Pereskia

Rodzaj po rozdzieleniu dawnych grup

Nazwa Pereskia w starszej literaturze obejmowała również gatunki przeniesione do Leuenbergeria. Dzisiejsza Pereskia zawiera między innymi pnącą Pereskia aculeata, andyjskie P. horrida, P. weberiana i P. diaz-romeroana oraz grupę większych krzewów i drzew południowoamerykańskich. Ich pokrewieństwo ocenia się na podstawie danych molekularnych i budowy, a liczba liści lub kolor kwiatu nie wystarcza do odtworzenia całego podziału. [Edwards i wsp. 2005] [Asai i Miyata 2016] [de Vos i wsp. 2025] [2-WWW]

Asai i Miyata w 2016 roku wydzielili część południowoamerykańskich gatunków jako Rhodocactus. W przyjętym tutaj ujęciu POWO nazwa ta jest synonimem Pereskia. Pereskia violacea, dawniej odmiana lub podgatunek P. grandifolia, jest obecnie uznawana za odrębny gatunek. Dane z pracy podpisanej ogólnie nazwą P. grandifolia wymagają zatem sprawdzenia oznaczenia materiału, zanim zostaną przypisane P. violacea. [Asai i Miyata 2016] [2-WWW]

Anatomia liścia i łodygi

Liście mają rozbudowane unerwienie, a łodygi tworzą drewno pełniące funkcję przewodzącą i mechaniczną. W porównaniu anatomicznym dawnej Pereskia opisano stosunkowo cienką korę pierwotną, komórki śluzowe i kryształy szczawianu wapnia. W badanym materiale nie stwierdzono układów wiązek przewodzących w korze pierwotnej i rdzeniu typowych dla wielu silniej sukulentnych kaktusów. [Mauseth i Landrum 1997]

Pęd i liść tworzą wspólny układ transportu wody. W badaniu siedmiu kaktusów liściastych cechy hydrauliczne obu organów współzmieniały się, lecz większość badanych parametrów nie wykazywała prostego związku z dostępnością wody w siedlisku. Obraz gospodarki wodnej uzupełnia regulacja aparatów szparkowych. Pojedynczy pomiar przewodnictwa łodygi nie opisuje całej odporności na suszę. [Edwards 2006] [Edwards i Donoghue 2006]

Badanie anatomiczne Mausetha i Landruma objęło materiał 12 gatunków dawnej szerokiej Pereskia. Drewno było wzmacniane przez włókna, a kora pierwotna pozostawała stosunkowo cienka. Aparaty szparkowe na łodydze były szczególnie liczne u P. diaz-romeroana i częstsze u badanego P. horrida niż u większości pozostałych. Autorzy nie dysponowali materiałem wszystkich gatunków, więc wynik opisuje próbę porównawczą, a nie pełny katalog identycznych cech rodzaju. [Mauseth i Landrum 1997]

Fotosynteza przy zmiennej dostępności wody

Pereskia aculeata w korzystnych warunkach pobiera większość węgla w dzień przez liście. Deficyt wody może uruchamiać nocne gromadzenie kwasów organicznych. Część tego procesu polega na ponownym wiązaniu CO₂ pochodzącego z oddychania wewnątrz rośliny. Rozróżnienie między takim obiegiem a dużym nocnym pobieraniem CO₂ z powietrza pozwala poprawnie interpretować badania CAM. [de Barros i wsp. 2024] [Cenciareli i wsp. 2025]

W doświadczeniach na kaktusach liściastych okres niedoboru wody jest zabiegiem badawczym, którego celem jest wywołanie stresu. Obniżenie fotosyntezy, zahamowanie wzrostu i późniejsza regeneracja nie ustanawiają korzystnego harmonogramu przesuszania roślin w kolekcji. Opis uprawy powinien uwzględniać gatunek, aktywność liści oraz warunki światła i temperatury. [de Barros i wsp. 2024] [Cenciareli i wsp. 2025]

Kwiaty i użytkowanie

Rodzaj obejmuje różne systemy rozrodu i budowy kwiatów. U Pereskia aculeata wykazano samopłodność, ale w badaniu kontrolowanym kwiaty odizolowane od zapylaczy nie zawiązywały owoców samoczynnie. Pereskia stenantha wyróżnia się wzniesionymi listkami okwiatu i wyraźną komorą nektarową. Jej przystosowanie do zapylania przez ptaki jest w przywołanym opracowaniu interpretacją budowy kwiatu. [Becker i wsp. 2023] [Leuenberger 2008]

Badania zastosowań tego gatunku przedstawia osobne opracowanie w dziale „Biotechnologia i zastosowania”. [Prado-Fernández i wsp. 2024]

Rozmnażanie i prowadzenie roślin

Dla Pereskia aculeata istnieją doświadczenia porównujące rodzaj sadzonki i światło oraz temperaturę kiełkowania. Dla P. grandifolia opisano kiełkowanie konkretnej partii nasion. Protokoły zamieszczono przy tych gatunkach. Przenoszenie ich na andyjskie P. horrida, P. weberiana i P. diaz-romeroana wymaga osobnego sprawdzenia, ponieważ różnią się pokrojem, organami spichrzowymi i środowiskiem. [Santos i wsp. 2023] [Souza i wsp. 2016] [Leuenberger 1986]

U Pereskia sacharosa i P. nemorosa dokumentowano wyrastanie bocznych gałęzi z areoli po skróceniu pędu. U P. bahiensis stare areole odnawiają ulistnienie na krótkopędach. Te obserwacje uzasadniają cięcie formujące z zachowaniem aktywnych areoli. Odłączone korzenie spichrzowe P. weberiana nie odtwarzały natomiast pędów, dlatego ich trwałość nie dowodzi przydatności na sadzonki korzeniowe. [Leuenberger 2008]

Porównanie kiełkowania nasion

Średnie odsetki kiełkowania na wilgotnej bibule po 21 dniach. Każdą temperaturę badano w czterech powtórzeniach, przy ośmiu godzinach światła i szesnastu godzinach ciemności. Nasiona P. aculeata pochodziły z dwóch roślin matecznych, a P. grandifolia z jednej. [Souza i wsp. 2016, s. 7–8, tab. 2]

W obrębie kolumny wartości mające wspólną literę nie różnią się istotnie w teście Tukeya przy poziomie 5%. Wielkie i małe litery zachowują zapis tabeli źródłowej. Porównanie dotyczy przebadanych partii nasion i nie określa temperatury uprawy dorosłych roślin. [Souza i wsp. 2016, tab. 2, s. 8]