- Rodzina
- Cactaceae
- Podrodzina
- Opuntioideae
- Rodzaj według POWO
- Opuntia
- Pokrój
- Niskie, rozległe skupienia spłaszczonych członów
Rozmieszczenie
POWO podaje zasięg od środkowej Kanady po zachodnio-środkowe i środkowe Stany Zjednoczone. Obejmuje on Albertę i Saskatchewan oraz szeroki pas od Idaho i Nevady po Dakoty, Kansas, Oklahomę i Teksas. Baza uznaje dwie odmiany botaniczne, co podkreśla wewnętrzne zróżnicowanie gatunku. [2-WWW]
Nazwa gatunkowa bez odmiany i lokalizacji obejmuje materiał z bardzo różnych szerokości geograficznych i wysokości. Dla oceny zimowania pochodzenie ma większą wartość niż ogólne stwierdzenie o obecności w Kanadzie. [2-WWW]
Siedlisko
Rośnie na otwartych preriach, suchych murawach, równinach, żwirowych tarasach i skalistych stokach. W części zasięgu towarzyszy roślinności stepowej i zaroślom bylicowym. Wspólną cechą wielu stanowisk jest silne światło oraz ograniczona konkurencja, lecz tekstura i skład chemiczny podłoża są zmienne. [4-WWW] [2-WWW]
Nadmiar opadu w polskim chłodnym sezonie nie ma prostego odpowiednika w kontynentalnym klimacie części zasięgu. Informacja o rodzimym siedlisku pomaga projektować drenaż, ale nie zastępuje próby lokalnej. [4-WWW] [2-WWW]
Budowa
Spłaszczone człony tworzą niskie, rozgałęzione skupienia. Areole mają glochidia i ciernie, których liczba, długość oraz ułożenie wyraźnie różnią się między populacjami. Kwiaty mogą mieć różne odcienie żółci i różu. Sama barwa nie wystarcza do oznaczenia. [4-WWW] [2-WWW]
Wzrost horyzontalny pozwala roślinie zajmować powierzchnię bez tworzenia wysokiego szkieletu. Człony zachowują jednak polaryzację oraz określone miejsca rozwoju nowych pędów i kwiatów. [4-WWW] [2-WWW]
Biologia
Gatunek rozmnaża się płciowo oraz wegetatywnie. Rozrost kępy i ukorzenianie fragmentów utrwalają jeden genotyp na stanowisku, podczas gdy potomstwo powstałe płciowo wnosi nowe kombinacje alleli. Przy ocenie kolekcji kilka członów otrzymanych z jednej rośliny należy traktować jako klon. [4-WWW] [2-WWW]
Szeroki zasięg sprzyja lokalnemu zróżnicowaniu cech sezonowych. Etykieta handlowa nie informuje, czy materiał pochodzi z północnej prerii, południowego płaskowyżu czy z dawnej uprawy bez danych terenowych. [4-WWW] [2-WWW]
Identyfikacja i dokumentacja
Przy oznaczaniu warto dokumentować pokrój całej kępy, kształt dojrzałych członów, rozmieszczenie cierni i cechy kwiatów. Ponieważ POWO uznaje odmiany botaniczne, nazwa na poziomie gatunku może być poprawna, a zarazem niewystarczająca do porównania dwóch odległych populacji. [4-WWW] [2-WWW]
Numer klonu powinien pozostać związany z każdą sadzonką. Po kilku latach łatwo pomylić materiał, gdy wszystkie rośliny są opisane tylko nazwą gatunku. Nie łącz obserwacji z różnych klonów w jeden rekord temperatury. Różnice mogą odzwierciedlać pochodzenie, wiek, ukorzenienie albo mikrostanowisko. [4-WWW] [2-WWW]
Fizjologia mrozoodporności i zakres danych
Ishikawa i Gusta badali zimowy materiał z okolic Pike Lake w Saskatchewan. Przy co najmniej pięciu oddzielonych członach na temperaturę i trzech powtórzeniach kontrolowanego zamrażania LT₀ wyniosło −40°C, a LT₅₀ ocenione z uszkodzenia tkanki −55°C. Lód inicjowano przez 12 godzin przy −3,5°C, po czym stopniowo chłodzono materiał. Martwicę oceniano po czterech tygodniach, a zdolność regeneracji sprawdzano także później. [Ishikawa i Gusta 1996]
W porównaniu Nobla materiał z południowo-wschodniego Wyoming, z wysokości 2230 m, po 4–6 tygodniach w 10/0°C miał temperaturę ograniczenia barwienia komórek o połowę −17,1 ± 0,7°C. Średnia i odchylenie standardowe dotyczyły sześciu pędów chłodzonych o około 2°C na godzinę. Rozbieżność z wynikiem kanadyjskim obejmuje pochodzenie, przygotowanie i metodę, dlatego nie uzasadnia wyboru jednej uniwersalnej granicy dla gatunku. [Nobel 1982] [Ishikawa i Gusta 1996]
Stanowisko powinno być słoneczne, odsunięte od przejść i zbudowane z warstw, które nie tworzą misy zatrzymującej wodę. Skład mieszanki trzeba dobrać do opadów, nachylenia i właściwości gruntu rodzimego. Sama warstwa żwiru na powierzchni nie naprawia słabego odpływu głębiej. [4-WWW] [2-WWW]
Warto porównywać oddzielnie klony o różnym pochodzeniu i pozostawić ich trwałe etykiety. Uszkodzenia po zimie zapisuj dla poszczególnych członów, a nie tylko jako przeżycie całej kępy. Brak liczbowego progu temperatury na karcie jest celowy. [4-WWW] [2-WWW]
Uwagi do źródeł
Dostępne są pomiary dla określonych pochodzeń. Zimowe człony z Saskatchewan osiągały LT₀ −40°C, natomiast materiał z Wyoming badany inną metodą miał próg ograniczenia barwienia komórek o połowę około −17,1°C. Protokoły i kryteria oceny są odmienne. [Ishikawa i Gusta 1996] [Nobel 1982]
Doświadczenia opisane w literaturze
Uprawa zimowa
Praktyka kolekcjonerskaMateriały zalecają słoneczne, przewiewne stanowisko, odpływ wody i jesienne hartowanie. Zimotrwałość w gruncie wymaga osobnej oceny od odporności na krótki suchy mróz. wykazy z lat 2002–2005 opisują ówczesne doświadczenia kolekcjonerskie. [Bydgoski Klub Miłośników Kaktusów 2002, s. pliku 6, 7, 8, 9, 10, 11]
Status nazw z literatury
- Opuntia polyacantha — nazwa przyjęta w wykazie
Status nazw według WCVP 16 z 4 czerwca 2026, z aktualizacją wykazów 157 rodzajów w POWO z 11 października 2026. Pełne drzewo i synonimy
Materiały źródłowe
Rekord gatunku w Plants of the World Online [2-WWW] [4-WWW] [2-WWW] [Ishikawa i Gusta 1996] [Nobel 1982]
Dokumentacja ogrodnicza CSU Extension
Nazwę i zasięg sprawdzono w POWO 8.10.2026. Karta oddziela dane źródłowe od wniosków uprawowych.
Atlas kaktusów i sukulentów