Zasięg i pisownia nazwy
Gatunek występuje naturalnie w Boliwii i należy do roślin sezonowo suchych siedlisk tropikalnych. Epitet upamiętnia boliwijskiego przyrodnika Belisaria Díaza Romera. Leuenberger zwracał uwagę na spotykaną pisownię diazromeroana, natomiast POWO zachowuje zapis Pereskia diaz-romeroana z łącznikiem. [2-WWW] [Leuenberger 2008]
Pokrój i rozpoznawanie kwiatów
Krzewy osiągają około 0,5–3 m. W uprawie obserwowano wydłużone mięsiste zgrubienia korzeni. Liście są eliptyczne do odwrotnie jajowatych, przeważnie 2–3,5 cm długości i 1,2–2,2 cm szerokości. Ciernie na młodych gałązkach są zwykle skupione po kilka. Mały rozmiar liści łączy roślinę z andyjską grupą rodzaju. [Leuenberger 1986, opis Pereskia diaz-romeroana]
Różowe do purpurowoczerwonych kwiaty mają około 1–2 cm średnicy i rozwijają się pojedynczo lub w małych zespołach. Długie włoski areoli niemal otulają młode pąki. Intensywniej zabarwione nitki pręcików oraz gęste owłosienie odróżniają gatunek od Pereskia weberiana. Dojrzałe owoce są czarne, około 13 mm średnicy. Zawierają nieliczne drobne nasiona, około 1,8–2 mm długości. [Leuenberger 1986, opis Pereskia diaz-romeroana]
Monografia wiąże gatunek z suchymi dolinami środkowej Boliwii na wysokości około 1300–2000 m. Owoce rozwijają się w ciągu kilku tygodni po kwitnieniu. Zapisane terminy kwitnienia pochodzą z różnych zbiorów terenowych, dlatego nie wyznaczają jednego obowiązującego miesiąca kwitnienia w uprawie. [Leuenberger 1986, opis Pereskia diaz-romeroana]
Uzyskiwanie nasion w uprawie
Mauseth wskazuje gatunek jako samopłodny i zdolny do wytwarzania nasion już w wieku 2–4 lat w uprawie. To użyteczna różnica wobec funkcjonalnie dwupiennych karaibskich Leuenbergeria. Samopłodność oznacza zgodność własnego pyłku, a podany wiek jest obserwacją uprawową, nie gwarantowanym terminem dojrzałości każdego siewka. [Mauseth 2006]
Kwiaty i materiał typowy
Przy kwiatach widoczne są areole z długimi włoskami. W dokumentacji gatunku ważne było odnalezienie w zielniku LIL okazu Cárdenas 4388, uznanego za holotyp. Wcześniej, gdy pierwotny materiał uznawano za zaginiony, wyznaczono okaz zastępujący go w interpretacji nazwy. Powrót do odnalezionego holotypu uporządkował podstawę nomenklatoryczną. [Leuenberger 2008]
Niepotwierdzona forma żółtokwiatowa
Ritter wspominał o żółtokwiatowej roślinie z Boliwii, ale Leuenberger nie odnalazł potwierdzającego materiału w sprawdzanych kolekcjach. Wzmianka pozostaje elementem historii badań. Nie została potraktowana jako ustalona odmiana ani typowa zmienność barwy kwiatów gatunku. [Leuenberger 2008]