Budowa i zmienność
Brodawki bywają szerokie i krótkie albo wyraźnie wydłużone. Często zachowują małą areolę przy wierzchołku. Barwa pędu i proporcje brodawek różnią się między populacjami. Kwiaty są zwykle białe lub z różowawym odcieniem. [Anderson i Fitz Maurice 1998]
POWO przyjmuje Ariocarpus retusus Scheidw. W jego synonimii znajdują się m.in. nazwy A. furfuraceus, A. confusus i dawne kombinacje związane z epitetem elongatus. Nazwa A. trigonus jest tu traktowana jako odrębny gatunek, mimo częstego występowania w starszej literaturze w randze podgatunku A. retusus. [2-WWW]
Rozmieszczenie i środowisko
Gatunek jest rodzimy w północno-wschodnim Meksyku. W regionalnym opracowaniu Tamaulipas jego stanowiska obejmowały wysokości 700–2100 m n.p.m. Autorzy opisywali kamieniste zbocza, zarośla i miejsca związane także z roślinnością sosnową. Zakres ten odnosi się do zbadanej części zasięgu. [2-WWW] [Martínez-Avalos i Suzán-Azpiri 2000]
W dwuletnim badaniu demograficznym rośliny występujące pod osłoną innych roślin miały niższą śmiertelność, choć takie związki były stosunkowo rzadkie. Szczególnie wrażliwe okazało się przejście od nasienia do siewki. Wniosek pochodzi z dostarczonego abstraktu i dotyczy badanej populacji. [Cárdenas-Ramos i wsp. 2024]
Kwitnienie i nasienność
W porównaniu siedmiu gatunków średnia szerokość kwiatu A. retusus była największa i wyniosła 38,78 ± 0,82 mm. Próba obejmowała 38 kwiatów, a rozrzut podano jako błąd standardowy średniej. Średnia z populacji nie jest cechą diagnostyczną pozwalającą samodzielnie oznaczyć każdy okaz. [Martínez-Peralta i wsp. 2014a]
Kontrolowane zapylanie wykazało zdecydowaną przewagę obcego pyłku. Własny pyłek rzadko prowadził do powstania owocu. Przy planowaniu produkcji nasion znaczenie ma zatem obecność kilku odrębnych osobników kwitnących w tym samym czasie oraz zapis pochodzenia pyłku. [Martínez-Peralta i wsp. 2014b]
W relacji Neciu pięcioletnie rośliny, mimo osiągnięcia średnicy około 5–7 cm, jeszcze nie zakwitły. Ten opis dobrze pokazuje, że rozmiar i wiek trzeba oceniać w kontekście konkretnej kolekcji. Opóźnione kwitnienie nie musi samo w sobie oznaczać choroby. [Neciu 2006]
Powierzchnia pędu pod mikroskopem
Badanie porównawcze skórki wykazało grubą kutykulę i drobne wypukłości powierzchni, a pod nią pojedynczą warstwę cienkościennej hipodermy. Kutykula pokrywa komórki skórki, natomiast hipoderma stanowi odrębną warstwę tkanki. Takie rozróżnienie pozwala opisywać budowę dokładniej niż ogólnym określeniem „gruby naskórek”. [Loza-Cornejo i Terrazas 2003]
Uprawa w kolekcji
W polskiej praktyce uprawowej dorosłym ariokarpusom zapewniano głównie mineralne, przepuszczalne podłoże. Podlewanie wiązano z ciepłymi warunkami wzrostu i pełnym przesychaniem doniczki. Przesadzanie wykonywano ostrożnie, z możliwie małym uszkodzeniem rozbudowanych korzeni. [Anonim 2006]
Pochodzenie z miejsc o różnej wysokości i osłonie roślinności przemawia za obserwacją reakcji konkretnego egzemplarza. Mocniejsze światło wprowadza się stopniowo, szczególnie po zimowaniu lub zmianie miejsca. Małe siewki wymagają odrębnego prowadzenia, opisanego w części o wysiewie i aklimatyzacji. [Martínez-Avalos i Suzán-Azpiri 2000] [Neciu 2006] [1-WWW]
Ekstrakty i aktywność przeciwdrobnoustrojowa
Badania zastosowań tego gatunku przedstawia osobne opracowanie w dziale „Biotechnologia i zastosowania”. [Rodríguez Garza i wsp. 2010]
Nazwa w literaturze etnobotanicznej
Furst poświęcił A. retusus publikację zatytułowaną „Ariocarpus retusus, the ‘False Peyote’ of Huichol Tradition”. W atlasie przywołano ten historyczny kontekst nazwy na podstawie metryki wydawcy. Określenie „peyote” w takim tytule nie jest dowodem identycznego składu ani działania różnych roślin. [Furst 1971]
Pyłek kiełkujący i pyłek dochodzący do zalążni
U roślin z Miquihuana własny pyłek mógł kiełkować na znamieniu, ale jego łagiewki rzadko przechodziły całą szyjkę słupka. Po ręcznym samozapyleniu znaleziono je w zalążni 3,8% z 26 słupków. Owocowanie w osobnej próbie 69 kwiatów wyniosło 4,3%. Obserwacja hamowania wzrostu w szyjce wskazuje miejsce działania bariery samoniezgodności przed zapłodnieniem. [Martínez-Peralta i wsp. 2014b, s. 532–536, ryc. 4, tabela 1]
W porównaniu morfologii kwiatów badana populacja miała najwięcej zalążków, średnio 122,6 ± 7,93 na kwiat przy próbie 38 kwiatów; zmienność podano jako błąd standardowy. Zestawienie liczby zalążków ze zgodnością pyłku pokazuje dwa składniki nasienności: potencjalną liczbę miejsc zapłodnienia i możliwość dotarcia do nich łagiewek. [Martínez-Peralta i wsp. 2014a, s. 670, tabela 1; s. 534–536] [Martínez-Peralta i wsp. 2014b, s. 670, tabela 1; s. 534–536]