez cztery lata

Porównanie partii nasion w doświadczeniu przeprowadzonym w 2018 r. Każda partia obejmowała 50 nasion w dziesięciu szalkach. Kiełkowanie oznacza zaobserwowane pojawienie się korzenia zarodkowego, przeżycie dotyczy już powstałych siewek pod koniec krótkiej obserwacji laboratoryjnej. W ostatniej kolumnie podano średnią ± błąd standardowy. [Briseño-Sánchez i wsp. 2024, s. 5–7, ryc. 3–4]
Rok zbioru i przechowywanie	Nasiona w próbie	Zaobserwowane kiełkowanie	Przeżycie siewek
2018, z roku doświadczenia	50	62%	61 ± 5,92%
2014, około czterech lat	50	52%	58 ± 4,81%

Kontekst i źródła w artykule

Nasiono ze skalnego kanionu

Cechy porównawcze opisanych taksonów. Zakresy botaniczne z pracy Ariasa i Sáncheza-Martíneza (2010), tabela 1. [Arias i Sánchez-Martínez 2010, s. 621, tabela 1]
Takson	Pęd, wysokość × średnica	Ciernie	Barwa okwiatu
S. disciformis subsp. disciformis	3–12 × 3–9 cm	1–5, giętkie, wcześnie opadające	Biała do żółtawobiałej
S. disciformis subsp. esperanzae	2,5–4,5 × 4–5 cm	1–5, giętkie, wcześnie opadające	Intensywnie magentowa
S. corregidorae	18–23 × 8–12 cm	3–5, dłuższe i trwałe	Żółta

Kontekst i źródła w artykule

Powietrze w osnówce i komórkach okrywy

Powrót na powierzchnię po kontrolowanym zanurzeniu na głębokość 8 cm. Po 40 różnych nasion na takson, średnia ± odchylenie standardowe. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, s. 91, 94]
Takson	Osnówka	Czas powrotu na powierzchnię
S. disciformis subsp. disciformis	Obecna	2,61 ± 0,53 s
S. disciformis subsp. esperanzae	Obecna	1,74 ± 0,65 s
S. corregidorae	Nieobecna	4,72 ± 1,55 s

Kontekst i źródła w artykule

Kiełkowanie przy określonej temperaturze i świetle

Kiełkowanie przy 25°C i 12 godzinach światła, na wilgotnej bibule. Osiem powtórzeń po 30 nasion na takson, obserwacja 30 dni. Średnia ± odchylenie standardowe. [Camacho-Velázquez i wsp. 2018, s. 91, 94]
Takson	Osnówka	Kiełkowanie	Średni czas kiełkowania
S. disciformis subsp. disciformis	Obecna	97,08 ± 3,75%	5,29 ± 0,04 dnia
S. disciformis subsp. esperanzae	Obecna	92,08 ± 7,75%	5,27 ± 0,06 dnia
S. corregidorae	Nieobecna	96,67 ± 4,36%	5,31 ± 0,06 dnia

Kontekst i źródła w artykule

Pomiar nektaru o określonej porze

Budowa tkanki i odczyt refraktometryczny nektaru. Nektar pobrany o godzinie 15 w lutym 2018 r. z 15 kwiatów różnych osobników każdego taksonu, w kolekcji UNAM. Publikacja nie definiuje jednoznacznie miary rozproszenia po znaku ±. [Camacho-Velázquez i wsp. 2019, s. 102–104]
Takson	Komórki skórki	Warstwy miękiszu wydzielniczego	Odczyt nektaru
S. disciformis subsp. disciformis	Lekko wypukłe	Około 10–12	22,09 ± 7,42°Brix
S. disciformis subsp. esperanzae	Stosunkowo płaskie	Około 8–9	8,65 ± 3,98°Brix
S. corregidorae	Brodawkowato wypukłe	Około 7–8	16,12 ± 4,48°Brix

Kontekst i źródła w artykule

Które procesy miały największy wpływ

Elastyczności procesów w modelu P. bradyi. Wartości z tabeli 2 pracy z 2026 r.
Proces	Elastyczność λ
Przeżywanie	0,39
Wzrost pędów w stanie widocznym	0,24
Wydłużanie korzeni i wyjście ze schowania	0,17
Wzrost po stanie schowania	0,15
Wejście w stan schowania	−0,01

Kontekst i źródła w artykule

Dwadzieścia lat na jednej powierzchni Utah

Zakresy trzech badań. Dane demograficzne i porównanie siedlisk oznaczają odrębne części analiz.
Gatunek	Materiał i czas	Główne obserwacje
P. bradyi	965 roślin, trzy powierzchnie, 31-letnia baza	Zależność przeżywania od średnicy i przejścia do stanu schowania
P. nigrispinus	Cztery powierzchnie demograficzne, spisy 2016–2019 i 2022	Ubytek zarejestrowanych roślin, brak wykrytych nowych siewek
P. winkleri	107 roślin w jednej powierzchni, 1995–2014	Wpływ wydeptywania i pogody, skupienie reprodukcji w części okazów

Kontekst i źródła w artykule

Cytokinina, dominacja wierzchołkowa i kolejne cykle

Wybrane wyniki namnażania z 2002 r. Liczba pędów na eksplantat początkowy, średnia ± błąd standardowy. [Pérez-Molphe-Balch i Dávila-Figueroa 2002, tab. 1–2, s. 74–75]
Wariant	Pędy po 60 dniach	Pędy po 180 dniach
P. aselliformis, wierzchołek BA 4,4 µM, sacharoza 30 g/L	13,23 ± 1,41	122,27 ± 9,05
P. aselliformis, wierzchołek BA 8,8 µM, sacharoza 30 g/L	13,70 ± 1,37	128,07 ± 9,16
P. strobiliformis, krążek BA 4,4 µM, sacharoza 50 g/L	12,37 ± 1,21	119,33 ± 9,66
P. strobiliformis, wierzchołek BA 4,4 µM, sacharoza 30 g/L	6,43 ± 0,40	136,33 ± 12,6

Kontekst i źródła w artykule

Wierzchołek i odcinek z areolą dają różne wyniki

Mikroszczepienie *P. aselliformis* na *O. ficus-indica*. Średnia ± błąd standardowy w doświadczeniu z 2016 r. [Badalamenti i wsp. 2016, s. 3–4, tab. 1]
Miara	Zraz wierzchołkowy	Odcinek podwierzchołkowy
Długość zrazu	5 mm	3 mm
Liczba mikroszczepów	30	270
Przyjęte mikroszczepy	97 ± 0,7%	81 ± 1,2%
Nowe pędy na zraz	1,0 ± 0	2,7 ± 0,3
Długość po 3 tygodniach	31 ± 0,6 mm	28 ± 0,4 mm
Długość po 6 tygodniach	38 ± 0,3 mm	35 ± 0,5 mm

Kontekst i źródła w artykule

Pięć lub sześć fal kwitnienia

Kwitnienie Neolloydia conoidea w Tolimán. Cotygodniowe obserwacje; średni fruit set ± błąd standardowy, czyli udział kwiatów tworzących owoce. Źródło: Arroyo-Pérez i wsp. 2019, tabela 1 i opis próby. [Arroyo-Pérez i wsp. 2019, s. 581–583, tabela 1]
Rok	Rośliny w analizie	Fale kwitnienia	Zarejestrowane kwiaty	Fruit set
2015	146	6	930	0,67 ± 0,022
2016	142	5	907	0,58 ± 0,023

Kontekst i źródła w artykule

Obcy pyłek i liczba powstających nasion

Kontrolowane zapylanie Neolloydia conoidea w Tolimán; 20 kwiatów na wariant. Fruit set: odsetek kwiatów tworzących owoce. Seed set: średnia proporcja zalążków tworzących nasiona według tabeli 3 Arroyo-Pérez i wsp. 2021. [Arroyo-Pérez i wsp. 2021, s. 32, 35, tabela 3]
Wariant	Fruit set	Seed set
Dostęp owadów, kontrola	90%	0,73
Ręczne zapylenie krzyżowe	95%	0,96
Ręczne samozapylenie	0%	0
Izolacja bez zapylania	0%	0

Kontekst i źródła w artykule

Namnażanie, liczba pędów i ich długość

Namnażanie Ortegocactus macdougallii po 110 dniach, NAA 4,4 µM w każdym wariancie. Średnie ± błąd standardowy. Osiem naczyń po sześć eksplantów na wariant, doświadczenie powtórzone dwukrotnie. Źródło: Arellano-Perusquía i wsp. 2013, tabela 2. [Arellano-Perusquía i wsp. 2013, s. 161, 163, tabela 2]
BA (µM)	Pędy na eksplant	Długość pędu (mm)	Świeża masa (mg)
13,3	5,67 ± 0,49	4,78 ± 0,17	340,48 ± 47,06
19,9	5,83 ± 0,65	3,93 ± 0,26	388,62 ± 36,79
26,6	5,33 ± 0,72	3,67 ± 0,15	327,64 ± 26,17

Kontekst i źródła w artykule

Oddzielny etap tworzenia korzeni

Ukorzenianie pędów Ortegocactus macdougallii po 50 dniach. Średnie ± błąd standardowy; osiem naczyń po trzy eksplanty na wariant. Stężenia IBA podano w µM zgodnie z opisem metody i wyników. Źródło: Arellano-Perusquía i wsp. 2013, tabela 4. [Arellano-Perusquía i wsp. 2013, s. 161, 164, tabela 4]
Pożywka	Tworzące korzenie (%)	Liczba korzeni	Długość korzenia (mm)
¼ MS, bez regulatorów	58,34 ± 8,34	4,17 ± 0,48	11,32 ± 1,95
½ MS, bez regulatorów	37,49 ± 11,68	5,00 ± 1,37	9,96 ± 3,05
½ MS + IBA 1,6 µM	45,83 ± 6,11	6,33 ± 0,77	8,99 ± 0,91
½ MS + IBA 4,9 µM	75,03 ± 5,45	9,92 ± 1,91	8,37 ± 1,56

Kontekst i źródła w artykule

Co przedstawia model siedliska

Powierzchnia potencjalnego siedliska w trzech modelach. Wartości z tabeli 2 Solórzano i wsp. (2026).
Zestaw zmiennych	Potencjalna powierzchnia	Ocena modelu w publikacji
Klimat	34 469,25 km²	Najniższe AICc i najwyższe TSS z trzech modeli.
Gleba	77 082,23 km²	Najszersza projekcja, także poza potwierdzonym zasięgiem.
Klimat i gleba	37 519,32 km²	Model preferowany przez autorów ze względu na zgodność z terenem i najwyższe pROC.

Kontekst i źródła w artykule

Przyjęte nazwy i rozszerzenie z 2026 roku

Oehmea: klasyfikacja atlasu i kombinacje z 2026 r. Stan POWO sprawdzony 11 października 2026.
Nazwa przyjęta w atlasie	Nazwa w starszych opisach	Kontekst
Oehmea beneckei	Mammillaria beneckei	Przyjęta w POWO; kombinacja Buxbauma z 1951 r.
Oehmea sphacelata	Mammillaria sphacelata	Przyjęta w POWO; kombinacja Guiggiego z 2022 r.
Oehmea tonalensis	Mammillaria tonalensis	Przyjęta w POWO; kombinacja Guiggiego z 2022 r.
Mammillaria napina	Mammillaria napina	Propozycja 2026: Oehmea napina.
Mammillaria zephyranthoides	Mammillaria zephyranthoides	Propozycja 2026: Oehmea zephyranthoides.

Kontekst i źródła w artykule

Wielkość merystemu i wielkość pędu

Szerokość kopuły merystemu w ośmiu stadiach badanego materiału z San Ángel. Średnia ± odchylenie standardowe, za tabelą 2 López-Ruiz i wsp. (2026). [López-Ruiz i wsp. 2026, s. 1333, tabela 2; cechy stadiów, s. 1328, 1330–1334]
Wiek od kiełkowania	Szerokość kopuły	Cecha stadium
1 dzień	102,0 ± 30,2 µm	Liścienie zamknięte, dwie rozpoznawalne warstwy.
3 dni	94,2 ± 23,7 µm	Zawiązki brodawek, trzy warstwy merystemu.
7 dni	140,2 ± 17,0 µm	Pierwsze widoczne ciernie.
15 dni	128,1 ± 23,9 µm	Co najmniej dwie brodawki z areolami.
30 dni	137,0 ± 24,9 µm	Wyodrębnianie części pędu pokrytej areolami.
90 dni	212,1 ± 34,0 µm	Powiększenie merystemu i usztywnianie cierni.
1 rok	224,7 ± 22,4 µm	Wyraźny wzór ociernienia.
4 lata	771,7 ± 64,5 µm	Kwitnące rośliny ze szklarni.

Kontekst i źródła w artykule

Różne mamillarie zajmują różne miejsca

Związki przestrzenne w badaniu Petersa i wsp. (2008). „Dodatni” oznacza większą, a „ujemny” mniejszą liczbę roślin od oczekiwanej w danym mikrosiedlisku. Nazwy przyjęte według POWO; historyczne grupy supertexta pozostawiono oddzielnie. [Peters i wsp. 2008, s. 596, tabela 1] [2-WWW] [2-WWW]
Badana roślina	Krzewy	Kamienie ≥20 cm
M. dixanthocentron	Związek nieistotny w teście	Dodatni
M. hernandezii	Ujemny	Kamieni tej wielkości brakowało na stanowiskach
M. kraehenbuehlii	Dodatni	Dodatni
M. supertexta (w pracy M. lanata)	Ujemny	Ujemny
M. napina	Ujemny	Związek nieistotny w teście
M. pectinifera	Związek nieistotny w teście	Dodatni
M. solisioides	Ujemny	Ujemny
M. supertexta (w pracy pod tą samą nazwą)	Ujemny	Dodatni

Kontekst i źródła w artykule

Od uwolnionego nasiona do siewki po porze suchej

Serotynia Mammillaria pectinifera. Oszacowania dla 238 m² w Texcala
Wielkość	1997–1998	1998–1999
Nasiona uwolnione z zatrzymanych owoców	35 508	32 259
Nasiona uwolnione z wydalonych owoców	0	7634
Wszystkie uwolnione nasiona, oszacowanie	35 508	39 893
Siewki, które przetrwały następną porę suchą, oszacowanie	17	95
Sukces ustanowienia siewek, ‰	0,47	2,38

Kontekst i źródła w artykule

Pożywka, światło i znaczenie konkretnego etapu

Snowcap in vitro. Etapy pożywek według tabeli 1 i wyników pracy z 2023 r.
Etap	Regulatory w MS	Sacharoza	Działanie w doświadczeniu
Utrzymanie pędów, MSM-1	NAA 0,5 mg/l + KIN 0,3 mg/l	20 g/l	Wzrost i utrzymanie materiału
Pobudzenie odrostów, MSM-2	NAA 0,5 mg/l + KIN 0,3 mg/l + GA₃ 5 mg/l przez 3 dni	20 g/l	Następnie wzrost bez GA₃
Ukorzenienie, MSM-3	NAA 0,5 mg/l + KIN 0,3 mg/l + ancymidol 5 mg/l	10 g/l	Rozwój korzeni na odrostach

Kontekst i źródła w artykule

Kwiaty wymagają innego przygotowania

Snowcap. Inicjacja kwiatów in vitro po przygotowaniu roślin i traktowaniu paklobutrazolem
Paklobutrazol, mg/l	Eksplantaty inicjujące kwiaty, %	Kwiaty na eksplantat
0	0 ± 0	0 ± 0
0,3	0 ± 0	0 ± 0
0,5	0 ± 0	0 ± 0
1	66 ± 6	1,40 ± 0,16
3	21 ± 5	0,37 ± 0,10
5	11 ± 4	0,24 ± 0,09

Kontekst i źródła w artykule

Gleba i rzeźba terenu

Wybrane związki stanowisk z kategoriami map gleby i krajobrazu. Wyniki analizy częstości z pracy Aquino i współautorów (2021). [Aquino i wsp. 2021, s. 4524–4525, ryc. 3]
Gatunek	Kategorie z nadwyżką stanowisk
E. bokei	Regosole węglanowe
E. pachyrhiza	Kserosole węglanowe; strefa podgórska
E. pulchra	Kasztanoziemy płowe
E. spinosior	Kasztanoziemy płowe; góry fałdowe
E. polycephala	Góry fałdowe

Kontekst i źródła w artykule

Pryzmat, druza, sferulit

Wybrane formy biominerałów i bezpośrednio pokazane przykłady. Nazwy roślin podano w obecnym ujęciu atlasu. [De la Rosa-Tilapa i wsp. 2022, s. 3–7, ryc. 2, 4–6]
Postać	Tkanka i przykład	Cecha obserwowana
Pryzmaty	Kora Epithelantha micromeris	Kryształy o wyraźnych płaskich ścianach
Druzy	Kora Kroenleinia grusonii (w pracy Echinocactus grusonii)	Skupienia o wystających zakończeniach
Piasek krystaliczny	Kora Mammilloydia candida (w pracy Mammillaria candida)	Drobne cząstki do około 5 µm
Sferulity	Rdzeń Mammilloydia candida	Układ promienisty i pasma koncentryczne
Ciała krzemionkowe	Hipoderma części badanych Echinocactus i Ferocactus	Bezpostaciowe złogi, bez dwójłomności

Kontekst i źródła w artykule

Nietypowe polimery dawnych Escobaria

Chemiczne rozpoznanie wybranych próbek nasion. Zakres wyników odpowiada oznaczeniom materiału w publikacji Chen i współautorów (2013). [Chen i wsp. 2013, s. 203–208, ryc. 4–5]
Obecna nazwa	Nazwa użyta w badaniu	Wynik
Pelecyphora dasyacantha	Escobaria dasyacantha	Przewaga 5H; niemal jednorodny typ w widmie NMR
Pelecyphora lloydii	Escobaria lloydii	Jednostki 5H i S w produktach analizy chemicznej
Pelecyphora zilziana	Escobaria zilziana	5H i S, z proporcjami ok. 63:37 w analizowanym widmie
Pelecyphora sneedii subsp. sneedii	Escobaria albicolumnaria	Typowa lignina G/S
Pelecyphora vivipara	Escobaria vivipara, materiał arizonica i neomexicana	Typowa lignina G/S
Epithelantha micromeris i E. greggii	Te same nazwy gatunkowe	Lignina niewykrywalna w użytych testach

Kontekst i źródła w artykule

Wielkość komórek i grubość ścian

Wybrane średnie grubości ścian komórek cierni w badaniu Řepki i Gebauera (2012). Pomiary wykonano na nawodnionych preparatach; jednostka µm. [Řepka i Gebauer 2012, s. 141, tabela 2]
Badany materiał	Epiderma	Włókna rdzenia
P. abdita (E. abdita)	3,0	2,4
P. missouriensis, próba z Montany (E. missouriensis subsp. missouriensis)	4,5	3,7
P. missouriensis, próba z Arizony (E. missouriensis subsp. navajoensis)	3,6	4,0
P. minima (E. minima)	3,6	3,3
P. hesteri (E. hesteri)	4,2	3,8

Kontekst i źródła w artykule

Nasiona z różnych stref przeniesiono do wspólnych warunków

Kiełkowanie w warunkach doświadczenia. Wiek oznacza oszacowany wiek strefy brodawek, a procent jest średnią podaną w publikacji. [Jiménez-Sierra i wsp. 2022, s. 364–365, tabele 1–2]
Materiał	Szacowany wiek strefy	Nasiona / szalki	Średnie kiełkowanie
Świeże owoce	bieżący rocznik	100 / 10	13%
Strefa 1	2,7 roku	100 / 10	56%
Strefa 2	7,3 roku	100 / 10	51%
Strefa 3	13,3 roku	80 / 8	52%
Strefa 4	19,8 roku	19 / 3	73%
Strefa 5	23,9 roku	39 / 3	40%

Kontekst i źródła w artykule

Własny pyłek często zatrzymywał się w szyjce słupka

Odpowiedź na ręczne samozapylenie. Mikroskopię i owocowanie oceniano na oddzielnych kwiatach; n oznacza liczebność danej próby. [Martínez-Peralta i wsp. 2014b, s. 535, tabela 1]
Gatunek w obecnym ujęciu	Zalążnie z łagiewkami (%) / n	Kwiaty owocujące (%) / n
A. agavioides	25 / 28	6,9 / 29
A. bravoanus	33,3 / 3	0 / 5
A. fissuratus	7,7 / 39	1,5 / 67
A. kotschoubeyanus	18,9 / 53	19 / 124
A. retusus	3,8 / 26	4,3 / 69
A. scaphirostrus	0 / 37	2 / 50
A. trigonus	18,5 / 27	5,1 / 39

Kontekst i źródła w artykule

Utrata siedlisk i pojawianie się nowych obszarów

Zmiana powierzchni odpowiedniej według modelu BRT. Wszystkie wartości odnoszą się do bazowej powierzchni siedlisk ocenionych jako odpowiednie. Ubytek netto to utrata pomniejszona o nową odpowiednią powierzchnię. [Breslin i wsp. 2020, s. 13217, poprawiona tabela 1]
Horyzont i RCP	Utrata obecnej powierzchni	Nowa odpowiednia powierzchnia	Ubytek netto
2050 · 2.6	46%	19%	27%
2050 · 4.5	48%	10%	38%
2050 · 6.0	47%	14%	33%
2050 · 8.5	52%	25%	27%
2070 · 2.6	50%	29%	21%
2070 · 4.5	50%	5%	45%
2070 · 6.0	50%	6%	44%
2070 · 8.5	55%	2%	53%

Kontekst i źródła w artykule

Cechy przydatne w identyfikacji

Wybrane cechy z wyników i klucza rewizji z 2019 r. Wymiary areoli przeliczono z centymetrów na milimetry. Zakresy dotyczą materiału i ujęcia tej pracy. Przy *E. pachyrhiza* bezpośrednio badano dawną subsp. *parvula*. [Aquino i wsp. 2019, s. 606, 608, 610–612, 615]
Gatunek	Areole i ciernie	Kwiat lub część podziemna
Epithelantha bokei	60–80 cierni, trwałe drobne wyrostki na cierniach	Wyrostki widoczne w mikroskopii elektronowej
E. cryptica	Areole owalne, szerokości 0,60–0,75 mm	Kwiaty długości 11–12 mm
E. greggii	19–30 cierni, areole okrągłe, szerokości 1,15–1,50 mm	Zwykłe smukłe korzenie
E. ilariae	Mniej niż 40 cierni, bez trwałych wyrostków	Kwiaty długości 17–18 mm, otwierające się wieczorem
E. micromeris	Areole wąskie, szerokości 0,20–0,30 mm	Kwiaty długości 6–7 mm
E. pachyrhiza	Ciernie białe, areole eliptyczne, szerokości 0,45–0,55 mm	Korzenie zgrubiałe
E. polycephala	Ciernie brązowe, areole szerokości 0,90–1,80 mm	Korzenie zgrubiałe
E. potosina	39–43 ciernie, areole długości 0,50–0,70 mm	Korzenie zgrubiałe
E. pulchra	40–55 cierni, areole okrągłe	Korzenie zgrubiałe
E. spinosior	19–25 cierni, areole eliptyczne	Smukłe korzenie, odcinek pędu pod ziemią

Kontekst i źródła w artykule

Własny i obcy pyłek w pięciu wariantach

Owocowanie badanej populacji Thelocactus leucacanthus w Querétaro[Delgado-Ramírez i wsp. 2021, s. 798, tabela 3]
Wariant	Kwiaty / rośliny	Owoce	Nasiona w owocu, średnia ± SD
Kwiaty swobodnie dostępne	30 / 10	30, czyli 100%	65,76 ± 25,42
Ręczne zapylenie obcym pyłkiem	29 / 10	29, czyli 100%	61,52 ± 45,19
Ręczne samozapylenie	24 / 8	0	Nie powstały owoce
Samoczynne samozapylenie pod osłoną	15 / 5	0	Nie powstały owoce
Próba apomiksji	6 / 3	0	Nie powstały owoce

Kontekst i źródła w artykule

Dziewięć gatunków i odmienne dominanty

Modele dziewięciu gatunków Thelocactus. Dane z tabel 1–2 Mosco[Mosco 2019, s. 6, tabele 1–2]
Gatunek	Stanowiska	Szerokość niszy Levinsa	Największe znaczenie permutacyjne
T. bicolor	213	0,282	Izotermalność, 39,0%
T. buekii	50	0,030	Opad najwilgotniejszego kwartału, 36,6%
T. conothelos	119	0,025	Opad najsuchszego kwartału, 61,2%
T. hastifer	11	0,178	Izotermalność, 77,8%
T. hexaedrophorus	195	0,099	Izotermalność, 66,0%
T. leucacanthus	73	0,050	Izotermalność, 66,0%
T. multicephalus	13	0,100	Izotermalność, 33,0%
T. rinconensis	47	0,062	Opad najwilgotniejszego kwartału, 58,4%
T. tulensis	117	0,020	Izotermalność, 54,4%

Kontekst i źródła w artykule

Porównanie 132 dorosłych roślin

Liczba pełnych żeber u roślin badanych przez González-Zamorę i współautorów[González-Zamora i wsp. 2023, s. 95, tabela 5]
Grupa	Liczba roślin	Średnia ± SD	Zakres
S. coptonogonus	53	13,0 ± 0,39	12–14
S. obvallatus (w pracy S. pentacanthus)	56	37,0 ± 4,9	30–53
S. × irregularis	23	19,0 ± 3,6	15–28

Kontekst i źródła w artykule

Dwuletnie rośliny podczas letniego ocieplenia

Mikroklimat letniego doświadczenia. Średnie ± błąd standardowy[Aragón-Gastélum i wsp. 2017b, s. 95, wyniki mikroklimatu]
Parametr	Powierzchnia kontrolna	Komory ocieplające
Średnia temperatura powietrza	21,5 ± 0,3°C	23,4 ± 0,4°C
Średnie dobowe maksimum	33,5 ± 0,7°C	39,3 ± 1,0°C
Średnie dobowe minimum	12,5 ± 0,4°C	12,8 ± 0,4°C
Wilgotność względna powietrza	69,6 ± 2,1%	65,9 ± 2,4%

Kontekst i źródła w artykule

Trzy stężenia roztworu Neoraimondia

Parametry wody po zastosowaniu ekstraktu Neoraimondia arequipensis. Średnie ± SD[Choque-Quispe i wsp. 2020, s. 92, tabela 1]
Roztwór ekstraktu	Usunięcie zmętnienia	Wskaźnik flokulacji	pH	BZT, mg O₂/l
1%	92,64 ± 0,33%	28,41 ± 0,94	6,75 ± 0,03	3,08 ± 0,02
2%	92,79 ± 0,18%	30,36 ± 0,11	6,93 ± 0,04	3,32 ± 0,02
3%	92,78 ± 0,09%	30,38 ± 0,11	7,02 ± 0,01	3,34 ± 0,03

Kontekst i źródła w artykule

Budowa pomaga rozpoznać roślinę

Przykłady rodzin i organów magazynujących wodę
Rodzina	Przykład	Organ magazynujący
Cactaceae	Carnegiea gigantea	Łodyga
Aizoaceae	Lithops ruschiorum	Liść
Crassulaceae	Crassula deceptor	Liść
Asphodelaceae	Aloe striata	Liść
Asparagaceae	Agave shawii	Liść
Apocynaceae	Hoodia gordonii	Łodyga

Kontekst i źródła w artykule