Astrophytum caput-medusae
Nazwa i rozpoznanie
Poprawna nazwa botaniczna brzmi Astrophytum caput-medusae (Velazco & Nevárez) D.R.Hunt. Gatunek opisano w 2002 roku jako Digitostigma caput-medusae, a do Astrophytum przeniesiono w 2003 roku. Przypomina kępę długich palców wyrastających blisko powierzchni gruntu. Te wydłużone części są brodawkami pędu. [2-WWW] [Montanucci 2009]
Pęd, korzenie i areole
Główna oś pędu jest bardzo krótka. Roślina wytwarza mięsisty, wrzecionowaty korzeń magazynujący oraz cieńsze korzenie boczne. Brodawki są smukłe, pokryte drobnymi jasnymi włoskami. Na ich końcach występują areole cierniowe, a nieco niżej, po stronie zwróconej ku osi rośliny, większe areole kwiatowe. Taki rozdział funkcji areoli należy do cech wyróżniających gatunek. [Montanucci 2009]
Opis Cactus Art podaje długość brodawek do 190 mm i szerokość 2–5 mm. Ciernie są nieliczne, od zera do czterech, długości 1–3 mm. Te wartości dotyczą opisu gatunku, a nie wymiarów wymaganych do pierwszego kwitnienia. Stare brodawki mogą zamierać, a roślina tworzy kolejne. Utrata pojedynczej brodawki i postępujący rozpad podstawy rośliny wymagają różnej oceny. [11-WWW]
Kwiaty, owoce i nasiona
Żółte kwiaty z pomarańczowym zabarwieniem u nasady wewnętrznych listków okwiatu wyrastają na rozwijających się brodawkach. Młody owoc jest zielony i mięsisty, podczas dojrzewania może różowieć, wysycha i pęka nieregularnie podłużnie. Nasiona są ciemne, o wyraźnie rzeźbionej powierzchni i głębokim zagłębieniu w okolicy podstawy. Połączenie tych cech z wynikami analizy DNA uzasadnia ujęcie gatunku w Astrophytum. [Vázquez-Lobo i wsp. 2015] [Montanucci 2009]
Zasięg i siedlisko
W aktualnym POWO podano Nuevo León i Tamaulipas. Starsza strona Cactus Art wymienia tylko Nuevo León. Ten węższy zapis odzwierciedla zakres starszego opracowania. Rośliny są związane z północno-wschodniomeksykańskimi zaroślami. Częściowe ocienienie przez krzewy ma praktyczne znaczenie przy interpretowaniu potrzeb świetlnych gatunku. [2-WWW] [11-WWW]
Uprawa w Polsce
Rozsądnym punktem wyjścia jest bardzo jasne stanowisko z rozproszonym światłem oraz pojemnik, który mieści korzeń bez zaginania i bez dużego zapasu mokrego podłoża. Przy przesadzaniu należy zwracać uwagę na granicę między krótkim pędem a korzeniem. Dobór doniczki wynika z budowy rośliny, nie z samej długości brodawek. To wniosek praktyczny z opisu morfologicznego. [Montanucci 2009] [11-WWW]
Wczesne obserwacje Cactus Art obejmowały niewielką liczbę roślin. Autorzy zauważyli różnice między okazami szczepionymi a rosnącymi na własnym korzeniu. U szczepionych susza mogła szybko prowadzić do zamierania brodawek. Ta informacja przemawia za obserwowaniem konkretnej rośliny i podkładki. Nie ustala uniwersalnego rytmu podlewania wszystkich egzemplarzy. [11-WWW]
Dla tego gatunku zebrane materiały nie wyznaczają sprawdzonego, liczbowego protokołu zimowania w Polsce. Młode rośliny, okazy szczepione i dorosłe rośliny z własnym korzeniem należy prowadzić jako osobne grupy. Temperatura i podlewanie powinny uwzględniać aktywność korzeni oraz reakcję brodawek. Pojedynczych relacji o przetrwaniu chłodu nie przelicza się na gwarantowaną mrozoodporność. [11-WWW]
Rozmnażanie i dokumentacja
Gatunek rozmnaża się z nasion, a w kolekcjach występuje również w postaci szczepionej. W materiałach wspomniano o próbach kultur in vitro. Ich opis nie zawiera pełnego protokołu porównawczego dla tego gatunku. Ogólne artykuły autora o pożywkach, sprzęcie i zakładaniu kultur stanowią tło metodyczne. Nie są doświadczeniem wykonanym na A. caput-medusae. [11-WWW] [Anonim b.d.m] [Anonim b.d.n] [Anonim b.d.l]