Astrophytum asterias

Kwitnący Astrophytum asterias. Na żebrach widoczne areole i skupienia jasnych włosków.
Kwitnący Astrophytum asterias. Na żebrach widoczne areole i skupienia jasnych włosków. Fot. Konrad Szychowski.

Nazwa i rozpoznanie

Astrophytum asterias (Zucc.) Lem. jest gatunkiem zaakceptowanym w POWO. Nazwę Echinocactus asterias opublikował Zuccarini w 1845 roku, a kombinację w rodzaju Astrophytum Lemaire w 1868 roku. Dorosła roślina ma szeroki, spłaszczony pęd i duże, wełniste areole ułożone w regularne szeregi. Zwykle występuje osiem płaskich żeber. Brak cierni oraz niski profil korpusu odróżniają ją od A. capricorne. [2-WWW] [Anonim b.d.e]

Pęd, korzenie i zmiany z wiekiem

W archiwalnym opisie korpus osiąga około 10 cm średnicy. Rośliny pozostają niskie, a głębokość bruzd i widoczność żeber zależą również od uwodnienia. Powierzchnia jest zielona do szarozielonej, z drobnymi białymi skupieniami włosków. Duże, regularne areole należy odróżnić od tych znacznie mniejszych punktów na naskórku. U form ogrodniczych oba elementy mogą silnie zmieniać wygląd. [Anonim b.d.e] [Lux i Kopunec 1992] [11-WWW]

Pokrój rośliny szczepionej bywa bardziej wyniesiony niż okazu na własnych korzeniach. Wielkość korpusu podawana w opisie dotyczy konkretnego materiału, a nie granicy osiągalnej przez wszystkie linie ogrodnicze. Kondycję korzeni ocenia się przez przyrost i reakcję na podlewanie. Długotrwała wilgoć w chłodnym podłożu jest częstym problemem opisywanym w materiałach uprawowych. [Szychowski b.d.c] [Anonim b.d.e] [11-WWW]

Kwiaty, owoce i nasiona

Kwiaty są dzienne, żółte, z pomarańczowym lub czerwonym środkiem. Archiwalna karta podaje około 4 cm długości i średnicy, lecz wielkość zależy od rośliny. Nasiona służą do podstawowego rozmnażania gatunku. Dla zachowania pochodzenia partii potrzebna jest ewidencja roślin rodzicielskich i kontrola zapylenia. Kwiaty form czerwono kwitnących należy opisywać w osobnej karcie ogrodniczej. [Szychowski b.d.a] [Anonim b.d.e] [11-WWW]

Dojrzały owoc może różowieć i rozpadać się, uwalniając błyszczące, brązowe nasiona. Montanucci zalicza ten typ owocu do grupy związanej z otwieraniem lub rozpadem części nasadowej. Starszy zapis archiwalny o gwiaździstym otwieraniu u góry został więc skorygowany. Plan ochrony z 2003 roku opisuje stopniowe rozpadanie dojrzałych owoców na roślinie. [Montanucci 2009, s. 253–256, ] [U.S. Fish and Wildlife Service 2003, s. 253–256, ]

Zasięg i siedlisko

POWO podaje południowy Teksas oraz meksykańskie stany Nuevo León i Tamaulipas. W porównaniu z pozostałymi gatunkami ujętymi w pracy z 2016 roku A. asterias zajmował przeciętnie niższe i cieplejsze stanowiska. Średnia wysokość rekordów w tym badaniu wynosiła 556,5 m n.p.m. z błędem standardowym 98,1 m. Wartość opisuje zestaw stanowisk, nie wysokość typową dla każdego miejsca ani pełny zasięg wysokościowy gatunku. [2-WWW] [Carrillo-Angeles i wsp. 2016, s. 313]

Rośliny mogą korzystać z częściowego osłonięcia przez otaczającą roślinność i kamienie. Niski pęd jest łatwy do przeoczenia w okresie suszy. W badaniach nad ochroną rodzaju zwracano uwagę na niszczenie siedlisk i pozyskiwanie okazów z natury. [Carrillo-Angeles i wsp. 2016]

Uprawa w Polsce

Stanowisko powinno być bardzo jasne, z przepływem powietrza i stopniowym przyzwyczajaniem do mocniejszego słońca. Osłona przed długimi opadami pozwala kontrolować wysychanie podłoża. Podlewanie przypada na okres aktywnego wzrostu, po przeschnięciu mieszanki. Doniczka powinna odpowiadać wielkości korzeni, a mieszanka pozostawać przepuszczalna także po wielu podlaniach. [Szychowski b.d.c] [Anonim b.d.e]

W archiwalnej karcie pojawia się zimowanie przy 7°C, a w opracowaniu rodzaju zakres 6–10°C dla suchych, dojrzałych roślin. Są to doświadczenia i zalecenia uprawowe, bez badań wyznaczających granicę uszkodzeń. Przy mniej stabilnym zimowisku warto przyjąć wyższą temperaturę i kontrolować jej rzeczywisty przebieg przy doniczkach. Siewki oraz rośliny szczepione wymagają osobnej oceny. [Szychowski b.d.c] [Anonim b.d.e]

Wysiew wymaga świeżych, opisanych nasion, czystego podłoża i rozproszonego światła. Dawna karta podaje około 25°C jako temperaturę kiełkowania, bez danych o liczbie nasion i skuteczności. Można ją traktować jako punkt wyjścia do własnej obserwacji. Rośliny o zaburzonym wzroście, uszkodzonych korzeniach lub cennym fenotypie bywają szczepione. Szczepienie nie zastępuje dokumentacji pochodzenia. [Szychowski b.d.c] [Anonim b.d.e]

Formy i podobne rośliny

Z A. asterias związano w uprawie nazwy Superkabuto, Ooibo Kabuto, Ruri Kabuto, Hanazono, Kikko, Fukuryu, Hakuun i Akabana. Dodatkowe określenia opisują między innymi liczbę żeber, układ areoli, wzór włosków i grzebieniasty wzrost. Dla konkretnego egzemplarza hodowlanego rodowód może być istotniejszy niż sama nazwa handlowa. [11-WWW] [11-WWW] [11-WWW] [11-WWW] [11-WWW]