Brodawki kaktusów: kształt, rozmieszczenie i przykłady

Brodawka, areola i pachwina

Brodawka jest uwypukleniem pędu, a nie cierniem. U Mammillaria strefa wytwarzająca ciernie znajduje się na jej wierzchołku, natomiast kwiaty pojawiają się w okolicy pachwiny między brodawkami. Warto odróżnić kształt zielonej bryły od długości cierni, ilości wełny i gęstości sąsiednich brodawek. Te cechy razem tworzą wygląd rośliny, ale opisują różne struktury. [Mauseth 2006] [Fleischer i Schütz 1978, s. 26–28]

Jak porównywać osiem schematów

Plansze porządkują słownictwo opisowe, nie ustanawiają ośmiu grup systematycznych. Stożkowatość, zaokrąglenie zakończenia, spłaszczenie i bliskie rozmieszczenie mogą dotyczyć tej samej brodawki. Przykłady poniżej odnoszą się do cech zapisanych w źródłach; nie oznaczają rozpoznania gatunku na ilustracji. Szczególnie podpis „szydłowate” wymaga komentarza, ponieważ nie został potwierdzony jako osobna kategoria dla wskazanego przykładu. [Britton i Rose 1923]

Krótkostożkowate

Przykład: Mammillaria mammillaris. Brodawka ma szeroką podstawę i zwęża się ku areoli. Britton i Rose opisali u tego gatunku krótkie brodawki stożkowate, niemal obłe w przekroju. „Krótka” odnosi się do wysunięcia brodawki ponad oś pędu, a nie do długości cierni. [Britton i Rose 1923, s. 70] [2-WWW]

Wydłużone

Przykład: Mammillaria longimamma. Wyraźne wydłużenie brodawek zmienia sylwetkę całej rośliny. W monografii gatunek występuje jako Dolichothele longimamma. To przykład wydłużenia, nie dowód, że każda brodawka ma idealnie stożkowaty zarys narysowany na planszy. [Britton i Rose 1923, s. 61–63] [2-WWW]

Cylindryczne i obłe

Przykład: Mammillaria bocasana. Smukłe brodawki o obłym przekroju są u tego gatunku częściowo przesłonięte włosowatymi cierniami. Ich kształt ocenia się na odsłoniętej zielonej tkance, a nie na zarysie całej białej osłony. Granica między cylindrem a wydłużonym stożkiem jest w żywym organie stopniowa. [Britton i Rose 1923, s. 147] [2-WWW]

Smukłe i silnie zwężające się

Przykład: Mammillaria longimamma — porównanie wydłużenia. Napis „szydłowate” na rysunku przedstawia skrajny, geometryczny model smukłości i zwężania. Jako porównanie wydłużenia można wykorzystać M. longimamma; przeczytany opis źródłowy nie ustanawia jednak dla niej osobnego „typu szydłowatego”. Nie przypisujemy więc gatunkowi tej etykiety jako cechy diagnostycznej. Ten panel wymaga najostrożniejszej interpretacji. [Britton i Rose 1923, s. 61–63] [2-WWW]

Tępo zakończone

Przykład: Mammillaria heyderi subsp. gaumeri. Opisany pierwotnie jako Neomammillaria gaumeri takson ma krótkie, niemal obłe brodawki o tępym zakończeniu. „Zaokrąglone” na ilustracji należy odnosić do wierzchołka i obrysu, a nie uznawać całą brodawkę za kulę. Oznaczenie podgatunku zachowuje jego zakres w aktualnym ujęciu POWO. [Britton i Rose 1923, s. 72–73] [2-WWW]

Kanciaste, zbliżone do piramidalnych

Przykład: Mammillaria polyedra. U tego gatunku opisano brodawki kanciaste, zaostrzone i spłaszczone od strony grzbietowej. Ich bryłę można porównywać z ostrosłupem, ale jest to model: ta sama brodawka łączy kanciastość i spłaszczenie. Takie współwystępowanie cech pokazuje, dlaczego ośmiu podpisów planszy nie można traktować jako rozłącznej klasyfikacji. [Britton i Rose 1923, s. 102–103] [2-WWW]

Spłaszczone bocznie

Przykład: Mammillaria compressa. Brodawki są opisane jako krótkie, bocznie spłaszczone, z kilem od dołu i bardziej zaokrągloną stroną górną. Trzeba zatem podać kierunek spłaszczenia; samo słowo „płaska” nie oddaje asymetrii obu powierzchni. Widok od góry i z boku może prowadzić do odmiennych wrażeń. [Britton i Rose 1923, s. 90–92] [2-WWW]

Gęsto rozmieszczone

Przykład: Mammillaria evermanniana. W pierwotnym opisie Neomammillaria evermanniana brodawki są obłe i blisko siebie osadzone, niemal zakryte przez liczne ciernie. Gęstość jest cechą rozmieszczenia, a nie kształtem pojedynczej brodawki. Może współwystępować z każdą z kilku poprzednich cech. [Britton i Rose 1923, s. 97] [2-WWW]

Od historycznej nazwy do współczesnej etykiety

Wykorzystana monografia z 1923 roku ujmowała większość przykładów w rodzaju Neomammillaria, a wydłużone brodawki M. longimamma opisywała w Dolichothele. Dzisiejsze nazwy sprawdzono w POWO. Nie zmienia się po cichu gatunku badanego przez dawnych autorów: zachowuje się dawną kombinację i wskazuje nazwę, pod którą można obecnie odnaleźć ten sam takson. [Britton i Rose 1923] [2-WWW] [2-WWW]

Kształt brodawki jest jedną z cech oznaczenia. Dla porównania taksonów potrzebne są także areole, ciernie, kwiaty, owoce, nasiona i pochodzenie materiału. Rysunku bez danych o okazie, skali i zmienności nie traktuje się jako samodzielnego klucza botanicznego. [Mauseth 2006] [Britton i Rose 1923]