Nazwa i rozpoznawanie
Przyjęta nazwa to Ariocarpus agavioides (Castañeda) E.F.Anderson. Autorstwo kombinacji podano za IPNI, które różni się od zapisu E.S.Anderson w rekordzie POWO. W literaturze naukowej i kolekcjonerskiej często występuje starszy wariant pisowni agavoides, a dawna nazwa rodzajowa brzmi Neogomesia. [3-WWW] [2-WWW]
Wąskie, stosunkowo gładkie brodawki oraz wełnista areola położona na ich górnej powierzchni odróżniają tę roślinę od mocno pomarszczonego A. fissuratus. Młode A. bravoanus mogą wykazywać podobne wydłużenie brodawek. Przy oznaczaniu liczy się zatem kilka cech i stadium rozwoju rośliny. [Hernández i Anderson 1992] [Romulski 2006b]
Występowanie i podłoże
POWO podaje zasięg od Tamaulipas po San Luis Potosí. Regionalne badania z Tamaulipas opisywały stanowiska w rejonie Tula na wysokości 900–1200 m n.p.m. Były to podłoża wapienne, podatne na erozję, z niewielką zawartością materii organicznej. Ten zakres wysokości dotyczy opisanego regionu. [2-WWW] [Martínez-Avalos i Suzán-Azpiri 2000]
Na stanowiskach obserwowano związki z roślinami osłonowymi i niewiele siewek. Roślina osłonowa może zmieniać nasłonecznienie i warunki przy powierzchni gleby. Samo współwystępowanie wymaga jednak odróżnienia od doświadczenia, które bezpośrednio mierzy wpływ takiej osłony na przeżywanie. [Martínez-Avalos i Suzán-Azpiri 2000]
Kwiaty i rozród
W porównaniu siedmiu gatunków średnia szerokość kwiatu A. agavioides wyniosła 26,53 ± 1,24 mm przy próbie 35 kwiatów. Podana zmienność to błąd standardowy średniej. Jest to pomiar z wybranej populacji, a nie graniczny rozmiar kwiatu całego gatunku. [Martínez-Peralta i wsp. 2014a]
Zapylanie obcym pyłkiem sprzyjało powstawaniu owoców. Ręczne samozapylenie dawało znacznie słabszy wynik, choć nie było całkowicie bezskuteczne. Obserwacja łagiewek pyłkowych wskazywała na częściowe odrzucanie własnego pyłku. Łagiewka jest strukturą, przez którą komórki plemnikowe docierają do zalążka. [Martínez-Peralta i wsp. 2014b]
Tempo wzrostu i pierwsze kwitnienie
Cristian Neciu opisał pierwsze kwitnienie roślin uprawianych z nasion w wieku trzech lat. To wynik jego kolekcji i stosowanej metody, obejmującej długą ochronę młodych siewek przed przesuszeniem. Wiek podany w relacji nie stanowi terminu, który każda roślina powinna osiągnąć niezależnie od warunków. [Neciu 2006]
Doświadczenia z polskiej kolekcji
Jerzy Kłosiński opisał kilkunastoletnie rośliny na własnych korzeniach, uprawiane w mineralnym podłożu kamienno-żwirowo-gliniastym. Latem przebywały na zewnątrz, z możliwością ochrony przed chłodnymi i przedłużającymi się opadami. Pod koniec września autor przenosił je na parapet południowego okna, gdzie kończyły rozwój pąków i kwitły. [Kłosiński 2005]
W jego warunkach owoce dojrzewały zimą i na przedwiośniu, a rośliny pozostawały na parapecie. Osobno odnotował kwitnienie szczepionych siewek już w drugim roku. To doświadczenie dotyczyło A. agavioides i określonej kolekcji. Pokazuje możliwość skutecznej uprawy bez dużej szklarni, bez przypisywania tej samej tolerancji wszystkim ariokarpusom. [Kłosiński 2005]
Uprawa i przesadzanie
Punktem wyjścia dla dorosłych roślin jest przepuszczalne podłoże oraz podlewanie w warunkach umożliwiających jego wyschnięcie. W polskiej relacji uprawowej zalecano mineralne składniki o stabilnej strukturze, ostrożne obchodzenie się z grubymi korzeniami i suchy, chłodny spoczynek. Częstotliwość podlewania wiązano z pogodą i przesychaniem doniczki. [Anonim 2006]
Na słonecznym parapecie lub w szklarni istotne jest stopniowe zwiększanie nasłonecznienia po okresie słabszego światła. Młode rośliny z zamkniętego wysiewu przechodzą do suchszego powietrza i mocniejszego światła stopniowo. Opis tej zmiany środowiska można znaleźć w opracowaniu uprawy rodzaju. [Neciu 2006] [1-WWW]
Wysiew i zapylanie w kolekcji
W relacji Neciu siewki pozostawały w zamkniętych woreczkach przez 12–18 miesięcy. Powodzenie zależało od czystości wysiewu, temperatury i ochrony przed nadmiernym światłem. Tak długi czas jest elementem konkretnej praktyki, wymagającej obserwacji kondycji siewek. [Neciu 2006]
Przy pozyskiwaniu nasion warto prowadzić zapiski o obu roślinach rodzicielskich. Wyniki kontrolowanego zapylania wskazują na przewagę krzyżowania różnych osobników. Pyłek drugiego odrostu tej samej rośliny nie musi zapewniać odmienności genetycznej potrzebnej do przełamania niezgodności. [Martínez-Peralta i wsp. 2014b] [Clark i wsp. 2018]
Odległość organów i zachowanie własnego pyłku
W pomiarach populacji z Tula Ariocarpus agavioides (w publikacji A. agavoides) miał największą średnią różnicę wysokości słupka i pręcików w zestawie siedmiu gatunków: 5,02 ± 0,25 mm, przy 35 kwiatach. Zmienność podano jako błąd standardowy średniej. Odległość opisuje rozdzielenie organów w przestrzeni. Zgodność własnego pyłku sprawdzono osobnym doświadczeniem. [Martínez-Peralta i wsp. 2014a, s. 665–670, tabela 1]
Po ręcznym samozapyleniu łagiewki znaleziono w zalążni 25% z 28 badanych słupków, a owocowanie wyniosło 6,9% w odrębnej próbie 29 kwiatów. Własny pyłek często kiełkował na znamieniu, po czym jego wzrost był hamowany w szyjce słupka. Zatrzymanie łagiewki po rozpoczęciu kiełkowania wyjaśnia, dlaczego widoczna obecność pyłku na znamieniu może współistnieć ze słabym owocowaniem. [Martínez-Peralta i wsp. 2014b, s. 532–536, ryc. 3–4, tabela 1]